CSGT Lập Biên Bản Ngay Khi Tài Xế Không Xuất Trình Giấy Tờ Xe, Bằng Lái
Khi lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) tiến hành kiểm tra trên đường, tài xế có nghĩa vụ phải xuất trình đầy đủ các loại giấy tờ liên quan đến phương tiện và bản thân. Cụ thể, theo quy định hiện hành, người điều khiển xe phải cung cấp giấy tờ xe, bằng lái xe bản giấy hoặc thông tin đã được tích hợp trên ứng dụng VNeID. Điều này được nêu rõ tại điểm b, khoản 1, điều 8 của Thông tư 73/2024/TT-BCA, trong đó khẳng định việc kiểm tra thông qua tài khoản định danh điện tử có giá trị pháp lý tương đương với bản giấy truyền thống.
Tuy nhiên, nếu tại thời điểm kiểm tra, tài xế không thể xuất trình được giấy tờ bằng bất kỳ hình thức nào, lực lượng chức năng sẽ ngay lập tức tiến hành xử lý theo quy trình tại hiện trường. Hành vi chống chế bằng cách nói "không mang giấy tờ xe" sẽ không giúp tài xế tránh được việc bị lập biên bản vi phạm.
Mặc Định Lỗi "Không Có" Và Tạm Giữ Phương Tiện
Căn cứ vào khoản 3, điều 48 của Nghị định 168/2024/NĐ-CP (thường được gọi là Nghị định 168), khi người điều khiển phương tiện không xuất trình được giấy tờ, CSGT sẽ mặc định lập biên bản vi phạm hành chính về hành vi "không có giấy tờ". Đi kèm với biên bản này là quyết định tạm giữ phương tiện, nhằm mục đích ngăn chặn hành vi vi phạm và xác minh điều kiện tham gia giao thông của người lái.
Như vậy, việc chống chế bằng lý do "quên mang giấy tờ" không những không giúp tài xế tránh được biên bản mà còn dẫn đến hậu quả là xe bị tạm giữ ngay tại chỗ. Ranh giới giữa lỗi "không mang theo" và "không có" chỉ được phân định rõ ràng trong thời hạn hẹn giải quyết ghi trên biên bản. Đây là điểm quan trọng mà mọi tài xế cần đặc biệt lưu ý.
Nếu trong thời gian hẹn này, người vi phạm đến trụ sở công an và xuất trình được giấy tờ hợp lệ hoặc hiển thị được thông tin trên ứng dụng VNeID, tính chất của vụ việc sẽ thay đổi hoàn toàn. Điều này mở ra cơ hội để tài xế chứng minh sự sơ suất của mình và giảm nhẹ hình thức xử phạt.
Quy Định Phân Biệt Cho Xe Cá Nhân Và Xe Kinh Doanh Vận Tải
Đối với xe cá nhân không kinh doanh vận tải, căn cứ vào điểm c, khoản 3, điều 48 của Nghị định 168, nếu tài xế chứng minh được giấy tờ trong thời hạn hẹn, họ sẽ không bị phạt với lỗi "không có" và cũng không bị xử lý về lỗi "không mang theo giấy tờ". Quy định này thể hiện tính nhân văn, tạo điều kiện cho những người thực sự có sơ suất trong việc mang theo giấy tờ.
Trong khi đó, đối với xe kinh doanh vận tải, căn cứ vào điểm b, khoản 3, điều 48 của Nghị định 168, nếu tài xế xuất trình được giấy tờ trong thời hạn hẹn giải quyết, hành vi sẽ được chuyển đổi từ lỗi "không có" sang lỗi "không mang theo giấy tờ". Lúc này, người có thẩm quyền chỉ ra quyết định xử phạt đối với người điều khiển về hành vi không mang theo giấy tờ với mức phạt nhẹ hơn, đồng thời không thực hiện xử phạt đối với chủ phương tiện về hành vi này.
Mức Phạt Cụ Thể Cho Các Trường Hợp Vi Phạm
Về mức phạt cụ thể, nếu quá thời hạn hẹn mà tài xế không chứng minh được giấy tờ, họ sẽ phải nộp phạt theo lỗi "không có giấy tờ". Đối với xe ô tô, mức phạt cho hành vi không có Giấy phép lái xe (GPLX) dao động từ 18 đến 20 triệu đồng, căn cứ vào điểm b, khoản 9, điều 18. Với xe mô tô có dung tích xi-lanh đến 125 cm3, mức phạt là từ 2 đến 4 triệu đồng, căn cứ vào điểm a, khoản 5, điều 18.
Riêng lỗi không có chứng nhận đăng ký xe (thường gọi là cà vẹt xe), cả ô tô và xe máy đều bị phạt từ 2 đến 3 triệu đồng. Cụ thể, căn cứ vào điểm a, khoản 4, điều 13 đối với ô tô và điểm a, khoản 2, điều 14 đối với xe máy.
Trong khi đó, nếu chứng minh được là "không mang theo" (áp dụng chủ yếu cho xe kinh doanh vận tải), mức phạt sẽ nhẹ hơn đáng kể. Lỗi không mang theo GPLX đối với xe ô tô kinh doanh vận tải chỉ bị phạt từ 300.000 đến 400.000 đồng, căn cứ vào điểm a, khoản 3, điều 18. Tương tự, lỗi không mang theo chứng nhận đăng ký xe, mức phạt cho tài xế điều khiển ô tô kinh doanh vận tải cũng là từ 300.000 đến 400.000 đồng, căn cứ vào điểm b, khoản 3, điều 18.
Những quy định này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc luôn mang theo giấy tờ đầy đủ khi tham gia giao thông, đồng thời khuyến khích tài xế sử dụng ứng dụng VNeID để tiện lợi hơn trong việc xuất trình thông tin khi bị kiểm tra.
