Để đứng lớp tại Việt Nam, Điều 151 Bộ luật Lao động 2019 nêu rõ điều kiện tiên quyết: người nước ngoài phải có trình độ chuyên môn, kỹ thuật, tay nghề và kinh nghiệm làm việc, đặc biệt lý lịch tư pháp phải trong sạch. Nghị định 86/2018 và Nghị định 124/2024 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 86/2018 quy định về hợp tác, đầu tư của nước ngoài trong lĩnh vực giáo dục và các quy định về quản lý hoạt động dạy và học bằng tiếng nước ngoài cũng xác định rõ tiêu chuẩn đối với giáo viên nước ngoài, như có bằng đại học phù hợp và chứng chỉ sư phạm.
Dù khung pháp lý đã khá đầy đủ, nhưng việc giám sát các lớp học, đặc biệt là dạy thêm, vẫn còn khoảng trống lớn. Theo Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT về dạy thêm, học thêm, trách nhiệm quản lý đã được phân cấp rõ ràng cho UBND các cấp. Tuy nhiên, nếu khâu hậu kiểm lỏng lẻo, vẫn có thể xảy ra lỗ hổng. Do đó, rất cần những đợt tổng kiểm tra, rà soát lý lịch tư pháp, bằng cấp và năng lực thực tế của người nước ngoài đang giảng dạy; vì để một số cá nhân người nước ngoài đứng lớp mà không kiểm chứng hồ sơ đạo đức là rủi ro cực lớn cho học sinh.
Giáo viên nước ngoài: Không chỉ cần bằng cấp
Hơn thế, giáo dục không chỉ truyền thụ kiến thức mà còn dạy đạo đức, lối sống. Người nước ngoài đến một đất nước dạy học, ngoài tiêu chuẩn bằng cấp, kiến thức còn phải là một nhà ngoại giao văn hóa; cần hiểu và tôn trọng chuẩn mực ứng xử của nước sở tại. Một người thầy, dù có bằng cấp quốc tế, nếu không thấu hiểu trẻ em và không tôn trọng môi trường mình đang đứng lớp, thì tư cách sư phạm đó phải bị xem xét lại.
Vai trò của phụ huynh
Phụ huynh cũng cần tỉnh táo lựa chọn môi trường học tập cho con em mình, không phải cái gì ngoại cũng tốt. Chạy theo mác giáo viên nước ngoài mà lơ là kiểm chứng uy tín, chất lượng và đạo đức của người dạy đôi khi vô tình khiến con trẻ trở thành nạn nhân của những giáo viên thiếu tư cách.
