Trong khi Việt Nam mới chỉ làm quen với xăng E10, Ấn Độ đã chính thức thông qua các quy định pháp lý cho nhiên liệu E100, đánh dấu bước tiến lớn trong việc thúc đẩy nhiên liệu thay thế. Quốc gia tỷ dân này đã áp dụng xăng E20 từ năm ngoái và nay tiến tới mục tiêu sử dụng ethanol nguyên chất cho mọi phương tiện.
Xăng E100 là gì?
E100 là loại xăng chứa gần như 100% ethanol, không pha trộn xăng khoáng truyền thống. Ethanol là nhiên liệu tái tạo từ cây mía, ngô, lương thực hư hỏng và phế phẩm nông nghiệp. Khác với xăng E10 hay E20 quen thuộc, E100 yêu cầu phương tiện được thiết kế chuyên dụng để vận hành hoàn toàn bằng cồn.
Vì sao Ấn Độ thúc đẩy xăng E100?
Ấn Độ phụ thuộc lớn vào dầu thô nhập khẩu, dễ bị tổn thương trước biến động giá. Chương trình hòa trộn ethanol đã tăng tốc mạnh mẽ: từ 1,53% năm 2014 lên 10% vào tháng 6/2022, sớm hơn 5 tháng so với kế hoạch. Mục tiêu đạt tỷ lệ 20% được đẩy lên năm 2025 thay vì 2030.
Việc dùng E100 giúp giảm nhập khẩu dầu, tăng an ninh năng lượng và mang lại lợi ích cho nông dân. Theo chính phủ, sáng kiến ethanol đã tiết kiệm hơn 1 nghìn tỷ rupee nhập khẩu và tạo thu nhập khoảng 80.000 tỷ rupee cho nông dân. Gần đây, Ấn Độ ra mắt nhiên liệu E85 với giá rẻ hơn 20 rupee/lít so với E20.
Liệu xăng E100 có thay thế xăng truyền thống?
Câu trả lời là có, nhưng có điều kiện. E100 có thể thay thế xăng trên các xe chuyên dụng, nhưng không thể áp dụng ngay cho hàng triệu xe hiện tại vì tính tương thích. Hầu hết phương tiện chỉ chạy được xăng thường hoặc E20. Do đó, xăng truyền thống và E100 sẽ cùng tồn tại nhiều năm.
Những dòng xe nào có thể chạy bằng xăng E100?
Ethanol nguyên chất yêu cầu động cơ, kim phun, bơm nhiên liệu và đường ống được điều chỉnh. Xe nhiên liệu linh hoạt (flex-fuel) là giải pháp. Maruti Suzuki WagonR flex-fuel là ví dụ điển hình, có thể chạy với E100. Các hãng Toyota, MG, Hyundai, Suzuki cũng phát triển xe flex-fuel. Trong phân khúc xe hai bánh, Hero MotoCorp ra mắt phiên bản flex-fuel cho Splendor và HF Deluxe.
Nhược điểm của xăng E100
Ethanol chứa ít năng lượng hơn xăng, dẫn đến tiêu hao nhiên liệu cao hơn. Dù E85 hay E100 rẻ hơn theo lít, lợi ích thực tế phụ thuộc vào chênh lệch giá và hiệu suất. Nếu ethanol rẻ 20-25% nhưng quãng đường giảm 20-30%, chi phí vận hành không giảm đáng kể. Chỉ khi giá ethanol cạnh tranh mạnh, xe flex-fuel mới hấp dẫn. Ngoài ra, cần đầu tư hệ thống trạm bơm và kho chứa chuyên dụng.
Thách thức phía trước
Việc phổ biến E100 gặp nhiều thách thức: hạ tầng trạm bơm đồng bộ, nguồn cung xe flex-fuel còn hạn chế, và mở rộng sản xuất ethanol bền vững. Chính phủ cần cân đối giữa nhiên liệu và nông nghiệp, đảm bảo nguồn cung ổn định. Mặc dù chuyển đổi sang E20 trong tầm kiểm soát, E85 và E100 đòi hỏi lộ trình công nghệ bài bản hơn.
E100 không phải là giải pháp thay thế hoàn toàn dầu thô, nhưng trong chiến lược giao thông đa dạng hóa, nó giúp Ấn Độ giảm lệ thuộc xăng, tăng thu nhập nông thôn và mang lại hướng đi công nghệ xanh khả thi cho các hãng xe.
