Mùa nắng nóng, quạt điện hoạt động liên tục trong nhiều gia đình. Nhiều người có thói quen rút phích cắm ngay sau khi tắt với hy vọng tiết kiệm điện và phòng cháy. Tuy nhiên, theo khuyến cáo từ Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và các chuyên gia năng lượng, việc này không phải lúc nào cũng cần thiết.
Quạt điện có tiêu thụ điện khi tắt?
Theo hướng dẫn sử dụng điện tiết kiệm của EVN, dựa trên nghiên cứu của Bộ Năng lượng Mỹ (DOE) và tổ chức Energy Efficient Strategies (Australia), phần lớn quạt điện thông thường hầu như không tiêu thụ điện khi đã tắt. Chỉ khoảng 3% quạt được khảo sát có mức điện năng chờ đáng kể. Nguyên nhân là quạt cơ truyền thống không sử dụng nhiều mạch điện tử phức tạp như tivi, máy tính hay thiết bị thông minh. Do đó, dù phích cắm vẫn cắm vào ổ điện, lượng điện tiêu thụ gần như không đáng kể.
Bộ Năng lượng Mỹ giải thích hiện tượng "điện năng ma cà rồng" chủ yếu xuất hiện ở thiết bị có màn hình hiển thị, chế độ chờ hoặc bộ điều khiển điện tử. Với quạt điện thông thường, mức tiêu thụ điện ở trạng thái tắt gần như bằng không. Đối với quạt điều khiển từ xa, quạt thông minh hay quạt có màn hình LED, thiết bị vẫn tiêu thụ một lượng điện nhỏ để duy trì mạch điều khiển, nhưng mức này không đáng kể và khó tạo ra khác biệt lớn trên hóa đơn tiền điện hàng tháng.
Khi nào nên rút phích cắm quạt?
EVN khuyến cáo người dùng nên tắt quạt và rút phích cắm khi không sử dụng trong thời gian dài. Tuy nhiên, mục đích chính không phải tiết kiệm điện mà là tăng độ an toàn cho thiết bị và hạn chế nguy cơ về điện. Tổ chức Electrical Safety Foundation International (ESFI) của Mỹ cũng cho rằng ngắt hoàn toàn nguồn điện giúp giảm nguy cơ chập cháy đối với thiết bị cũ hoặc dây dẫn xuống cấp.
Các chuyên gia năng lượng được The Spruce dẫn lời cho biết việc rút phích cắm khi không sử dụng lâu còn bảo vệ thiết bị trước xung điện bất thường trên lưới, kéo dài tuổi thọ sản phẩm. Cụ thể, nên rút điện khi đi vắng nhiều ngày, có mưa giông hoặc sét, trước khi vệ sinh quạt, hoặc khi phát hiện dây điện, ổ cắm có dấu hiệu nóng bất thường. Ngược lại, nếu quạt được sử dụng thường xuyên hàng ngày, việc để nguyên phích cắm sau khi tắt không gây hao điện đáng kể và không bắt buộc phải rút ra ngay.
Lưu ý sử dụng quạt an toàn, bền lâu
Bên cạnh việc rút phích cắm, EVN và cơ quan phòng cháy chữa cháy đưa ra nhiều khuyến cáo giúp thiết bị hoạt động an toàn và kéo dài tuổi thọ:
- Tắt quạt bằng công tắc trước, chờ cánh quạt dừng hẳn rồi mới rút điện nếu cần.
- Không kéo dây nguồn để rút phích cắm vì có thể làm lỏng chân cắm, gây tiếp xúc điện kém và tăng nguy cơ phát nhiệt.
- Tránh cắm - rút liên tục nhiều lần mỗi ngày vì lâu dài có thể làm mòn chân cắm và ổ cắm, tăng nguy cơ chập cháy.
- Vệ sinh quạt định kỳ để tránh bụi bẩn bám vào mô-tơ gây nóng máy.
- Không cắm chung quá nhiều thiết bị công suất lớn trên một ổ điện.
- Trong mùa nắng nóng, không nên để quạt hoạt động liên tục 24/24 giờ mà cần có thời gian nghỉ để tản nhiệt.
- Nếu quạt có mùi khét, tiếng ồn lớn bất thường, quay yếu hoặc dây điện bị hở, cần ngừng sử dụng và kiểm tra hoặc thay mới.
