Khu phố Yingfeng, nơi tập trung nhiều KOC (Key Opinion Consumer) và người bán hàng livestream nổi tiếng tại Hàng Châu, Trung Quốc, đang trở thành tâm điểm chú ý khi bị hàng loạt thương hiệu xa xỉ cấm đặt hàng trực tuyến. Theo Sixth Tone, sự việc bắt đầu từ ngày 8/5 và nhanh chóng lan truyền trên truyền thông xã hội.
Nguyên nhân bị cấm
Các thương hiệu như Yves Saint Laurent (YSL), Prada và Miu Miu đã hạn chế cư dân khu vực này mua sắm trên nền tảng thương mại điện tử Taobao. Đại diện một cửa hàng giấu tên tiết lộ, toàn bộ khu Yingfeng bị hạn chế vì có quá nhiều khách hàng lợi dụng chính sách hoàn trả không cần lý do trong vòng 7 ngày để đòi hoàn tiền cho các sản phẩm đã qua sử dụng. Những khách hàng này được gọi là "bai piao" – từ lóng chỉ những người mua hàng chỉ để trải nghiệm rồi trả lại.
Không chỉ các thương hiệu xa xỉ, một số thương hiệu dành cho bà bầu, trẻ em và phụ kiện thời trang cũng từ chối giao hàng đến Yingfeng. Một người bán hàng họ Wang cho biết: "Đôi khi người tiêu dùng yêu cầu trả lại hàng ngay trước thời hạn 7 ngày, nhưng quần áo được trả lại rõ ràng đã qua sử dụng – có mùi nước hoa, dính vết kem nền và lông mi giả, thậm chí có cả vết máu."
Chính sách hoàn trả bị lợi dụng
Trung Quốc áp dụng chính sách hoàn trả trực tuyến trong vòng 7 ngày từ năm 2014, cho phép người tiêu dùng trả lại sản phẩm mua online và nhận hoàn tiền đầy đủ mà không cần lý do, miễn là hàng còn nguyên vẹn. Một số sàn thương mại điện tử như Taobao, Kuaishou và Pinduoduo sau đó đã mở rộng chính sách "hoàn tiền không cần trả lại hàng" cho các sản phẩm có vấn đề về chất lượng. Dù chính sách đã được điều chỉnh để trao quyền tự chủ hơn cho người bán, nhiều khách hàng vẫn tiếp tục lợi dụng.
Phản ứng từ thương hiệu và người tiêu dùng
Đại diện chăm sóc khách hàng của YSL và Miu Miu phản hồi rằng họ không áp đặt hạn chế mua hàng, mà đề nghị khách hàng thay đổi tài khoản hoặc địa chỉ giao hàng, khởi động lại ứng dụng hoặc làm mới trang. Tính đến ngày 13/5, các hạn chế trên nền tảng đã được gỡ bỏ và việc mua sắm trực tuyến tại Hàng Châu đã được khôi phục.
Chủ đề "khu phố KOC bị cấm" thu hút hơn 42 triệu lượt xem trên Weibo. Một số dân mạng chỉ trích sự bất công khi toàn bộ khu dân cư bị "trừng phạt tập thể", trong khi những người khác ủng hộ các thương hiệu và kêu gọi các nền tảng thương mại điện tử có quy định chặt chẽ hơn.
Hiện tượng lan rộng
Hiện tượng cấm mua hàng trực tuyến cả một khu phố không chỉ xảy ra ở Hàng Châu. Thị trấn Shiling thuộc quận Hoa Đô, Quảng Châu, được biết đến là thủ phủ đồ da của Trung Quốc, cũng bị một số cửa hàng túi xách và quần áo nổi tiếng cấm mua hàng online.
Góc nhìn pháp lý
Luật sư Zhang Jian từ Công ty Luật Bắc Kinh Zhuohao cho biết, theo hợp đồng dân sự, các doanh nghiệp có quyền lựa chọn không giao dịch với những người tiêu dùng cụ thể trước khi chấp nhận đơn hàng. Tuy nhiên, việc đưa vào danh sách đen theo kiểu "trừng phạt tập thể" có thể vi phạm Luật Bảo vệ Người tiêu dùng và xâm phạm quyền được giao dịch công bằng của người tiêu dùng.
Zhuang Shuai, nhà phân tích bán lẻ thương mại điện tử và người sáng lập Bailian Consulting tại Bắc Kinh, kêu gọi các nền tảng tăng cường quản lý bằng cách cải thiện quy tắc hậu mãi, như thiết lập ngưỡng tỷ lệ hoàn trả và lập danh sách đen người tiêu dùng. Ông cũng khuyến nghị người tiêu dùng duy trì các tiêu chuẩn trung thực cơ bản.
