Một số người có thói quen dậy sớm, luôn tràn đầy năng lượng và làm việc hiệu quả vào đầu ngày. Số khác, thuộc hội "cú đêm", lại thức muộn hơn và sung sức nhất khi về đêm. Dù chất lượng giấc ngủ mới là yếu tố cốt lõi cho sức khỏe tổng thể, nhưng mỗi kiểu sinh hoạt đều có những ưu và nhược điểm riêng, theo Eating Well.
Nhóm người dậy sớm
Người dậy sớm hay còn gọi là "người có nhịp sinh học buổi sáng". "Họ thường cảm thấy tỉnh táo từ sáng sớm, đạt đỉnh cao về phong độ trí não trước buổi trưa và bắt đầu có xu hướng nghỉ ngơi, thư giãn vào buổi tối", giáo sư Matthew Walker - Giám đốc Trung tâm Khoa học giấc ngủ con người tại Mỹ - chia sẻ.
Lợi thế lớn của nhóm người dậy sớm là nhịp sinh học của họ khớp với lịch trình chung của xã hội, chẳng hạn như giờ vào học hay giờ làm việc hành chính bắt đầu từ buổi sáng. “Điều này giúp họ duy trì giờ giấc đi ngủ ổn định, giảm thiểu sự lệch pha sinh học và theo một số nghiên cứu, họ cũng có sức khỏe tinh thần tốt hơn đôi chút”, giáo sư Walker chia sẻ thêm.
Tiến sĩ Allison Brager - nhà khoa học thần kinh tại Mỹ - cho biết vào mùa xuân và mùa hè, người có thói quen dậy sớm thường cảm thấy dễ chịu hơn vì nhịp sinh học của cơ thể đồng bộ với thời điểm mặt trời mọc. Tuy nhiên, khi mùa đông đến với thời gian ban đêm kéo dài hơn, nhóm người này phải thức dậy trong lúc trời vẫn còn tối, khiến cơ thể dễ cảm thấy uể oải và khó thích nghi hơn vào buổi sáng.
Còn "cú đêm" thì sao?
Người thức khuya hay "người có nhịp sinh học buổi tối" là người có đồng hồ sinh học hoạt động muộn hơn so với bình thường. Giáo sư Walker giải thích, vì nồng độ melatonin của nhóm người này chỉ tăng cao vào cuối đêm, nên họ khó ngủ sớm, và thường tỉnh táo vào buổi chiều hoặc tối.
Những người thích thức khuya cũng có thể gặp khó khăn khi phải dậy sớm để đi làm, đi học và thực hiện các nghĩa vụ khác. Một số nghiên cứu cho thấy những người có nhịp sinh học buổi tối có nguy cơ mắc các bệnh như lo âu, trầm cảm và tiểu đường loại 2 cao hơn.
Thói quen nào tốt hơn?
Thực tế, không có kiểu sinh hoạt nào tốt hơn kiểu nào, điều quan trọng nhất vẫn là bạn phải đảm bảo ngủ đủ giấc mỗi đêm. Giáo sư Walker cho biết, rắc rối chỉ xảy ra khi có sự lệch pha giữa đồng hồ sinh học cá nhân và áp lực từ xã hội ví dụ như bạn vốn là một "cú đêm" chính hiệu nhưng công việc lại bắt buộc phải có mặt lúc 7 - 8 giờ sáng mỗi ngày. Hệ quả là bạn sẽ bị thiếu ngủ, dẫn đến những tác động tiêu cực cho sức khỏe.
Một số lời khuyên khác để ngủ ngon hơn
- Hãy thiết lập các thói quen mỗi tối và tuân thủ: Một số thói quen như tắm nước nóng, thiền định và giảm ánh sáng trong phòng có thể giúp việc vào giấc ngủ dễ hơn.
- Hãy ngủ trong phòng tối. Tránh ánh sáng mạnh và hạn chế sử dụng điện thoại trong phòng ngủ, có thể dùng mặt nạ che mắt.
- Tránh uống rượu bia gần giờ đi ngủ. Rượu bia thường gây rối loạn giấc ngủ. Thoạt nhìn nó có vẻ như giúp bạn dễ ngủ hơn, nhưng thực tế lại có thể ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng giấc ngủ.
