Rau bí, loại rau dân dã bán đầy chợ, không chỉ là món ăn quen thuộc mà còn mang lại nhiều lợi ích sức khỏe. Theo TS Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), rau bí chứa khoảng 90% nước nhưng vẫn cung cấp nhiều dưỡng chất thiết yếu.
Thành phần dinh dưỡng và lợi ích sức khỏe
Chất xơ trong rau bí giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả, giảm nguy cơ táo bón. Hàm lượng vitamin A có lợi cho thị lực, làn da và hệ miễn dịch. Vitamin C cùng các chất chống oxy hóa giúp tăng sức đề kháng, giảm tình trạng viêm nhẹ. Rau bí còn chứa folate (vitamin B9), dưỡng chất cần thiết cho quá trình tạo máu, đặc biệt quan trọng đối với phụ nữ mang thai.
Bên cạnh đó, các khoáng chất như kali, canxi và sắt góp phần hỗ trợ sức khỏe tim mạch, duy trì hệ xương chắc khỏe và giúp ổn định huyết áp.
Khuyến nghị sử dụng và lưu ý
Theo TS Giang, rau bí có hàm lượng năng lượng thấp nhưng tạo cảm giác no khá lâu, phù hợp với người muốn kiểm soát cân nặng. Người trưởng thành khỏe mạnh nên ăn khoảng 2-3 bữa mỗi tuần, mỗi bữa từ 100-150g rau tươi. Những người cần bổ sung nhiều chất xơ có thể tăng lên 150-200g mỗi bữa nhưng không nên ăn quá nhiều trong cùng một thời điểm. Người mắc tiểu đường cũng có thể bổ sung rau bí đều đặn trong khẩu phần ăn hàng tuần.
Tuy nhiên, TS Giang lưu ý rau bí không phải là thực phẩm “giải độc” và không thể thay thế chức năng của gan hay thận. Việc ăn quá nhiều có thể gây đầy bụng, khó tiêu, nhất là ở người cao tuổi hoặc người có hệ tiêu hóa kém.
Người cao tuổi nên nấu rau chín mềm để dễ tiêu hóa. Người suy thận cần hạn chế ăn nhiều rau bí trong thời gian dài do loại rau này chứa khá nhiều kali. Trong khi đó, người đang bị tiêu chảy cũng nên tạm thời hạn chế sử dụng.
Cách chọn và chế biến an toàn
Để phát huy lợi ích của rau bí và hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, người tiêu dùng nên chọn rau có nguồn gốc rõ ràng, rửa sạch và sơ chế kỹ trước khi chế biến nhằm giảm dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.
Chuyên gia cũng lưu ý, rau bí chỉ nên là một phần trong chế độ ăn đa dạng. Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), mỗi người nên ăn ít nhất 400g rau và trái cây mỗi ngày để bổ sung đầy đủ chất xơ, vitamin và khoáng chất, góp phần phòng ngừa nhiều bệnh mạn tính.
