Bò Dự Án Chết Hàng Loạt, Đồng Bào Dân Tộc Chứt Ở Quảng Trị Đối Mặt Với Khủng Hoảng Sinh Kế
Bản K Ai, thuộc xã Dân Hóa, tỉnh Quảng Trị, là nơi sinh sống của 146 hộ đồng bào dân tộc Chứt. Cộng đồng này nằm trong diện thụ hưởng nguồn lực từ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (Chương trình MTQG 1719) giai đoạn I, từ năm 2021 đến 2025. Vào cuối năm 2025, một niềm hy vọng mới đã đến với người dân nơi đây khi họ được cấp 60 con bò giống từ nguồn vốn của chương trình này.
Hy Vọng Tan Biến Chỉ Sau Vài Tháng
Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 92, thuộc Quân khu IV, là đơn vị được giao nhiệm vụ tổ chức thực hiện và bàn giao bò cho bà con tại bản K Ai. Mục tiêu của dự án là hỗ trợ sinh kế bền vững, giúp các hộ dân thoát nghèo thông qua việc phát triển đàn gia súc. Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian ngắn, nhiều con bò bắt đầu có dấu hiệu suy yếu và chết hàng loạt, để lại nỗi thất vọng sâu sắc trong cộng đồng.
Anh Hồ Đào, một trong những hộ dân được cấp bò, chia sẻ: “Sau khi nhận bò, gia đình tôi chăm sóc bình thường, nhưng chỉ một thời gian sau, con bò gầy dần rồi lăn ra chết. Chúng tôi đã báo ngay với trưởng bản về sự việc này.” Tương tự, ông Hồ Xăng từng kỳ vọng con bò giống sẽ trở thành “cần câu” giúp gia đình thoát nghèo trong tương lai, nhưng hy vọng đó đã tan biến khi con vật không may qua đời.
Thực Trạng Đáng Báo Động Tại Bản K Ai
Ông Hồ Hùng, Trưởng bản K Ai, xác nhận rằng tính đến thời điểm hiện tại, đã có 24 trong tổng số 60 con bò được cấp đã chết. Phần lớn số bò còn lại cũng đang trong tình trạng gầy yếu, sức khỏe giảm sút đáng kể. Thực tế tại bản cho thấy, nhiều con bò vẫn được thả rông trong khu vực nội bản, thân hình gầy gò và thiếu sự chăm sóc chu đáo. Một số con thậm chí đối mặt với nguy cơ bị siết cổ do buộc dây thừng mà không có người trông coi.
Trung tá Phạm Đức Hạnh, cán bộ Phòng Tham mưu Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 92, cho biết trong năm 2025, đơn vị đã cấp tổng cộng 160 con bò cho người dân xã Dân Hóa, mỗi con trị giá gần 14 triệu đồng. Riêng tại bản K Ai, 60 con bò giống đã được phân phát. Ông Hạnh thừa nhận đơn vị đã nắm được thông tin về tình trạng bò chết, nhưng cần thêm thời gian để thống kê chính xác số lượng trên toàn xã.
Nguyên Nhân Và Giải Pháp Được Đề Xuất
Thượng tá Lê Văn Phúc, Đoàn phó Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 92, nhận định: “Có tình trạng sau khi cấp bò, một số con chết, số khác sống sót. Trên địa bàn không có dịch bệnh; nguyên nhân có thể liên quan đến quá trình chăm sóc của người dân.” Ông Phúc khẳng định trước khi cấp phát, đàn bò đã được tiêm phòng đầy đủ 3 mũi theo quy định, và cơ quan thú y đã kiểm tra để đảm bảo điều kiện sức khỏe.
Tuy nhiên, Trung tá Phạm Đức Hạnh lại đưa ra những phân tích sâu hơn về nguyên nhân có thể dẫn đến tình trạng này:
- Tập quán chăn nuôi của bà con còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu kỹ thuật.
- Bò được đưa từ vùng xuôi lên vùng núi nên chưa kịp thích nghi với môi trường và khí hậu khắc nghiệt.
- Thời điểm cấp bò rơi vào cuối năm, khi thời tiết mưa rét, việc chăm sóc và nguồn thức ăn có thể không được đảm bảo đầy đủ.
Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hướng dẫn người dân về kỹ thuật chăm sóc sau khi nhận bò. “Điều quan trọng là người dân cần biết cách chăm sóc và phát triển đàn bò một cách hiệu quả,” vị đại diện này chia sẻ.
Hướng Đi Tiếp Theo Cho Dự Án
Thượng tá Lê Văn Phúc cho biết, vào sáng ngày 2/4, đơn vị đã phối hợp với đại diện UBND xã Dân Hóa tiến hành rà soát và xác minh nhằm làm rõ nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng bò chết. Việc này không chỉ giúp thông tin minh bạch đến người dân mà còn là cơ sở để rút kinh nghiệm và đề ra các giải pháp khắc phục kịp thời.
Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng lưu ý rằng, tính đến thời điểm hiện tại, bò đã được cấp từ 4 đến 5 tháng, vượt qua thời điểm giám sát dịch bệnh theo quy định. Do đó, trách nhiệm chăm sóc và phát triển đàn bò phần lớn thuộc về người dân và sự hỗ trợ liên tục từ các cơ quan chức năng.
Sự việc này đặt ra những câu hỏi lớn về hiệu quả của các dự án hỗ trợ sinh kế tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Việc xác minh nguyên nhân và tìm ra giải pháp phù hợp là yêu cầu cấp thiết để đảm bảo những chương trình tương tự trong tương lai có thể mang lại lợi ích thực sự cho cộng đồng.
