Lên mạng đổi đời: Thu nhập nghìn đô từ sáng tạo nội dung số
Ngày 30.4, mạng xã hội và giới truyền thông xôn xao trước sự kiện UBND xã Lâm Bình (Tuyên Quang) công bố Đề án làng sáng tạo nội dung số Lâm Bình gắn với phát triển du lịch giai đoạn 2026 - 2030, đồng thời ra mắt sản phẩm du lịch trải nghiệm: Một ngày làm YouTuber. Nghề sáng tạo nội dung đang mang lại nguồn thu nhập cao cho nhiều hộ dân tại địa phương này.
Tài nguyên số độc đáo của xã miền núi
Lâm Bình là một xã miền núi, nhưng lại sở hữu một “tài nguyên số” khiến nhiều địa phương khác phải mơ ước. Người dân nơi đây hiện có hơn 50 kênh YouTube và TikTok, chuyên sản xuất nội dung về đời sống vùng cao, phong tục tập quán, lao động sản xuất, ẩm thực dân tộc, cảnh quan thiên nhiên, trải nghiệm du lịch sinh thái và văn hóa truyền thống của đồng bào Tày, Dao, Mông. Trong số đó, khoảng hơn 20 kênh sở hữu lượng tương tác “khủng”, thu hút hàng triệu lượt xem trong và ngoài nước, tiêu biểu như: Lý Thị Ca, Triệu Thị Thủy, Triệu Mai Hương, Dự Đông Bắc, Lý Phúc An, Highland Boy, Chúc Thị Dương…
Câu chuyện đổi đời của chị Lý Thị Líu
Chị Lý Thị Líu, ở thôn Nà Khậu, là chủ kênh YouTube Triệu Mai Hương với gần 220.000 người theo dõi, phần lớn là người nước ngoài. Chị Líu nằm trong số những YouTuber theo đuổi mục tiêu “cày view ngoại” – được các nền tảng trả tiền cao hơn so với view từ khán giả trong nước. Trước khi làm YouTuber, công việc hàng ngày của chị là làm ruộng, chăn nuôi thêm lợn gà, khi nông nhàn thì đi bắt cá, tôm để cải thiện thu nhập. Thấy nhiều người trong vùng kiếm được tiền từ nghề này, chị quyết định đi học làm YouTuber. Nhờ sự hướng dẫn tận tình của những người thành công, khoảng 3 tháng sau, chị có sản phẩm đầu tiên và kênh Triệu Mai Hương chính thức lên sóng vào năm 2022. Kênh chuyên quay các video về thu hoạch nông sản địa phương, hành trình đem ra chợ tiêu thụ, chăm sóc vật nuôi, nấu các món ăn địa phương… Những nội dung này thu hút rất đông người nước ngoài xem và bình luận. Các video đều có phụ đề tiếng Anh, người xem đến từ khắp thế giới. Nhiều video ghi lại cảnh chị chăm đàn lợn, chế biến món ăn từ thịt lợn thu hút hàng trăm nghìn lượt xem, thậm chí có video đạt 3,7 triệu lượt xem.
Dự Đông Bắc: Từ công nhân trở thành content creator nổi tiếng
Anh Quan Văn Dự, ở thôn Bản Bon, là chủ kênh Dự Đông Bắc nổi tiếng trên các nền tảng Facebook, TikTok, YouTube. Hiện kênh Facebook của anh có hơn 179.000 người theo dõi, TikTok trên 236.000 người theo dõi, YouTube trên 25.000 người theo dõi. Trước khi làm nghề sáng tạo nội dung, anh từng có 2 năm làm công nhân ở Bắc Ninh. Với đam mê sáng tạo nội dung số, anh quyết định trở về nhà, lấy chính bản làng và công việc nhà nông làm chất liệu để khởi nghiệp. Không có người hướng dẫn, anh tự lên mạng học quay phim bằng điện thoại, học cách kể chuyện và tự dựng video. Anh Dự chia sẻ: “Trở về làm nghề sáng tạo nội dung, sướng nhất là được gần gũi bố mẹ và thu nhập cao hơn lương công nhân. Chỉ tính riêng trên lượt xem các nền tảng, mỗi tháng tôi kiếm được hơn 1.000 USD.”
Phát triển du lịch và tiêu thụ nông sản qua nền tảng số
Theo anh Quan Văn Dự, nghề sáng tạo nội dung mở ra nhiều cơ hội giúp đỡ người dân địa phương tiêu thụ nông sản, tránh bị thương lái ép giá. Ví dụ, mùa thu hoạch măng nứa, thương lái chỉ mua 15.000 đồng/kg, nhưng anh Dự sẵn sàng thu mua giá cao hơn và hỗ trợ bà con bán hàng qua các nền tảng số. Anh cũng đang hợp tác với UBND xã Lâm Bình để đẩy mạnh tiêu thụ các sản phẩm nông sản, đặc sản địa phương.
Thống kê của UBND xã Lâm Bình cho thấy, năm 2024, tổng doanh thu từ các kênh YouTube, TikTok toàn xã đạt khoảng 41,5 tỉ đồng; các cá nhân, đơn vị đã nộp thuế GTGT và thuế TNCN 965,7 triệu đồng. Năm 2025, cộng đồng sáng tạo nội dung của xã đạt doanh thu hơn 40,7 tỉ đồng, nộp thuế trên 896 triệu đồng. Hoạt động sáng tạo nội dung số đã mang lại nguồn thu nhập ổn định cho nhiều hộ dân, với một số cá nhân có thu nhập từ vài chục triệu đến vài trăm triệu đồng mỗi tháng.
Đề án Làng sáng tạo nội dung số: Tầm nhìn đến 2030
Ông Tô Viết Hiệp, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND, Trưởng ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số xã Lâm Bình, cho biết: “Thông qua đề án thí điểm xây dựng Làng sáng tạo nội dung số, chính quyền địa phương luôn trân trọng, bảo vệ và tạo mọi điều kiện thuận lợi để mỗi người dân tham gia kinh tế số. Chúng tôi mong muốn mỗi người dân Lâm Bình, dù già hay trẻ, sẽ trở thành một người kể câu chuyện bản làng. Không chỉ bán nông sản, mà còn quảng bá du lịch, văn hóa, thiên nhiên và con người Lâm Bình. Mục tiêu xa hơn là tổ chức những phiên chợ số phát trực tiếp (livestream) ngay tại nương rẫy, bản làng để tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.”
Đề án thí điểm xây dựng Làng sáng tạo nội dung số đặt mục tiêu cụ thể: Giai đoạn 2026 - 2028, xã Lâm Bình phấn đấu trên 60% hộ dân tham gia mô hình có hoạt động kinh tế số, được tiếp cận hạ tầng số cơ bản; thu hút trên 3.000 lượt khách du lịch vào năm 2028; thu nhập của các hộ tăng tối thiểu 30% so với năm 2026. Đến giai đoạn 2029 - 2030, xã có trên 90% hộ dân được đào tạo và tham gia hoạt động kinh tế số; có ít nhất 8 sản phẩm được số hóa, quảng bá trên các nền tảng số; 100% điểm du lịch có nội dung giới thiệu được chuẩn hóa trên môi trường số.
