Trường Bình Quới Tây không tự nấu ăn bán trú: Áp lực từ quy trình và an toàn thực phẩm
Sự việc học sinh Trường Tiểu học Bình Quới Tây, phường Bình Quới, TP.HCM nghi ngộ độc thực phẩm những ngày qua đã thu hút sự quan tâm lớn từ dư luận. Nhiều phụ huynh và người dân đặt câu hỏi: Tại sao nhà trường không tự tổ chức nấu ăn bán trú tại chỗ để kiểm soát chất lượng tốt hơn?
Lý do từ phía nhà trường
Ngày 10.4, bà Diệp Thị Ngọc Tiên, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Bình Quới Tây, đã trả lời phỏng vấn báo chí về vấn đề này. Bà Tiên cho biết, từ khi bà tiếp quản vai trò quản lý tại trường, đơn vị đã sử dụng suất ăn bán trú do công ty bên ngoài cung cấp.
"Muốn tổ chức bếp ăn bán trú tại trường cũng không thể ngày một ngày hai, một tháng hai tháng là có thể thực hiện được mà phải có được sự đồng ý của cấp trên", bà Tiên nhấn mạnh. Quy trình này đòi hỏi thời gian và sự phê duyệt từ các cơ quan chức năng có thẩm quyền.
Để đảm bảo chất lượng bữa ăn trong những năm qua, nhà trường đã thực hiện nhiều biện pháp giám sát:
- Phối hợp với ban đại diện cha mẹ học sinh và ban giám hiệu kiểm tra bếp ăn định kỳ.
- Ban đại diện cha mẹ học sinh vào trường kiểm tra giờ ăn, quy trình tổ chức và cùng ăn thử với học sinh.
- Thức ăn không để sẵn trong khay mà được chia tại từng lớp để giữ nhiệt độ.
Theo bà Tiên, nhân viên y tế và hiệu trưởng luôn ăn phần ăn bán trú như học sinh. Nhân viên y tế lưu mẫu đồ ăn và thử cơm trước khi học sinh dùng bữa. Bà Tiên thường ăn sau các em, khoảng sau 12 giờ hàng ngày.
Thực đơn và giá cả
Giá tiền ăn bán trú năm học 2025-2026 tại Trường Bình Quới Tây là 37.000 đồng/em/ngày, bao gồm bữa trưa và bữa xế. Thực đơn ngày 7.4 – thời điểm bắt đầu xuất hiện các triệu chứng ở học sinh – gồm:
- Cơm
- Gà kho gừng
- Canh bắp cải nấu thịt
- Dưa leo xào
- Mận
- Bữa xế: Bánh flan
Bà Tiên khẳng định, nếu được phép tổ chức bán trú trở lại, nhà trường sẽ thắt chặt hơn nữa các khâu và triển khai biện pháp cần thiết để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho học sinh.
Áp lực tổ chức bữa ăn bán trú
Ông Đỗ Đình Đảo, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ, P.Xóm Chiếu, TP.HCM, chia sẻ: "Trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay, nhu cầu tổ chức bán trú tại các trường phổ thông ngày càng gia tăng, đặc biệt ở các đô thị lớn như TP.HCM". Tuy nhiên, mô hình này mang lại nhiều áp lực cho người đứng đầu nhà trường.
Áp lực đầu tiên là bài toán cân đối giữa chất lượng và chi phí. Học sinh THPT có nhu cầu dinh dưỡng cao, khẩu phần ăn cần đa dạng, trong khi mức thu tiền ăn phải phù hợp với điều kiện kinh tế của phụ huynh (dao động khoảng 35.000 đồng/phần). Chỉ một điều chỉnh nhỏ về giá cũng có thể gây phản ứng trái chiều.
Áp lực về an toàn thực phẩm là nỗi lo thường trực. Một sơ suất nhỏ trong chế biến, bảo quản hay lựa chọn nguyên liệu có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe hàng trăm, thậm chí cả ngàn học sinh.
Ông Đảo thừa nhận, công tác quản lý căn tin, bếp ăn đặt ra nhiều thách thức. Việc giám sát nhân sự, quy trình vận hành, vệ sinh dụng cụ đòi hỏi kiểm tra thường xuyên. "Hiệu trưởng không chỉ là nhà quản lý giáo dục mà còn phải đóng vai trò như một 'người quản lý an toàn thực phẩm' trong phạm vi trường học", ông nói.
Quy trình kiểm soát chất lượng
Tại Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ, quy trình kiểm soát chất lượng được thực hiện chặt chẽ:
- Lựa chọn nhà cung cấp uy tín, có đầy đủ hồ sơ pháp lý và chứng nhận an toàn thực phẩm.
- Hợp đồng cung ứng quy định cụ thể về tiêu chuẩn chất lượng, trách nhiệm và chế tài xử lý vi phạm.
- Kiểm tra nguyên liệu đầu vào hằng ngày, lưu mẫu thực phẩm.
- Thành lập tổ giám sát nội bộ với sự tham gia của ban giám hiệu, giáo viên và đại diện cha mẹ học sinh.
Trường còn sử dụng biểu mẫu trực tuyến để học sinh đánh giá khẩu vị, định lượng, độ đa dạng món ăn, mức độ vệ sinh và thái độ phục vụ. "Khảo sát đảm bảo ẩn danh để học sinh dám phản ánh trung thực", ông Đảo cho biết.
Giá tiền ăn có đảm bảo chất lượng?
Một hiệu trưởng trường tiểu học tại phường Long Trường, TP.HCM (nơi áp dụng mức 30.000 đồng/phần ăn trưa, không có bữa xế) cho biết, giá này đã được phê duyệt và phụ huynh đồng thuận. Việc tăng giá, dù chỉ 100 đồng, cũng phải tuân thủ quy định hiện hành.
Trong khi đó, hiệu trưởng một trường tiểu học ở xã Hưng Long, TP.HCM (nơi áp dụng 33.000 đồng/ngày cho cả bữa trưa và bữa xế, bếp ăn nấu tại trường) chia sẻ, trong bối cảnh giá thực phẩm biến động, việc điều chỉnh mức thu có thể được xem xét để đảm bảo chất lượng. Tuy nhiên, quy trình tăng giá phải tuân thủ các bước:
- Xây dựng phương án cụ thể, tính toán dựa trên giá thực phẩm thực tế.
- Công khai, minh bạch thông tin đến phụ huynh.
- Lấy ý kiến phụ huynh thông qua ban đại diện cha mẹ học sinh.
- Thực hiện khi có sự thống nhất cao của phụ huynh.
- Báo cáo, xin ý kiến cấp quản lý địa phương.
"Việc tăng tiền ăn là vấn đề cần cân nhắc kỹ và phải thực hiện đúng quy trình, có sự đồng thuận của phụ huynh, theo đúng quy định mức thu cho phép", vị hiệu trưởng này nhấn mạnh.
Như vậy, việc Trường Bình Quới Tây không tự nấu ăn bán trú không chỉ xuất phát từ quy trình hành chính phức tạp, mà còn phản ánh những áp lực chung về chi phí, an toàn thực phẩm và sự đồng thuận xã hội trong tổ chức bữa ăn học đường tại TP.HCM.
