19/06/2026 16:03 GMT+7
Tranh luận sinh viên có nên đi thực tập từ năm nhất?
Mai Cát
Từ năm nhất, một số sinh viên đã đi thực tập để tích lũy kinh nghiệm. Tuy nhiên, không ít ý kiến cho rằng sinh viên năm đầu chưa phù hợp bước vào môi trường doanh nghiệp. Nên hay không thực tập từ năm nhất tạo ra nhiều tranh luận.
Sinh viên nên thực tập sớm vì…
Nhiều sinh viên hiện nay lựa chọn đi thực tập ngay từ năm nhất để sớm tích lũy kinh nghiệm, kỹ năng và làm quen với môi trường doanh nghiệp.
Theo Cao Thị Tố Như, sinh viên Trường cao đẳng Kinh tế đối ngoại TP.HCM, sinh viên nên đi thực tập sớm nếu đủ khả năng và điều kiện. Tố Như cho biết ngay từ năm nhất em đã xin vào thực tập tại một công ty về du lịch để tích lũy kinh nghiệm và va chạm thực tế.
"Sinh viên nên thực tập từ năm nhất vì đây là cơ hội để sớm tiếp xúc với môi trường làm việc thực tế, trau dồi kỹ năng mềm và bồi đắp kinh nghiệm", Như nói và nhìn nhận rằng sinh viên năm nhất vẫn còn hạn chế về kiến thức chuyên ngành nên việc thực tập sớm hay muộn còn tùy thuộc vào quan điểm và khả năng của mỗi người.
Có ý kiến cho rằng, sinh viên thực tập từ năm nhất để sớm tiếp xúc với môi trường làm việc thực tế (Ảnh: Mai Cát).
Tương tự, Phạm Minh Duy, sinh viên Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, cho rằng sinh viên nên đi thực tập từ năm nhất để sớm rèn luyện các kỹ năng như giao tiếp, làm việc độc lập, xử lý vấn đề ngoài trường học, đồng thời tích góp kinh nghiệm và sự tự tin. Theo Duy, nếu chần chừ quá lâu sẽ dễ bỏ lỡ cơ hội phát triển bản thân. Việc tiếp xúc sớm với môi trường làm việc cũng giúp sinh viên bớt bỡ ngỡ khi ra trường, đồng thời tạo thêm động lực trong học tập và định hướng nghề nghiệp.
"Không chỉ giúp bớt lúng túng và bối rối khi ra trường đi làm, việc thực tập sớm còn được xem là lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng khắt khe", Duy chia sẻ.
Ở góc độ người đi làm, Huỳnh Trang Hạ (32 tuổi, ngụ P.Phước Long, TP.HCM) cho rằng sinh viên nên tranh thủ đi thực tập bất cứ khi nào có thời gian. Theo Hạ, kiến thức trong trường học và kinh nghiệm thực tiễn là hai điều rất khác nhau. Dù sau này có thể không làm đúng lĩnh vực từng thực tập, nhưng những trải nghiệm và kỹ năng tích lũy được vẫn sẽ hữu ích cho công việc sau này. Hạ chia sẻ bản thân từng đi thực tập cuối học kỳ 2 năm nhất dù theo kế hoạch của trường sinh viên bắt đầu thực tập từ năm tư.
"Việc va chạm sớm giúp các bạn hiểu rõ hơn về ngành học, biết mình phù hợp hay còn thiếu những gì để kịp thời điều chỉnh lộ trình học tập. Ngoài ra, thực tập từ sớm cũng tạo lợi thế cạnh tranh khi xin việc sau khi ra trường, bởi nhiều doanh nghiệp hiện nay ưu tiên ứng viên đã có kinh nghiệm thực tế", Trang Hạ nói.
Năm đầu chưa phù hợp bước vào môi trường doanh nghiệp
Bên cạnh ý kiến ủng hộ sinh viên nên làm quen với thị trường lao động từ năm nhất thì không ít quan điểm lại cho rằng, mới đầu khóa, sinh viên chưa phù hợp ở môi trường chuyên nghiệp.
Nguyễn Thị Mỹ Ngọc, sinh viên Trường cao đẳng Công nghệ Thủ Đức (TP.HCM), cho rằng sinh viên năm nhất chưa thực sự phù hợp để đi thực tập tại doanh nghiệp vì còn thiếu kiến thức, kỹ năng và trải nghiệm. Theo Ngọc, khi mới bước vào môi trường đại học, cao đẳng nhiều bạn vẫn còn khá non nớt, chưa đủ tự tin cũng như kỹ năng văn phòng cơ bản để thích nghi với môi trường làm việc thực tế.
"Vì vậy, tân sinh viên nên tập trung học tập trước, tích lũy kiến thức rồi thực tập vào các năm sau như năm ba hoặc năm tư sẽ hợp lý hơn", Ngọc nói.
Nguyễn Xuân Đạt, sinh viên năm cuối Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM cho biết bản thân bắt đầu thực tập từ năm thứ 3, khi chương trình học yêu cầu đi thực tế tại doanh nghiệp. Theo Đạt, việc thực tập cần phù hợp với môn học và lộ trình đào tạo của trường.
"Nhiều sinh viên năm nhất hiện nay đã vội đi thực tập và đi làm thêm nhưng phần lớn là các công việc trái ngành, không trau dồi được kiến thức lẫn kỹ năng thực tiễn liên quan đến ngành học", Đạt nói.
Tuy nhiên, theo Đạt thực tập sớm vẫn mang lại lợi thế lớn vì giúp sinh viên có thêm kinh nghiệm thực tế, tăng cơ hội được tuyển dụng sau khi ra trường. "Nhưng nên bắt đầu từ năm hai hoặc năm ba, khi đó sinh viên đã được trang bị một lượng kiến thức lẫn năng lực nhất định.
Sinh viên nên tích lũy một lượng kiến thức từ nhà trường rồi mới đi thực tập (Ảnh: Mai Cát).
Là một nhân viên kinh doanh cho một doanh nghiệp, Nguyễn Thanh Tuấn (29 tuổi, ngụ P.Thủ Đức, TP.HCM) cũng cho rằng sinh viên nên đi thực tập sớm nếu có cơ hội nhưng không nên mới năm đầu đại học đã bước chân vào môi trường công việc. Theo Tuấn, khi đã tiếp thu một lượng tri thức từ trường sau 2 năm học trở lên thì việc tiếp xúc với môi trường doanh nghiệp mới giúp sinh viên hiểu rõ sự khác biệt giữa lý thuyết trên giảng đường và thực tế công việc.
Thực tập là rèn luyện tư duy làm chủ công việc
Trong quá trình tuyển dụng, ông Huỳnh Quốc Thắng, Chủ tịch Tập đoàn Khoa học Công nghệ Bách Khoa (P.Xuân Hòa, TP.HCM), cho rằng muốn được tuyển vào vị trí tốt, ứng viên phải chứng minh được mình có thể giải quyết vấn đề, tạo ra kết quả và đóng góp thực tế cho tổ chức. Nghĩa là sinh viên cần chuẩn bị kinh nghiệm thực chiến từ sớm, đó là từ việc thực tập, kiến tập, tham gia vào các công việc làm liên quan chuyên ngành.
"Các bạn nên đi thực tập khi có cơ hội và điều kiện, làm dự án, tham gia cuộc thi chuyên môn, xây dựng sản phẩm cá nhân hoặc portfolio liên quan đến ngành nghề để rèn luyện tư duy làm chủ công việc. Vì khi đi phỏng vấn, điều doanh nghiệp quan tâm không chỉ là bạn học ngành gì, mà là bạn đã từng làm gì, tạo ra kết quả gì và học được gì từ trải nghiệm đó", ông Thắng nói.
PGS.TS Phạm Hồng Long, Chủ tịch Hội đồng đào tạo Khoa Du lịch học, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội), cho rằng sinh viên cần chủ động xây dựng, triển khai và giải quyết các vấn đề cụ thể thay vì chỉ tiếp cận lý thuyết. Bởi thực tế cuộc sống và thị trường lao động thì nhiều biến động, không chắc chắn và phức tạp.
"Điều quan trọng là sinh viên phải được trang bị khả năng thích ứng, tư duy phản biện và năng lực xử lý các tình huống thực tiễn. Mà muốn có điều này thì việc thực tập thực tế nhiều nhằm tiếp xúc môi trường làm việc chuyên nghiệp là cần thiết", ông Long nói.
Theo ông Long, hiện nay, nhiều trường đại học cũng đang thay đổi cách kiểm tra, đánh giá bằng hình thức phỏng vấn trực tiếp, đánh giá khả năng lập luận và tư duy thay vì chỉ thi viết truyền thống nhằm tạo cho sinh viên như đang làm quen môi trường công việc.
"Trong lĩnh vực du lịch, sinh viên có thể tham gia tổ chức sự kiện, xây dựng chương trình team building hay thực hiện các dự án thực tế để rèn kỹ năng làm việc nhóm và xử lý tình huống", ông Long cho hay.
