Xu hướng 'đoàn tụ đảo chiều' bùng nổ tại Trung Quốc trong dịp Tết
Thay vì con cái về quê ăn Tết truyền thống, ngày càng nhiều cha mẹ Trung Quốc từ nông thôn lên các thành phố lớn thăm con, tạo nên xu hướng "đoàn tụ đảo chiều" đang phát triển mạnh mẽ. Hiện tượng này đánh dấu sự chuyển dịch đáng kể trong văn hóa gia đình và tập quán du lịch dịp lễ hội quan trọng nhất năm.
Thay đổi trong truyền thống gia đình
Theo dữ liệu từ hãng Meituan Travel, lượng đặt vé cho các chuyến bay và chuyến đi "đảo chiều" trong kỳ nghỉ Tết kéo dài 9 ngày năm nay đã tăng khoảng 35% so với cùng kỳ từ tháng 1. Trong số những gia đình điển hình cho xu hướng này có ông Chu Songlin và con trai Joe - một chuyên gia tư vấn quan hệ công chúng 42 tuổi.
Thay vì về quê nhà Trường Sa thuộc tỉnh Hồ Nam như mọi năm, hai bố con đón Tết tại Quảng Châu - nơi Joe đang làm việc. Họ vẫn giữ nếp sinh hoạt ngày Tết quen thuộc: ở nhà, nấu những bữa ăn giản dị và cùng nhau thưởng thức các món bánh ngọt.
"Với tôi, việc mời bố lên ở cùng trong kỳ nghỉ Tết là một quyết định thực tế", Joe chia sẻ, "vì những lý do như áp lực công việc, mùa đông không quá lạnh giá ở Quảng Châu và việc tôi vừa chuyển sang căn hộ mới". Bố anh cũng cho rằng đi Quảng Châu là lựa chọn "thuận tiện, an toàn, thoải mái và đơn giản".
Nguyên nhân và tác động của xu hướng
Các nhà phân tích nhận định, sự gia tăng của "đoàn tụ đảo chiều" phản ánh những thay đổi sâu sắc trong mô hình làm việc, dòng di cư và đời sống gia đình ở Trung Quốc. Hàng triệu người trẻ vẫn gắn bó với các siêu đô thị ngay cả trong kỳ nghỉ quan trọng nhất năm.
"Quan trọng là được ở bên nhau, hơn là ở đâu để ở bên nhau", ông Zhao Litao, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Đông Á thuộc Đại học Quốc gia Singapore, nhận định.
Bà Shen Han, giáo sư quản lý du lịch tại Đại học Phúc Đán, cho biết xu hướng này đã manh nha từ mấy năm trước, nhờ hạ tầng giao thông ngày càng tốt lên và những quan niệm mới về vai trò gia đình. "Kết nối tốt hơn trên cả nước khiến việc cha mẹ cao tuổi di chuyển đường dài trở nên dễ dàng hơn rất nhiều", bà nói.
Sự dịch chuyển này cho thấy kỳ nghỉ Tết đang chuyển từ dòng di cư một chiều sang tính linh hoạt, hai chiều, không chỉ tái định hình hoạt động di chuyển mà cả những quan niệm lâu đời về chữ hiếu.
Thực tế từ các gia đình trẻ
Wang Yu, lập trình viên 31 tuổi, năm nay mời cha mẹ từ Hồ Nam lên thăm anh ở Thâm Quyến. "Vé tàu cao tốc dễ mua hơn so với lúc cao điểm về quê, và ở đây cũng thoải mái hơn cho bố mẹ", anh giải thích. Wang dự định đưa bố mẹ đi tham quan các điểm nổi tiếng như Công viên Vịnh Thâm Quyến, bãi biển Tiểu Mai Sa và Vườn thực vật Tiên Hồ.
Mỗi vé tàu cao tốc một chiều từ Trường Sa đến Thâm Quyến có giá khoảng 450 tệ (63 USD), gần tương đương với chiều ngược lại. "Khi chi phí thời gian và tài chính tương đương, nhiều người sẽ chọn phương án mang lại sự thoải mái và linh hoạt hơn", bà Shen Han phân tích.
Thông tin trên các trang đặt vé nội địa như 12306 cho thấy vé từ Thâm Quyến đi các thành phố như Truy Bác (tỉnh Sơn Đông) hay một số khu vực ở Hà Nam đã bán hết từ đầu tháng 2, trong khi nhiều chặng "đảo chiều" vẫn còn chỗ với mức giá tương tự.
Thay đổi trong cấu trúc gia đình và chi tiêu
Theo các chuyên gia, người trẻ Trung Quốc ngày càng tập trung ở các đô thị lớn, trong khi cha mẹ đã nghỉ hưu thường có nhiều thời gian và lịch trình linh hoạt hơn so với con cái còn vướng công việc. Quy mô gia đình nhỏ hơn và cấu trúc hộ gia đình thay đổi cũng làm giảm áp lực phải "về quê ăn Tết", khiến những cách đoàn tụ linh hoạt được xã hội dễ dàng chấp nhận hơn.
Việc chuyển sang căn hộ mới đã thôi thúc Guo Xueqin, nhân viên IT 34 tuổi ở Thâm Quyến, lần đầu tiên đón cha mẹ lên ăn Tết. "Ở đâu cũng vậy, miễn là được ở bên nhau", anh bày tỏ.
Sự gia tăng của du lịch "đoàn tụ đảo chiều" cũng đang làm thay đổi cách và nơi các gia đình chi tiêu dịp Tết. Dữ liệu từ trang du lịch Fliggy cho thấy:
- Lượng đặt phòng khách sạn cao cấp trên toàn quốc trong dịp Tết tăng gần 70%
- Các khách sạn gắn với công viên giải trí thân thiện gia đình tăng 94%
Theo bà Shen Han, mức tăng này phản ánh xu hướng "ở lại – vui chơi" tại các đô thị lớn, nơi các gia đình kết hợp đoàn tụ với trải nghiệm giải trí. Số liệu từ Meituan Travel cũng cho thấy đơn đặt khách sạn liên thành phố từ 2 đêm trở lên tăng khoảng 65%, trong đó các đặt phòng cho gia đình chiếm hơn 60%.
Phản ứng của thị trường và dịch vụ
Các nhà bán lẻ và dịch vụ nhanh chóng nắm bắt xu hướng. Tại các siêu đô thị như Bắc Kinh, Thượng Hải và Thâm Quyến, trung tâm thương mại và nền tảng trực tuyến tung ra nhiều chương trình khuyến mãi nhắm tới các gia đình đoàn tụ, từ ưu đãi ẩm thực, gói du lịch đến phiếu mua sắm.
Một số dịch vụ còn phục vụ riêng cho người cao tuổi, như hỗ trợ di chuyển, tour có hướng dẫn và dịch vụ hộ tống. Meituan Travel gần đây hợp tác với các hãng hàng không nội địa lớn như Air China để triển khai chương trình hỗ trợ hành khách từ 55 tuổi trở lên, hướng dẫn từng bước từ làm thủ tục đến lên máy bay, kèm nhắc giờ khởi hành.
Thay đổi mang tính thế hệ
Đoàn tụ đảo chiều là một trong những dấu hiệu cho thấy thói quen đón Tết ở Trung Quốc đang thay đổi, ngày càng không còn một khuôn mẫu cố định để ăn Tết. Năm ngoái, Xu Yumin, một chuyên gia PR ở Thâm Quyến, đã mời mẹ và dì từ Đông Bắc Trung Quốc đến ăn Tết cùng mình, kết hợp thăm các đảo và thành phố lân cận.
Năm nay, cô đón Tết cùng bạn bè ở Đằng Xung, tỉnh Vân Nam, và dự định đoàn tụ gia đình khi họ thăm Thâm Quyến vào mùa xuân.
Các nhà phân tích cho rằng sự linh hoạt này phản ánh thay đổi mang tính thế hệ. Thế hệ trẻ Trung Quốc đã thích nghi với đời sống đô thị. Với họ, trở về quê nông thôn không còn là cách duy nhất để đánh dấu ngày Tết. Xu hướng này không chỉ là sự đảo chiều về địa lý, mà còn là sự chuyển dịch trong quan niệm về gia đình, truyền thống và cách thức duy trì kết nối tình cảm trong xã hội hiện đại.
