Hội chứng uể oải sau Tết: Người trẻ 'chật vật' tìm lại nhịp làm việc và học tập
Sau những ngày Tết vui vẻ và thoải mái, nhiều người trẻ tại Hà Nội đang phải đối mặt với hội chứng uể oải sau kỳ nghỉ, còn gọi là post-holiday blues. Trạng thái này thường xuất hiện khi chuyển từ nhịp sống nghỉ ngơi sang môi trường làm việc có kỷ luật và áp lực, dẫn đến cảm giác khó dậy sớm, buồn ngủ vào buổi sáng, làm việc chậm chạp và hụt hẫng tinh thần. Nếu không được điều chỉnh kịp thời, nó có thể kéo dài và ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu suất trong những ngày đầu năm mới.
Những câu chuyện thực tế từ người trẻ Hà Nội
Với Phương Anh (25 tuổi, phường Cầu Giấy, Hà Nội), vấn đề lớn nhất sau Tết là sự đảo lộn nhịp sinh hoạt. Trong kỳ nghỉ, cô thường thức khuya trò chuyện cùng bạn bè, xem phim hoặc đi chơi đến tối muộn, có hôm chỉ đi ngủ lúc 3 - 4 giờ sáng. Việc quay lại công việc và phải dậy lúc 6 giờ sáng khiến cô cảm thấy ngao ngán và chưa kịp thích nghi. Phương Anh chia sẻ: “Mọi năm, sau kỳ nghỉ lễ, mình gần như luôn trong trạng thái thiếu ngủ, buổi sáng uể oải, buổi chiều buồn ngủ, khả năng tập trung giảm rõ rệt. Có hôm đọc email mà phải đọc đi đọc lại mới hiểu. Cảm giác đầu óc không tỉnh táo, làm việc chậm hẳn so với bình thường.”
Trong khi đó, Hoàng Giang (28 tuổi, phường Long Biên, Hà Nội) lại không gặp vấn đề về giấc ngủ mà rơi vào trạng thái hụt hẫng về tinh thần. Kỳ nghỉ của anh kín lịch với các cuộc gặp gỡ bạn bè, họ hàng và những chuyến đi ngắn ngày. Khi quay lại công việc, sự chuyển đổi sang môi trường kỷ luật và lặp lại khiến Giang mất hứng thú trong vài ngày đầu. Anh chia sẻ: “Đi làm lại mình không quá mệt, nhưng cảm giác khá trống trải. Đang quen mỗi ngày đều có kế hoạch vui chơi, tự nhiên ngồi trước máy tính cả ngày, mình thấy khó bắt nhịp. Có lúc làm việc mà tâm trí vẫn nghĩ về những cuộc gặp gỡ hôm trước.”
Ảnh hưởng đến học sinh và giải pháp từ giáo dục
Không chỉ người đi làm, học sinh cũng gặp phải tình trạng tương tự. Chị Trần Minh Hương (phường Nghĩa Tân, Hà Nội) cho biết con trai học lớp 7 của chị rất mệt mỏi khi quay lại trường sau kỳ nghỉ Tết kéo dài. Trong những ngày nghỉ, sinh hoạt của con gần như đảo lộn hoàn toàn: thức khuya xem phim, trò chuyện với anh em họ hàng, và sáng ngủ bù đến muộn. Chị Hương lo lắng không chỉ về việc thiếu ngủ mà còn về tâm lý chưa sẵn sàng quay lại nhịp học tập. “Tết vui quá, ngày nào cũng có hoạt động. Tự nhiên quay lại với bài vở, kiểm tra, con có phần hụt hẫng. Tối đến, con ngồi vào bàn học nhưng cứ thỉnh thoảng lại cầm điện thoại lên xem ảnh, xem lại những khoảnh khắc đi chơi,” chị nói.
Ở góc độ giáo dục, bà Nguyễn Quỳnh Anh - Phó Hiệu trưởng Trường THCS Dịch Vọng, nhận định rằng trạng thái uể oải sau Tết khá phổ biến ở học sinh, đặc biệt là lứa tuổi THCS, khi các em chưa hình thành thói quen tự điều chỉnh nhịp sinh hoạt ổn định. Bà nhấn mạnh: “Sau nhiều ngày sinh hoạt tự do, giờ giấc thay đổi, việc yêu cầu các em ngay lập tức đạt cường độ học tập như trước Tết là không thực tế.” Bà khuyến nghị một số biện pháp thiết thực:
- Phụ huynh nên phối hợp với nhà trường điều chỉnh giờ ngủ - thức của con trước khi đi học trở lại từ 1 - 2 ngày.
- Buổi sáng bắt đầu bằng các hoạt động nhẹ như vận động ngắn, ăn sáng đúng giờ, và chuẩn bị sách vở từ tối hôm trước.
- Học sinh nên chia nhỏ khối lượng học tập trong tuần đầu, bắt đầu bằng việc rà soát kiến thức cũ và lập danh sách bài tập ưu tiên.
- Dọn dẹp bàn học và xây dựng kế hoạch tuần cụ thể để chuyển trạng thái từ nghỉ ngơi sang học tập.
Quy tắc 5T và chiến lược khắc phục
Để vượt qua hội chứng này, Nguyễn Bá Khải - chuyên viên phường Bãi Cháy, tỉnh Quảng Ninh, chia sẻ quy tắc 5T giúp bật mood năng lượng đi làm đầu Xuân:
- Tết gọn, làm việc sớm, vào việc nhanh: Tổ chức lại công việc ngay từ đầu để tránh sức ì.
- Tỉnh táo: Duy trì sự tỉnh táo như một la bàn để nhìn nhận rõ mục tiêu và thách thức.
- Tập trung: Loại bỏ tiếng ồn dư âm từ Tết để dành 100% tâm trí cho các nhiệm vụ trọng điểm.
- Thiết lập: Sắp xếp lại thứ tự ưu tiên, dọn dẹp không gian làm việc, và lập kế hoạch chi tiết.
- Tâm thế khai phóng và phụng sự: Áp dụng tư duy mở để đón nhận năm mới với năng lượng tích cực.
Khải giải thích: “Khi chúng ta tập trung, năng lượng không bị phân tán mà sẽ hội tụ lại thành sức mạnh để giải quyết những việc khó nhất ngay từ đầu năm. Một năm mới với một hệ điều hành mới, ngăn nắp và khoa học hơn sẽ giúp chúng ta đi xa hơn với sức bền lớn hơn.”
Nhìn chung, hội chứng uể oải sau Tết là một hiện tượng phổ biến, nhưng có thể khắc phục thông qua sự điều chỉnh nhịp sinh hoạt từ từ, sự hỗ trợ từ gia đình, nhà trường, và áp dụng các chiến lược cá nhân như quy tắc 5T. Quan trọng nhất là tạo ra một khởi đầu nhẹ nhàng và ổn định để lấy lại tinh thần làm việc và học tập hiệu quả.
