Tranh Cãi Xu Hướng 'Nuôi' Búp Bê Như Con Ở Trung Quốc: Từ Sinh Nhật Tới Thị Trường Tỷ Đô
Theo SCMP, Trung Quốc đang chứng kiến làn sóng ngày càng nhiều phụ nữ trẻ theo đuổi việc “làm mẹ không đau đớn” thông qua việc nuôi búp bê như con cái thực sự. Họ không ngần ngại chi tiền để tổ chức sinh nhật cho “con”, sắm sửa quần áo đắt tiền và thậm chí đưa búp bê đi du lịch khắp nơi. Xu hướng này đã bùng nổ thành một hiện tượng xã hội đáng chú ý, thu hút sự quan tâm rộng rãi từ dư luận.
Sự Kiện Gây Tranh Cãi: Búp Bê Đi Ăn Lẩu Và Yêu Cầu Hát Sinh Nhật
Xu hướng này thực sự thu hút sự chú ý toàn quốc vào tháng 10/2023, khi một phụ nữ trẻ mang theo búp bê bằng bông của mình đến một chuỗi nhà hàng lẩu nổi tiếng tại Trung Quốc. Trên trang cá nhân, cô gái này kể lại rằng mình đã yêu cầu ghế em bé dành cho búp bê, nhưng chỉ nhận lại sự ngạc nhiên và bối rối từ phía nhân viên phục vụ. Cô than phiền rằng dù thương hiệu lẩu này nổi tiếng với dịch vụ hàng đầu, nhưng trong lần đó, nhân viên đã bỏ sót món ăn, không châm thêm nước lẩu và liên tục từ chối hát bài chúc mừng sinh nhật cho búp bê của cô.
Bài đăng này nhanh chóng thổi bùng một cuộc tranh cãi gay gắt trên mạng xã hội, lan rộng thành một cuộc tranh luận sôi nổi về việc có nên tổ chức sinh nhật cho búp bê hay không. Nhiều người dùng mạng đã chỉ trích cô gái này, cho rằng cô đang tìm cớ gây sự, thậm chí còn nhận xét rằng cô “bị điên” khi yêu cầu những dịch vụ đặc biệt như vậy cho một con búp bê. Họ cũng bày tỏ sự thương cảm trước tình cảnh khó xử và bất lực của các nhân viên nhà hàng lẩu trong tình huống này.
Tuy nhiên, cộng đồng những người yêu thích và sưu tập búp bê đã lên tiếng mạnh mẽ để bênh vực chủ nhân của bài đăng. Họ chia sẻ: “Chúng tôi chỉ đang làm điều mình yêu thích”, “Chúng tôi không làm hại ai, cũng không vi phạm bất kỳ quy định nào. Tại sao chúng tôi lại bị phán xét vì điều đó?”. Sự kiện này đã làm nổi bật sự chia rẽ trong quan điểm của xã hội về xu hướng mới mẻ này.
Nguồn Gốc Và Sự Phát Triển Của Thị Trường Búp Bê
Quay ngược thời gian về năm 2015, việc người hâm mộ nhóm nhạc thần tượng Hàn Quốc EXO mang theo búp bê được tạo hình theo thành viên Chen (Kim Jong-dae) tới các buổi hòa nhạc đã châm ngòi cho làn sóng búp bê thần tượng do fan tự làm trên khắp châu Á. Trào lưu này sau đó phát triển mạnh mẽ và trở thành một thị trường ngách đầy tiềm năng tại Trung Quốc.
Đến năm 2018, búp bê bông đã được phân chia thành hai loại chính:
- Búp bê có nguyên mẫu: Được tạo hình dựa trên những nhân vật ngoài đời thực như người nổi tiếng hoặc nhân vật anime.
- Búp bê không nguyên mẫu: Là sản phẩm sáng tạo gốc của nhà thiết kế, không dựa trên bất kỳ nhân vật thật hay hư cấu nào.
Văn Hóa “Nuôi” Búp Bê: Từ “Thai Kỳ” Đến “Nuôi Dưỡng”
Trong cộng đồng búp bê, những người mua và chăm sóc món đồ chơi này thường tự gọi mình là “mẹ búp bê” hoặc “mama”. Họ thậm chí còn gọi khoảng thời gian chờ đợi búp bê đặt mua được giao đến là “thai kỳ”. Việc nhận được búp bê từ đơn vị giao hàng thường chỉ là khởi đầu cho hành trình dài “nuôi dưỡng búp bê”.
Những “bà mẹ búp bê”, chủ yếu là các cô gái thuộc thế hệ Gen Z, sau đó sẽ tỉ mỉ lựa chọn trang phục, trang điểm, tạo kiểu tóc bằng tóc giả, thậm chí quay video hoặc chụp ảnh cho búp bê của mình. Một số người còn đưa búp bê ra ngoài tắm nắng và ngắm cảnh, coi chúng như những đứa con thực sự.
Giá một con búp bê bông cơ bản dao động từ 40–100 nhân dân tệ (khoảng 6–15 USD), không quá đắt đỏ. Tuy nhiên, thứ thực sự “ngốn tiền” chính là các phụ kiện đi kèm. Nhiều “bà mẹ búp bê” sẵn sàng chi hàng nghìn nhân dân tệ cho quần áo, tóc giả, giày dép và đạo cụ cho “con” của mình.
Động Lực Tình Cảm Và Thị Trường Tỷ Đô
Theo báo cáo năm 2021 do nền tảng thương mại điện tử Weidian công bố, 85% người được khảo sát cho biết họ mua búp bê vì vẻ ngoài dễ thương và cảm giác an ủi mà chúng mang lại. 58% khẳng định sự gắn bó về mặt tình cảm là lý do chính.
Lin Ke, một sinh viên năm cuối đại học sở hữu 15 búp bê bông và từng chi 500 nhân dân tệ (70 USD) để đặt làm riêng một con, chia sẻ: “Búp bê sẽ ấm lên sau khi bạn ôm nó trong thời gian dài. Nó thậm chí còn bắt đầu có mùi giống tôi. Sự sống không đến từ búp bê, mà đến từ tình yêu bạn dành cho nó”.
Sun Xingxing, người từng chi hơn 700 nhân dân tệ (100 USD) cho 3 búp bê được tạo hình theo các thành viên nhóm nhạc thần tượng Trung Quốc mà cô yêu thích, bày tỏ: “Thần tượng dường như nằm ngoài tầm với đối với người bình thường. Nhưng với búp bê trông giống thần tượng mà tôi yêu mến, tôi có thể nhìn thấy và chạm vào họ mỗi ngày. Đó là niềm hạnh phúc rất thật”.
Theo Jiemian News, thị trường búp bê bông tại Trung Quốc đã đạt quy mô hơn 10 tỷ nhân dân tệ (1,4 tỷ USD) vào năm 2023, với tốc độ tăng trưởng kép hằng năm 11% trong giai đoạn 2016–2023. Thị trường này được dự báo sẽ vượt 15 tỷ nhân dân tệ (2,2 tỷ USD) vào năm 2025, với trung bình mỗi người tiêu dùng sở hữu 8,73 con búp bê. Đáng chú ý, thị trường phụ kiện, bao gồm quần áo và đạo cụ, thậm chí phát triển tới mức có giá trị gấp 3 lần thị trường búp bê chính.
Ý Kiến Trái Chiều Và Những Lo Ngại Xã Hội
Đối với nhiều người trẻ, búp bê mang lại cảm giác “làm cha mẹ không đau đớn”, giúp thỏa mãn nhu cầu cảm xúc thông qua trải nghiệm chăm sóc “con cái”. Một người đam mê chia sẻ: “Tôi đối xử với búp bê của mình như con. Hầu hết những người sưu tập đều như vậy. Tôi thậm chí còn chụp ảnh búp bê ở nhà, dù bình thường tôi rất ghét bị chụp ảnh”.
Không ít cư dân mạng bày tỏ sự đồng tình với lối sống này: “Tôi quyết đoán hơn nhiều khi mua quần áo cho búp bê so với mua cho chính mình. Cuộc sống đầy áp lực, còn búp bê là người bạn mang lại sự an ủi cho tôi. Quần áo tí hon của chúng còn đắt hơn của tôi”.
Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng có những ý kiến tỏ ra quan ngại sâu sắc. Họ lo lắng khi người trẻ dường như ngày càng đắm chìm vào những thứ vô tri vô giác, thay vì xây dựng các mối quan hệ và giá trị tình cảm chân thật hơn trong đời sống thực. Nhiều người chỉ ra rằng xu hướng nuôi búp bê phản ánh một vấn nạn xã hội lớn hơn: tình trạng ngại kết hôn, ngại sinh con của giới trẻ hiện nay. Việc người trẻ chọn “nuôi” búp bê thay vì sinh con thực sự khiến không ít người lo ngại về sự thiếu kết nối và cô đơn trong cuộc sống hiện đại.
