Ngày 22/5, tại TP.HCM, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (PTTH-TTĐT), Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tổ chức Hội nghị phổ biến Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số. Sự kiện có sự tham dự của lãnh đạo các cơ quan quản lý chuyên ngành ở Trung ương và các thành phố lớn, cùng đông đảo các KOL và KOC.
Nội dung chính của Bộ Quy tắc
Bà Nguyễn Thị Thanh Huyền - Phó cục trưởng Cục PTTH-TTĐT cho biết, Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số bao gồm các quy tắc chung như: tuân thủ và chấp hành pháp luật; tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; thúc đẩy đa dạng văn hóa, tôn trọng sự khác biệt vùng miền, dân tộc, tôn giáo; tôn vinh văn hóa dân tộc.
Đối với cá nhân, Bộ Quy tắc yêu cầu sử dụng tài khoản chính danh, khuyến khích dùng tên thật hoặc thương hiệu hợp pháp; tôn trọng bản quyền và sở hữu trí tuệ của các sản phẩm số. Người dùng có trách nhiệm kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ, bảo vệ dữ liệu cá nhân và nhân thân của bản thân và người khác, đặc biệt là trẻ em.
Riêng đối với người có ảnh hưởng (KOL) và chủ trang/nhóm cộng đồng, ngoài việc thực hiện đầy đủ các quy tắc dành cho cá nhân, còn phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt hơn: không được lợi dụng niềm tin, tình cảm của công chúng để trục lợi cá nhân; không quảng cáo sai sự thật. Đồng thời, họ cần chủ động sản xuất và lan tỏa nội dung tích cực, góp phần gìn giữ văn hóa Việt Nam và xây dựng hệ giá trị quốc gia.
Thông điệp về 'Năm thanh lọc'
Ông Lê Quang Tự Do - Cục trưởng Cục PTTH-TTĐT cho biết, thời gian qua, Cục đã triển khai sáng kiến white-list và black-list nhằm chọn lọc các trang/kênh đã đăng ký, có thông báo với Cục và cam kết hoạt động tuân thủ pháp luật. Danh sách này được giới thiệu đến các nhãn hàng và đại lý quảng cáo để ưu tiên quảng cáo. Sáng kiến này đã mang lại hiệu quả tích cực trong những năm qua.
Tuy nhiên, ông Tự Do nhấn mạnh cần có sự cam kết và đồng hành mạnh mẽ hơn từ các bên liên quan để thực thi Bộ Quy tắc một cách hiệu quả. Trong thời gian ngắn, tất cả các nhóm đối tượng được mời đều đã đăng ký tham gia.
Cục trưởng Cục PTTH-TTĐT cũng tiết lộ, trong 6 tháng qua, đơn vị đang xây dựng một cổng thông tin và cơ sở dữ liệu toàn quốc về KOL và hệ thống quảng cáo trực tuyến. Đây là công việc chưa từng có tiền lệ và gặp nhiều khó khăn do liên quan đến thông tin, cơ sở dữ liệu và hệ thống kỹ thuật rà quét.
Về quản lý quảng cáo trực tuyến, ông Tự Do cho hay Cục đã kết nối gần như đầy đủ các nhãn hàng lớn và đại lý quảng cáo tại Việt Nam để cùng đồng hành triển khai các quy định pháp luật và các sáng kiến liên quan.
Đáng chú ý, ông Lê Quang Tự Do gọi năm ngoái là 'Năm thanh lọc' vì có nhiều trường hợp vi phạm bị xử lý rất nặng và nghiêm khắc. Ông nhấn mạnh: 'Năm nay còn mạnh hơn. Không chỉ quảng cáo sai sự thật, mà còn liên quan đến bản quyền, trình diễn vi phạm bản quyền, thậm chí bị xử lý hình sự.'
Theo Cục trưởng, 'Năm thanh lọc' đang phát triển lên mức độ mới, truyền tải thông điệp đưa tất cả hoạt động quảng cáo, nghệ thuật biểu diễn, KOL và các hoạt động trên mạng vào khuôn khổ pháp luật. Trong bối cảnh đó, cơ quan quản lý muốn triển khai đồng bộ các giải pháp, và 'bất đắc dĩ phải dùng đến giải pháp xử lý hình sự'.
Phản hồi từ các cơ quan liên quan
Ông Nguyễn Xuân Bắc - Cục trưởng Cục Biểu diễn nghệ thuật nhận định, Bộ Quy tắc sẽ đóng góp vào sự văn minh của đất nước. Cục Biểu diễn nghệ thuật cũng đang tham gia quản lý nhà nước chặt chẽ hơn. Ông Bắc mong muốn có thêm chức năng cảnh báo, nhắc nhở đối với các kênh có thông tin, phát biểu hay ngôn ngữ lệch chuẩn. Nếu phát hiện kênh xấu, độc hoặc thông tin chưa chính xác, cần cảnh báo ngay tại kênh để giúp nhà sáng tạo nội dung không 'đi xa'.
'Khi có Bộ Quy tắc ứng xử này, tôi tin rằng những người sáng tạo nội dung sẽ tự điều chỉnh hành vi, hành động của mình', Cục trưởng Cục Biểu diễn nghệ thuật kỳ vọng.
Dịp này, Cục PTTH-TTĐT và các đơn vị đã ra mắt Cổng thông tin điện tử và Cơ sở dữ liệu về nhà sáng tạo nội dung số và quảng cáo trực tuyến Việt Nam tại địa chỉ kol.gov.vn.
