Những ngày đầu tháng 6 năm 2026, tại khu vực lòng hồ thủy điện Bắc Hà thuộc xã Bảo Nhai, tỉnh Lào Cai, hàng loạt hộ nuôi cá bằng lồng bè phát hiện cá chết bất thường với số lượng lớn. Ghi nhận của phóng viên vào ngày 7 tháng 6 cho thấy nhiều lồng nuôi xuất hiện số lượng cá chết dày đặc nổi trên mặt nước. Không khí trên hồ bốc mùi tanh hôi, các hộ nuôi phải liên tục vớt cá chết, đóng bao và vận chuyển lên bờ để xử lý.
Thiệt hại nặng nề do nắng nóng kéo dài
Anh Nguyễn Hoàng Phố, chủ một cơ sở nuôi cá lồng trên hồ thủy điện Bắc Hà, cho biết cơ sở hiện duy trì hơn 100 lồng nuôi. Trong niên vụ 2025-2026, gia đình anh thả trên 50.000 con cá tầm giống. Thời điểm này, cá đã bắt đầu cho thu hoạch thương phẩm, nhưng đợt nắng nóng kéo dài đã khiến cá chết hàng loạt. Người dân phải thu gom số lượng cá bị chết để mang đi tiêu hủy.
Theo anh Phố, tính đến nay cơ sở đã thiệt hại gần 5 tấn cá. Anh phán đoán nguyên nhân là do mực nước hồ xuống thấp, nhiệt độ nước tăng cao trong khi mật độ lồng nuôi lớn khiến lượng oxy hòa tan giảm mạnh. Hiện cơ sở phải thuê thêm nhân công túc trực cả ngày lẫn đêm để thu gom cá chết đưa đi tiêu hủy. Đồng thời, lắp đặt hệ thống sục khí công suất lớn nhằm tăng oxy hòa tan trong nước và sử dụng xe chuyên dụng vận chuyển một phần cá đến các cơ sở nuôi nước lạnh ở vùng cao gửi nuôi tạm thời.
Tình trạng cá chết lan rộng
Theo ghi nhận của phóng viên, tình trạng cá chết đang xảy ra ở hầu hết các cơ sở nuôi trên khu vực lòng hồ. Đến chiều ngày 5 tháng 6, thống kê ban đầu của xã Bảo Nhai cho thấy khối lượng cá tầm chết đã vượt 7 tấn. Con số này được dự báo còn tiếp tục tăng do nhiều hộ chưa thống kê đầy đủ thiệt hại.
Ông Trần Mạnh Cường, Trưởng Phòng Kinh tế xã Bảo Nhai, cho biết trên lòng hồ thủy điện Bắc Hà hiện có 24 cơ sở nuôi với hơn 1.000 lồng cá, chủ yếu là cá tầm. Trước mắt, địa phương tập trung hỗ trợ người dân giảm thiểu thiệt hại, không để cá chết tồn lưu lâu trong nước gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến các lồng nuôi còn lại. Ngoài ra, địa phương bố trí khu vực chôn tập trung, cung cấp vôi bột cùng thuốc khử khuẩn để đảm bảo không phát sinh dịch bệnh, ô nhiễm môi trường. Đồng thời hướng dẫn người dân trong việc thu gom và tiêu hủy cá chết tại hồ.
Khuyến cáo từ cơ quan chức năng
Ông Nguyễn Duy Triệu, Phó Trưởng Phòng Thủy sản (Chi cục Trồng trọt, Bảo vệ thực vật và Chăn nuôi, Thú y, Thủy sản), cho biết ngay từ ngày 14 tháng 4, đơn vị đã có văn bản cảnh báo nguy cơ nắng nóng ảnh hưởng đến nuôi thủy sản và đề nghị các địa phương tăng cường quản lý vùng nuôi. Các biện pháp bao gồm thường xuyên vệ sinh lồng nuôi, bảo đảm độ sâu lồng từ 2,5 đến 3 mét, tăng cường cung cấp oxy vào ban đêm và sáng sớm, đồng thời chủ động giảm mật độ nuôi.
Đối với các lồng nuôi bị ảnh hưởng, đơn vị hướng dẫn người dân giảm lượng thức ăn, tăng cường sục khí, di chuyển lồng đến vùng nước sâu hơn, đồng thời thu hoạch sớm các lứa cá đã đạt kích cỡ thương phẩm để hạn chế rủi ro. Cá chết phải được thu gom, tiêu hủy ngay theo quy định để tránh phát sinh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường.
Kiến nghị từ người dân
Từ thực tế đang diễn ra trên hồ thủy điện Bắc Hà, nhiều hộ nuôi đề nghị ngành nông nghiệp và môi trường cùng Hiệp hội Cá nước lạnh tỉnh Lào Cai sớm rà soát các cơ sở nuôi cá nước lạnh trên địa bàn để hỗ trợ tiếp nhận, san chuyển cá từ vùng hồ đang bị ảnh hưởng. Bên cạnh đó, người dân cũng mong muốn ngành công thương cần kiểm tra và yêu cầu Nhà máy thủy điện Bắc Hà có phương án vận hành để điều tiết nguồn nước ở lòng hồ cho phù hợp nhằm giảm bớt tác động của nắng nóng đến môi trường nuôi.
