Thời tiết nắng nóng, nhiều người có thói quen vừa đi ngoài đường về là bật quạt hoặc điều hòa phả thẳng vào mặt để giải nhiệt. Tuy nhiên, thói quen tưởng chừng vô hại này lại tiềm ẩn nguy cơ gây liệt mặt, thậm chí đột quỵ.
Nguy cơ từ thói quen làm mát sai cách
Bác sĩ chuyên khoa Nội thần kinh cho biết, khi cơ thể đang nóng, các mạch máu giãn nở để tỏa nhiệt. Nếu đột ngột tiếp xúc với luồng gió lạnh từ quạt hoặc điều hòa, các mạch máu co thắt đột ngột, gây rối loạn tuần hoàn não, dễ dẫn đến liệt mặt ngoại biên (liệt dây thần kinh số 7) hoặc nặng hơn là đột quỵ.
Trường hợp điển hình là một nam bệnh nhân 45 tuổi, sau khi đi nắng về, liền bật quạt công suất lớn phả thẳng vào mặt. Sau vài giờ, anh thấy mặt méo lệch, mắt nhắm không kín, chảy nước mắt, nước bọt. Kết quả khám cho thấy anh bị liệt mặt ngoại biên. May mắn được điều trị kịp thời, sau 2 tuần anh đã hồi phục.
Cơ chế gây bệnh
Khi gặp lạnh đột ngột, dây thần kinh số 7 bị phù nề, chèn ép trong ống xương thái dương, gây liệt mặt. Ngoài ra, sự thay đổi nhiệt độ đột ngột cũng làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, dẫn đến đột quỵ não.
Bác sĩ khuyến cáo, những người có tiền sử cao huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu càng dễ bị ảnh hưởng. Họ nên đặc biệt thận trọng khi tiếp xúc với nhiệt độ lạnh sau khi đi nắng về.
Cách phòng tránh
Để tránh nguy cơ liệt mặt và đột quỵ, các chuyên gia đưa ra một số lời khuyên sau:
- Không bật quạt hoặc điều hòa phả trực tiếp vào mặt khi vừa đi nắng về.
- Nên để cơ thể hạ nhiệt từ từ: ngồi nghỉ ở nơi thoáng mát, lau mồ hôi, uống nước mát, sau đó mới bật quạt hoặc điều hòa ở mức nhẹ.
- Không để nhiệt độ điều hòa chênh lệch quá 10 độ C so với ngoài trời.
- Khi ngủ, không để quạt hay điều hòa phả thẳng vào mặt, đặc biệt là trẻ nhỏ và người già.
- Nếu có dấu hiệu méo miệng, nhắm mắt không kín, chảy nước mắt, đau đầu, chóng mặt, cần đến cơ sở y tế ngay.
Ngoài ra, việc duy trì lối sống lành mạnh, tập thể dục thường xuyên, kiểm soát huyết áp và đường huyết cũng giúp giảm nguy cơ đột quỵ.
Kết luận
Thói quen làm mát sai cách sau khi đi nắng về có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe. Mỗi người cần trang bị kiến thức để bảo vệ bản thân và gia đình, tránh những tai biến đáng tiếc.
