Chủ xe diesel hoang mang vì phải ký cam kết trước khi đăng kiểm khí thải
Nhiều chủ xe ô tô động cơ diesel đang tỏ ra lo lắng và băn khoăn khi trước mỗi lần đăng kiểm, họ được yêu cầu ký vào một giấy cam kết đặc biệt. Theo nội dung của văn bản này, chủ xe phải hoàn toàn chịu trách nhiệm và tự chi trả mọi chi phí sửa chữa, khắc phục nếu có hư hỏng hoặc sự cố kỹ thuật liên quan đến động cơ hoặc các hệ thống khác phát sinh trong và sau quá trình thực hiện phép đo khí thải.
Đồng thời, họ cam kết không khiếu nại hay khiếu kiện cơ quan đăng kiểm cũng như đăng kiểm viên về các vấn đề kỹ thuật nêu trên, trừ trường hợp đăng kiểm viên thực hiện sai quy trình đã quy định. Thông tin này đã gây ra không ít hoang mang trong cộng đồng người sử dụng xe chạy dầu.
Băn khoăn về việc đạp ga hết cỡ trong kiểm định
Anh B.Đ.V, chủ sở hữu một chiếc xe bán tải chạy diesel vừa trải qua đợt đăng kiểm, chia sẻ: "Xe Ranger máy dầu của tôi phải đạp ga gần 30 phút liên tục mới có thể vượt qua "ải" kiểm tra khí thải, nhìn mà xót cho chiếc xe". Nhiều chủ xe khác cũng bày tỏ sự băn khoăn tương tự khi cho rằng, với giới hạn tốc độ tối đa trên đường Việt Nam chỉ là 120 km/giờ, liệu có thực sự cần thiết phải đạp hết ga để đạt vòng tua lên tới 3.000 - 4.000 vòng/phút.
Họ lý giải rằng, đối với dòng xe bán tải máy dầu, chỉ cần vòng tua đạt khoảng 2.100 vòng/phút là đã có thể chạy với tốc độ 100 km/giờ, và để đạt 120 km/giờ thì vòng tua cũng chỉ vào khoảng 2.500. Việc bắt buộc phải đạp tối đa vòng tua trong khi xe đang ở trạng thái số P hoặc N không chỉ được đánh giá là nguy hiểm mà còn có khả năng gây hại nghiêm trọng cho động cơ.
Cục Đăng kiểm: Cam kết chỉ là giải pháp tạm thời
Theo ông Nguyễn Tô An, Phó cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam, việc yêu cầu chủ xe ký cam kết hiện nay chỉ là một giải pháp tạm thời trong giai đoạn đầu triển khai quy định mới về kiểm định khí thải. Cục Đăng kiểm đang trong quá trình thu thập cơ sở dữ liệu từ các nhà sản xuất xe để cung cấp cho các cơ sở đăng kiểm thông tin về số vòng quay lớn nhất của động cơ theo thiết kế chính hãng.
Ông An khẳng định, sau khi hoàn thành việc cung cấp đầy đủ cơ sở dữ liệu này, việc sử dụng bản cam kết nêu trên sẽ không còn cần thiết nữa.
Lý do cần đạp ga hết cỡ và các nguy cơ tiềm ẩn
Liên quan đến yêu cầu "đạp lút chân ga" khi kiểm định khí thải, Cục Đăng kiểm Việt Nam giải thích rằng, đối với xe động cơ diesel, trong quá trình thực hiện chu trình gia tốc tự do, đăng kiểm viên buộc phải đạp bàn ga nhanh đến hết hành trình để động cơ đạt được số vòng quay lớn nhất theo thiết kế của nhà sản xuất. Đây là yêu cầu bắt buộc nhằm đảm bảo kết quả đo khí thải được chính xác và đáng tin cậy.
Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều xe đã qua sử dụng có thể bị hư hỏng hoặc không được bảo dưỡng, sửa chữa đúng theo khuyến cáo của nhà sản xuất. Điều này dẫn đến tình trạng bộ điều tốc - có chức năng giữ số vòng quay tối đa của động cơ không vượt quá giá trị thiết kế - hoạt động không đúng hoặc bị hư hỏng.
Khi đó, số vòng quay tối đa của động cơ thực tế có thể vượt quá giới hạn an toàn do nhà sản xuất quy định, tiềm ẩn nguy cơ gây hư hỏng nghiêm trọng cho động cơ như gãy tay biên, vỡ nắp xi lanh, và nhiều vấn đề kỹ thuật khác.
Hướng dẫn cụ thể từ Cục Đăng kiểm
Cục Đăng kiểm Việt Nam đã có những hướng dẫn chi tiết cho các cơ sở đăng kiểm:
- Hầu hết các xe lắp động cơ diesel đều được trang bị bảng đồng hồ hiển thị chỉ số vòng quay thực tế của xe. Trên đồng hồ này, có một "vùng màu đỏ" đánh dấu phạm vi vòng quay nguy hiểm của động cơ.
- Tùy theo từng nhà sản xuất, sẽ có khuyến cáo không nên hoạt động hoặc không hoạt động lâu dài tại số vòng quay này, đồng thời cảnh báo cho lái xe về hiện trạng để tránh các hỏng hóc phát sinh.
- Trước khi tiến hành đo khí thải, đăng kiểm viên cần kiểm tra để đảm bảo số vòng quay lớn nhất của động cơ vẫn nằm trong vùng màu đỏ và không vượt quá số vòng quay lớn nhất theo thiết kế của nhà sản xuất.
Trong trường hợp không có căn cứ xác định số vòng quay lớn nhất của động cơ theo thiết kế, đăng kiểm viên phải giải thích rõ ràng cho chủ xe hiểu và đề nghị đưa xe vào cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa chính hãng để kiểm tra, điều chỉnh bộ điều tốc về đúng giá trị theo thiết kế trước khi kiểm định.
Nếu chủ xe vẫn muốn tiếp tục kiểm định, họ sẽ phải ký văn bản cam kết. Tuy nhiên, văn bản cam kết này chỉ được sử dụng riêng cho trường hợp "khi nghi ngờ số vòng quay thực tế của động cơ vượt quá số vòng quay lớn nhất theo thiết kế của nhà sản xuất, nhưng chủ xe vẫn muốn thực hiện đo khí thải sau khi đã được giải thích đầy đủ".
Ngược lại, nếu có căn cứ xác định số vòng quay thực tế đã vượt quá mức thiết kế của nhà sản xuất, dù chủ xe có ký cam kết đi chăng nữa thì cũng không được phép thực hiện đo khí thải, nhằm tránh nguy cơ gây hư hỏng động cơ một cách không cần thiết.
