Gia đình Giáo sư Đặng Thai Mai: 7 cha con đều là giáo sư, phó giáo sư
Trong lịch sử giáo dục Việt Nam, gia đình Giáo sư Đặng Thai Mai nổi bật với thành tích đáng ngưỡng mộ khi có tới 7 cha con cùng mang học hàm giáo sư và phó giáo sư. Ông sinh năm 1902 tại làng Lương Điền, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An, và qua đời năm 1984. Suốt cuộc đời, Giáo sư Đặng Thai Mai đảm nhận nhiều trọng trách quan trọng, đóng góp to lớn cho sự nghiệp cách mạng và khoa học của đất nước.
Sự nghiệp và gia đình đặc biệt
Giáo sư Đặng Thai Mai từng là đại biểu Quốc hội các khóa 1 đến 5, Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến tỉnh Thanh Hóa từ 1947 đến 1948, và Hội trưởng Hội Văn hóa Việt Nam năm 1948. Ông còn giữ chức Giám đốc Sở Giáo dục liên khu IV từ 1950 đến 1953, Chủ nhiệm Văn khoa Đại học Sư phạm và Đại học Tổng hợp từ 1954 đến 1960, Viện trưởng Viện Văn học từ 1959 đến 1976, và Chủ tịch Hội liên hiệp Văn học nghệ thuật Việt Nam. Về gia đình, ông có 6 người con, trong đó 1 người là giáo sư và 5 người là phó giáo sư. Cụ thể, giáo sư Đặng Thanh Lê và các phó giáo sư Đặng Bích Hà, Đặng Thị Hạnh, Đặng Anh Đào, Đặng Thái Hoàng, Đặng Xuyến Như đều kế thừa truyền thống học thuật của cha. Như vậy, cả gia đình gồm 7 cha con đều sở hữu học hàm cao quý này.
Con rể nổi tiếng và đóng góp giáo dục
Gia đình Giáo sư Đặng Thai Mai còn gắn liền với những nhân vật lịch sử lỗi lạc. Theo báo Quân đội Nhân dân, Đại tướng Võ Nguyên Giáp là chồng của phó giáo sư Đặng Bích Hà. Ngoài ra, Trung tướng Phạm Hồng Cư, nguyên Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam, là chồng của phó giáo sư Đặng Thị Hạnh. Trung tướng Phạm Hồng Sơn, nguyên Phó viện trưởng Viện Chiến lược quốc phòng - Bộ Quốc phòng, là chồng của phó giáo sư Đặng Anh Đào. Tất cả đều là con rể của Giáo sư Đặng Thai Mai, thể hiện mối liên kết sâu sắc giữa gia đình ông với lịch sử quân sự và chính trị Việt Nam.
Về sự nghiệp giáo dục, Giáo sư Đặng Thai Mai từng giữ chức Bộ trưởng Bộ Quốc gia Giáo dục nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vào năm 1946. Ông tại vị trong gần 1 năm trước khi chuyển sang các nhiệm vụ khác. Đóng góp của ông không chỉ dừng lại ở vai trò lãnh đạo mà còn ở việc ông là một trong những giáo sư được phong trong đợt đầu tiên năm 1956.
Đợt phong giáo sư đầu tiên và di sản
Đợt phong học hàm giáo sư đầu tiên ở Việt Nam diễn ra vào ngày 11/9/1956, với 29 nhà giáo và nhà khoa học tiêu biểu được vinh danh. Theo Quyết định số 162-CP của Hội đồng Chính phủ ban hành ngày 11/9/1976, hệ thống chức vụ khoa học chính thức được quy định. Trong đợt này, Giáo sư Đặng Thai Mai thuộc lĩnh vực Văn học, cùng với các giáo sư khác như Nguyễn Mạnh Tường và Trương Tửu. Các lĩnh vực khác cũng có nhiều tên tuổi xuất sắc:
- Sử học: 5 giáo sư gồm Đào Duy Anh, Trần Văn Giàu, Nguyễn Văn Huyên, Phạm Huy Thông, Nguyễn Khánh Toàn.
- Triết học: 1 giáo sư là Trần Đức Thảo.
- Toán học: 2 giáo sư là Tạ Quang Bửu và Lê Văn Thiêm.
- Vật lý và Hóa học: mỗi lĩnh vực có 1 giáo sư, lần lượt là Ngụy Như Kon Tum và Nguyễn Hoán.
- Y học: 14 giáo sư, bao gồm Đặng Văn Chung, Hồ Đắc Di, Vũ Công Hoè, và nhiều người khác.
- Nông học và Cơ khí: mỗi lĩnh vực có 1 giáo sư là Lương Định Của và Trần Đại Nghĩa.
Giáo sư Đặng Thai Mai đã để lại di sản lớn lao không chỉ qua công trình nghiên cứu mà còn qua gia đình đầy tài năng. Sự cống hiến của ông và các con cháu là minh chứng cho truyền thống hiếu học và đóng góp cho đất nước, làm rạng danh nền giáo dục Việt Nam.
