Theo thầy Đỗ Văn Bảo, giáo viên toán tại Trường phổ thông liên cấp Vinschool, đề thi chính thức môn toán kỳ thi vào lớp 10 năm học 2026-2027 có cấu trúc không thay đổi so với đề thi năm học 2025-2026. Cách sắp xếp các nội dung thành từng nhóm kiến thức lớn tiếp tục phát huy ưu điểm của đề năm trước, giúp học sinh tập trung vào một mạch kiến thức trong từng câu, hạn chế việc chuyển đổi tư duy liên tục giữa các dạng toán khác nhau.
Nếu đề năm 2025 được đánh giá là bước chuyển mạnh từ kiểm tra kỹ thuật sang đánh giá năng lực vận dụng, thì đề năm nay tiếp tục củng cố xu hướng đó. Các bài toán thực tế xuất hiện ở nhiều vị trí trong đề, bao gồm: thống kê chiều cao học sinh, xác suất rút bóng đánh số, bài toán sản xuất áo theo kế hoạch, bài toán mua hoa, bài toán thể tích bể nước và xô đựng nước, bài toán tối ưu chi phí nhân công và thuê kho xưởng.
Điểm đáng chú ý là phần lớn các bài toán thực tế không chỉ dừng ở việc đọc hiểu ngữ cảnh mà yêu cầu học sinh thiết lập mô hình toán học, lựa chọn công cụ phù hợp rồi giải quyết vấn đề. Thầy Bảo nhận định: "Điều này phản ánh rõ tinh thần của chương trình mới: đánh giá khả năng học sinh sử dụng kiến thức toán học để giải quyết các tình huống trong đời sống."
Phân bổ mức độ nhận thức trong đề thi
Theo thầy Bảo, mức độ nhận biết chiếm khoảng 20-25%, học sinh chỉ cần nhớ công thức hoặc quy tắc. Mức độ thông hiểu chiếm khoảng 30%, học sinh hiểu bản chất kiến thức và thực hiện các bước quen thuộc. Mức độ vận dụng chiếm khoảng 30%, học sinh phải kết nối nhiều kiến thức hoặc mô hình hóa tình huống. Mức độ vận dụng cao chiếm khoảng 15-20%, đòi hỏi học sinh có khả năng tư duy sâu, sáng tạo, kết nối dữ kiện (câu 4.2b ý chứng minh góc vuông, câu 4.2c tam giác cân, câu 5 thiết lập mô hình tối ưu hóa và tìm giá trị nhỏ nhất).
Thầy Bảo cho biết: "Đề thi đáp ứng được yêu cầu kiểm tra đánh giá học sinh và có yếu tố phân hóa. Hàm lượng kiểm tra kiến thức và kỹ năng cơ bản cao, không đánh đố học sinh. Học sinh chỉ cần có thời gian ôn luyện, thực hành giải tốt các dạng toán cơ bản và làm bài cẩn thận thì hoàn toàn có thể hoàn thành 75% đến 80% đề thi một cách nhanh chóng." Hơn nữa, theo thầy, một số câu phân hóa học sinh nhưng cũng không quá khó, các em vẫn có thể tư duy để tìm hướng giải được.
Nhận xét chi tiết từng câu
Thầy Bảo cũng nêu nhận xét cụ thể ở từng câu. Ví dụ, câu 5 - bài toán tối ưu hóa thực tế được đánh giá là điểm nhấn của đề thi năm nay. Nếu đề năm trước đặt bài toán tối ưu trong bối cảnh mở rộng đội xe vận tải để tối đa hóa lợi nhuận, thì năm nay chuyển sang bài toán tối thiểu hóa chi phí sản xuất của doanh nghiệp. Điểm đáng ghi nhận là đề toán năm nay không yêu cầu những kỹ thuật cực trị phức tạp mà tập trung đánh giá năng lực mô hình hóa toán học từ tình huống thực tế. Đây là hướng ra đề hiện đại và phù hợp với mục tiêu giáo dục hiện nay.
Đánh giá tổng quan
Đề bám sát chương trình, không đánh đố, đảm bảo học sinh nắm chắc kiến thức cơ bản có thể đạt mức điểm khá. Đồng thời, phần hình học và bài toán vận dụng vẫn đủ khả năng phân loại học sinh khá giỏi. So với đề năm 2025, đề năm nay có thể được đánh giá là có độ khó nhỉnh hơn một chút ở phần hình học nhưng nhẹ hơn ở phần đại số, do đó độ khó tổng thể ở mức tương đương. Thầy Bảo nhận định: "Phổ điểm dự kiến sẽ tập trung nhiều ở khoảng 7-8 điểm, trong khi số lượng bài đạt điểm tuyệt đối vẫn không nhiều do yêu cầu tư duy ở phần hình học và tối ưu hóa thực tế."
