Việc ăn sáng không đúng cách, đặc biệt là thường xuyên tiêu thụ đồ chiên rán, thịt chế biến sẵn và thức ăn thừa hâm nóng nhiều lần, có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính, bao gồm ung thư hạch bạch huyết, theo cảnh báo từ các chuyên gia dinh dưỡng.
Đồ chiên rán – món ăn sáng phổ biến tiềm ẩn nguy cơ
Các món như bánh quẩy, bánh rán, gà rán hay khoai tây chiên thường được nhiều người lựa chọn vì tiện lợi. Tuy nhiên, khi thực phẩm giàu tinh bột được chiên ở nhiệt độ cao, chúng có thể sinh ra acrylamide – một hợp chất được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp vào nhóm có khả năng gây ung thư ở người. Bên cạnh đó, dầu chiên sử dụng nhiều lần tạo ra các sản phẩm oxy hóa lipid, làm gia tăng stress oxy hóa trong cơ thể, dẫn đến viêm mức độ thấp kéo dài và suy giảm hệ miễn dịch.
Thịt chế biến sẵn – nhóm thực phẩm cần hạn chế tối đa
Xúc xích, thịt xông khói, giăm bông là những thực phẩm tiện lợi nhưng chứa nhiều nitrit và nitrat – các chất bảo quản có thể chuyển hóa thành nitrosamine gây tổn thương tế bào. Năm 2015, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) qua IARC đã xếp thịt chế biến sẵn vào nhóm 1, nhóm có đủ bằng chứng gây ung thư ở người, đặc biệt là ung thư đại trực tràng. Theo thống kê, tiêu thụ khoảng 50g thịt chế biến sẵn mỗi ngày có thể làm tăng 18% nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng.
Thức ăn thừa hâm nóng nhiều lần – thói quen tưởng tiết kiệm nhưng nguy hại
Nhiều gia đình tận dụng thức ăn còn lại từ bữa tối cho bữa sáng. Tuy nhiên, nếu không bảo quản đúng cách hoặc hâm đi hâm lại nhiều lần, thực phẩm dễ mất chất dinh dưỡng và nhiễm khuẩn. Đặc biệt, các loại rau lá xanh như cải, rau muống, cải bó xôi khi để lâu có thể chuyển hóa nitrat thành nitrit nhiều hơn. Các chuyên gia cho rằng thỉnh thoảng sử dụng thức ăn thừa không quá nghiêm trọng, nhưng cần bảo quản lạnh đúng nhiệt độ và không hâm nóng nhiều lần.
Chế độ ăn sáng ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên giảng viên Viện Công nghệ Sinh học và Công nghệ Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội, trao đổi với báo Dân trí: “Nhiều loại thực phẩm sau khi chế biến hoặc bảo quản không đúng điều kiện có thể phát sinh các hợp chất không có lợi cho cơ thể”. Ông nhấn mạnh điều quan trọng là xây dựng chế độ ăn đa dạng, cân bằng và hạn chế tiêu thụ thực phẩm chế biến sẵn trong thời gian dài. Một bữa sáng nhiều chất béo, muối và ít chất xơ dễ gây dao động đường huyết, mệt mỏi và tăng cảm giác thèm ăn. Ngược lại, bữa sáng giàu ngũ cốc nguyên hạt, rau xanh, trái cây và protein chất lượng giúp duy trì năng lượng ổn định, hỗ trợ tiêu hóa và tạo cảm giác no lâu.
Gợi ý bữa sáng hợp lý
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt (yến mạch, bánh mì nguyên cám), trứng, sữa chua, rau xanh và trái cây tươi; hạn chế đồ chiên rán, nhiều đường, nhiều muối và thịt chế biến sẵn; uống đủ nước và không bỏ bữa sáng. Nguy cơ sức khỏe không đến từ một bữa ăn duy nhất mà từ thói quen lặp đi lặp lại nhiều năm. Một bữa sáng cân bằng dinh dưỡng là nền tảng cho hệ miễn dịch khỏe mạnh và giảm nguy cơ bệnh mạn tính.
