Mùa hè là thời điểm nhiều người gặp khó khăn trong việc đi vào giấc ngủ, ngủ chập chờn, dễ tỉnh giấc. Thay vì lạm dụng thuốc ngủ, một số thực phẩm quen thuộc có khả năng hỗ trợ an thần, cải thiện chất lượng giấc ngủ và giúp cơ thể phục hồi tốt hơn trong những ngày nắng nóng.
Vì sao mùa hè dễ mất ngủ?
Mùa hè đến không chỉ mang theo nắng nóng mà còn kéo theo vấn đề mất ngủ. Không ít người than phiền rằng càng về đêm càng khó ngủ, ngủ chập chờn, dễ tỉnh giấc, sáng dậy mệt rã rời, đầu óc thiếu tỉnh táo dù không làm việc quá sức.
Theo các chuyên gia sức khỏe, thời tiết oi bức ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giấc ngủ. Nhiệt độ cao khiến cơ thể khó hạ nhiệt để bước vào trạng thái ngủ sâu. Việc đổ nhiều mồ hôi vào mùa hè làm tiêu hao nước, chất điện giải và năng lượng, khiến cơ thể luôn bồn chồn, khó thư giãn. Trong Đông y, mùa hè thuộc hành Hỏa, tương ứng với tạng Tâm. Khi "tâm hỏa" quá vượng, con người dễ căng thẳng, nóng nảy, tâm trí khó ổn định, giấc ngủ bị ảnh hưởng.
Mất ngủ kéo dài không chỉ gây mệt mỏi vào hôm sau. Nếu tình trạng này liên tục, hệ miễn dịch suy giảm, nguy cơ tăng huyết áp, rối loạn tim mạch và suy giảm trí nhớ tăng đáng kể.
Bốn thực phẩm tự nhiên giúp ngủ ngon
Thay vì lạm dụng thuốc ngủ, nhiều chuyên gia dinh dưỡng cho rằng điều chỉnh chế độ ăn uống có thể cải thiện giấc ngủ một cách tự nhiên và an toàn. Dưới đây là bốn loại thực phẩm có lợi cho hệ thần kinh, giúp thư giãn và hỗ trợ ngủ ngon nếu sử dụng đều đặn khoảng ba lần mỗi tuần.
1. Kê (tiểu mễ): Loại ngũ cốc nhỏ bé giúp cơ thể "tự tạo cơn buồn ngủ"
Trong dân gian, cháo kê từ lâu được xem là món ăn an thần, đặc biệt phù hợp với người ngủ không sâu giấc hoặc hay tỉnh giấc nửa đêm. Theo nghiên cứu dinh dưỡng, kê chứa hàm lượng tryptophan khá cao – một loại axit amin cần thiết để tổng hợp serotonin và melatonin, đều là những chất quan trọng trong điều hòa cảm xúc và chu kỳ giấc ngủ. Ăn kê hỗ trợ cơ thể sản sinh "hormone ngủ", giúp não bộ thư giãn và dễ đi vào giấc ngủ hơn.
Cách dùng được khuyên áp dụng:
- Nấu cháo kê cùng táo đỏ.
- Có thể thêm hạt sen hoặc bách hợp để tăng tác dụng thanh nhiệt, an thần.
- Nên ăn vào buổi tối, khoảng một đến hai tiếng trước khi ngủ.
Nhiều người cho biết sau vài ngày sử dụng liên tục, tình trạng khó ngủ và thức giấc giữa đêm giảm rõ rệt.
2. Chuối: "Thuốc an thần tự nhiên" giàu magie và kali
Chuối là loại trái cây quen thuộc nhưng sở hữu nhiều dưỡng chất hỗ trợ giấc ngủ. Hai khoáng chất nổi bật là magie và kali giúp cơ bắp thư giãn, giảm co cứng và ổn định hệ thần kinh. Khi cơ thể được thả lỏng, não bộ dễ bước vào trạng thái nghỉ ngơi hơn. Ngoài ra, chuối còn chứa serotonin – hoạt chất liên quan đến cảm giác thư giãn và hạnh phúc, một phần chuyển hóa thành melatonin để hỗ trợ giấc ngủ.
Cách ăn phù hợp:
- Ăn một quả chuối sau bữa tối khoảng một tiếng.
- Không nên ăn chuối quá xanh hoặc quá chín.
- Có thể xay chuối cùng sữa ấm để tạo thức uống hỗ trợ ngủ ngon.
Tuy nhiên, người mắc tiểu đường nên hạn chế lượng chuối vì loại quả này chứa lượng đường tự nhiên tương đối cao.
3. Nhãn khô: Hỗ trợ an thần, giảm suy nghĩ quá nhiều trước khi ngủ
Nhiều người dù mệt nhưng khi lên giường không thể ngủ vì đầu óc liên tục suy nghĩ. Theo Đông y, đây là dấu hiệu "tâm tỳ hư", khí huyết không đủ nuôi dưỡng tinh thần. Nhãn khô được xem là thực phẩm có tác dụng dưỡng huyết, bổ tâm và hỗ trợ an thần. Nhãn chứa nhiều glucose tự nhiên, vitamin C và các hợp chất chống oxy hóa, giúp cơ thể hồi phục năng lượng và giảm căng thẳng.
Gợi ý cách dùng:
- Hãm nhãn khô với táo đỏ và kỷ tử thành trà uống buổi tối.
- Nấu cháo nhãn với hạt sen hoặc gạo nếp.
4. Toan táo nhân: Dược liệu được ví như "thuốc ngủ phương Đông"
Toan táo nhân là nhân (hạt) của quả táo ta chua, được thu hái khi quả chín, lấy hạt, phơi khô, sao thơm làm thuốc. Trong Đông y, toan táo nhân là một trong những vị thuốc nổi tiếng nhất để hỗ trợ điều trị mất ngủ, có tác dụng dưỡng tâm, an thần, giảm lo âu và hỗ trợ ngủ sâu. Đặc biệt phù hợp với người hay mơ nhiều, dễ giật mình khi ngủ, khó ngủ kéo dài do căng thẳng. Một số nghiên cứu hiện đại cho thấy toan táo nhân chứa các hợp chất tác động tích cực lên hệ thần kinh trung ương, giúp thư giãn tự nhiên.
Cách dùng phổ biến:
- Nấu cháo cùng gạo.
- Tán bột pha nước ấm uống trước khi ngủ.
Lưu ý, toan táo nhân cần được sao (rang) trước khi sử dụng, không nên dùng sống. Phụ nữ mang thai hoặc người có cơ địa nóng trong nên tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi dùng thường xuyên.
Vì sao nên ưu tiên cải thiện giấc ngủ bằng thực phẩm?
Các chuyên gia cho rằng thực phẩm không thể tạo hiệu quả ngay lập tức như thuốc ngủ, nhưng lại an toàn, ít tác dụng phụ và hỗ trợ sức khỏe toàn diện nếu duy trì đều đặn. Một giấc ngủ chất lượng giúp cơ thể tăng khả năng miễn dịch, ổn định huyết áp, hỗ trợ hoạt động não bộ và giảm nguy cơ stress, kiệt sức. Đặc biệt vào mùa hè, khi cơ thể tiêu hao năng lượng nhanh hơn, ngủ đủ và ngủ sâu càng quan trọng.
Thay vì thức khuya, lướt điện thoại đến nửa đêm hay phụ thuộc vào thuốc ngủ, nhiều người đang có xu hướng điều chỉnh nhịp sinh hoạt và bổ sung các thực phẩm an thần tự nhiên vào thực đơn hàng tuần. Bởi đôi khi, "liều thuốc ngủ" tốt nhất không nằm trong tủ thuốc mà lại ở ngay trong căn bếp của mỗi gia đình.
