Làng Chút Hồi Sinh Sau Lũ Lịch Sử: Nhà Mới, Ruộng Xanh Đón Tết
Những ngày cuối năm Ất Tỵ, trở lại Làng Chút thuộc xã Văn Bàn, tỉnh Lào Cai, nhiều người không khỏi ngỡ ngàng trước sự thay đổi ngoạn mục. Nơi đây từng hoang tàn, đổ nát sau trận lũ lịch sử do ảnh hưởng từ hoàn lưu bão số 10 vào tháng 10/2025, giờ đã khoác lên diện mạo mới với những ngôi nhà khang trang, vững chãi mọc lên. Đồng ruộng phủ một màu xanh mướt, còn người dân thì tất bật trang trí, dọn dẹp nhà cửa để chuẩn bị đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ. Một mùa Xuân mới đang đến, mang theo niềm tin vào tương lai tươi sáng hơn, nhờ sự sẻ chia của cộng đồng và sự vào cuộc kịp thời của các cấp chính quyền.
Nhà Đẹp Đón Tết Trong Sự Hồi Sinh Mạnh Mẽ
Trong cái rét ngọt của tháng Chạp, khi Tết đã cận kề, đi trên con đường dẫn vào Làng Chút, dấu tích của trận lũ vẫn còn in hằn nơi cồn cát ven suối hay dưới gầm những nếp nhà sàn truyền thống của đồng bào Tày. Tuy nhiên, sức sống mới đã mạnh mẽ bén rễ và lan tỏa khắp thôn bản. Ngược dòng thời gian về khoảng 4 tháng trước, bão số 10 với những đợt mưa lớn liên tiếp đã biến dòng suối Chút hàng trăm năm hiền hòa thành cơn lũ hung bạo, kéo theo ác mộng cho người dân. Những ngôi nhà sàn bị cuốn trôi, ruộng vườn bị vùi lấp dưới lớp đất cát dày, và tài sản tiêu tan theo dòng nước. Làng Chút khi ấy tan hoang, ngổn ngang trong bùn lầy, để lại nỗi hoang mang cho người dân lần đầu chứng kiến cảnh tượng này.
Theo ông Nguyễn Mạnh Hà, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Văn Bàn, trận lũ năm 2025 đã khiến 30 hộ dân trong thôn chịu thiệt hại nặng, với 23 hộ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Hai ngôi nhà bị cuốn trôi hoàn toàn, nhiều hộ khác bị ngập sâu hoặc bị cát vùi lấp tới 2,5 mét. Để đảm bảo an toàn lâu dài, chính quyền xã đã triển khai phương án hỗ trợ di dời các hộ bị ảnh hưởng đến nơi ở mới an toàn hơn. “Ngay sau lũ, chúng tôi thành lập các tổ công tác hỗ trợ bà con khắc phục hậu quả. Từ sửa chữa, gia cố nhà đến hỗ trợ di dời, chúng tôi đều cố gắng triển khai nhanh chóng. Lực lượng quân sự, công an và các tổ chức chính trị-xã hội cũng tham gia tích cực,” ông Hà cho biết.
Ông Hoàng Văn On, một hộ nghèo có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, không giấu được sự xúc động khi đang tất bật hoàn thiện căn nhà mới. Gia đình ông được Nhà nước hỗ trợ 80 triệu đồng và toàn bộ ngày công để xây dựng nhà kiên cố. “Tết này được đón Xuân trong nhà mới, có đất ở ổn định, sau những mất mát vừa qua, đó là niềm hạnh phúc rất lớn,” ông On phấn khởi bày tỏ. Tương tự, anh Dương Văn Hiến, có nhà cũ bị vùi lấp hoàn toàn, nay đã xây dựng được ngôi nhà mới to đẹp nhờ sự hỗ trợ 80 triệu đồng và sự giúp đỡ của bà con. “Từ nay, gia đình không còn phải lo sợ mưa lũ nữa,” anh Hiến chia sẻ.
Phó Chủ tịch Nguyễn Mạnh Hà cho biết, đến nay, toàn bộ 20 gia đình thuộc diện phải di dời và xây mới đã kịp thời hoàn thiện, chuyển vào nơi ở mới. Chính quyền xã đã tạo điều kiện tối đa bằng cách cấp “sổ đỏ” và miễn phí tiền chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Những hộ không có đất để chuyển đi được hỗ trợ khắc phục bằng cách kích nhà, nâng nền lên cao hơn mặt đất khoảng 2-3 mét so với mức ngập cũ để đảm bảo an toàn.
Bà Nguyễn Thị Phượng, Trưởng Ban Công tác Mặt trận thôn Làng Chút, có nhà sàn bị ngập hơn 2 mét và thiệt hại dưới 60%. Sau lũ, bà tạm gác việc riêng để cùng chính quyền huy động người dân giúp đỡ các hộ phải di dời. “Bà con ở đây rất đoàn kết. Ai có sức góp sức, ai có của góp của. Tinh thần ấy không chỉ giúp vượt qua khó khăn mà còn là động lực xây dựng cuộc sống mới tốt đẹp hơn,” bà Phượng chia sẻ.
Màu Xanh Trở Lại Trên Những Cánh Đồng
Không chỉ nhà ở được khôi phục, những cánh đồng Làng Chút từng bị cát vùi lấp nay đã phủ xanh trở lại. Trong tổng số hơn 2,4 tỷ đồng hỗ trợ Làng Chút bị ảnh hưởng bởi bão số 10, địa phương đã dành trên 500 triệu đồng để khắc phục thiệt hại về hoa màu nông, lâm nghiệp và thủy sản, nhằm giúp người dân phục hồi sản xuất nông nghiệp.
Thời tiết năm 2025 diễn biến phức tạp, nhiều diện tích hoa màu bị thiệt hại, nhưng xã Văn Bàn đã nỗ lực triển khai đồng bộ các giải pháp khôi phục sản xuất. Toàn xã gieo trồng được 208,3 hecta cây vụ Đông, trong đó riêng thôn Làng Chút đã thực hiện gần 20 hecta. Ngô, khoai và rau màu sinh trưởng tốt, báo hiệu cuộc sống sản xuất của người dân đang dần ổn định.
Sau lũ, cánh đồng rộng lớn của Làng Chút bị vùi lấp, nhiều diện tích lúa và hoa màu mất trắng, khiến bà con rơi vào cảnh thiếu hụt thu nhập. Gần 20 hecta khoai tây được gieo trồng sau lũ đang mở ra hướng đi mới trong việc tăng vụ, nâng cao thu nhập và hình thành tư duy sản xuất nông nghiệp hàng hóa bền vững. Phó Chủ tịch Nguyễn Mạnh Hà cho biết, các cơ quan, đoàn thể và hợp tác xã đã hỗ trợ người dân giống khoai tây để gieo trồng trong vụ Đông. Ban đầu, việc vận động gặp khó khăn do tâm lý lo ngại sau thiên tai, nhưng với cam kết hỗ trợ giống và kỹ thuật, thôn đã vận động nhân dân làm đất và xuống giống được hơn 16 hecta khoai tây cùng 4 hecta rau đậu các loại.
Đến nay, những ruộng khoai tây xanh mướt, sinh trưởng tốt với củ to và đều khiến bà con Làng Chút vô cùng phấn khởi. Với năng suất dự kiến đạt 22-25 tấn/ha, hiệu quả kinh tế của cây trồng này thực sự vượt trội, cao gấp 3-4 lần so với trồng lúa hay ngô. “Vì toàn bộ sản phẩm đã được ký kết bao tiêu với các hợp tác xã nên mọi người rất yên tâm. Đây sẽ là nguồn thu nhập đáng kể, giúp bà con nhanh chóng đứng vững sau lũ,” bà Nguyễn Thị Phượng bày tỏ.
Phó Chủ tịch Nguyễn Mạnh Hà cho biết thêm, đối với diện tích đất nông nghiệp còn lại đang bị cát vùi lấp, xã đang chờ phê duyệt phương án từ cấp trên để thu gom, xử lý, nhanh chóng trả lại ruộng cho người dân. Với tinh thần đoàn kết và sự hỗ trợ kịp thời từ các cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể, tổ chức xã hội và doanh nghiệp, Làng Chút đang khoác lên mình diện mạo mới. Những ngôi nhà sàn kiên cố hơn dần mọc lên, và trên những cánh đồng tươi tốt, màu xanh như niềm tin nảy nở, mang theo câu chuyện về tinh thần đoàn kết và ý chí vượt khó của đồng bào Tày bên dòng suối Chút.
