Cục Đăng kiểm Việt Nam lên tiếng về thông tin ký cam kết khi đăng kiểm xe máy dầu
Những ngày gần đây, thông tin lan truyền trên các diễn đàn và hội nhóm mạng xã hội về việc chủ xe ô tô động cơ diesel phải ký bản cam kết khi đi đăng kiểm đã gây không ít hoang mang trong cộng đồng người sử dụng phương tiện này. Trước tình hình đó, phía Cục Đăng kiểm Việt Nam (Cục ĐKVN) đã có những phản hồi chính thức để làm rõ vấn đề.
Chỉ áp dụng trong trường hợp đặc biệt
Theo đại diện Cục ĐKVN, đối với xe ô tô lắp động cơ cháy do nén (động cơ diesel), quy trình đo khí thải phải tuân thủ theo tiêu chuẩn TCVN 7663:2007, yêu cầu thực hiện chu trình gia tốc tự do. Trong quá trình này, đăng kiểm viên phải đạp bàn ga nhanh đến hết hành trình để động cơ đạt số vòng quay lớn nhất theo thiết kế của nhà sản xuất.
Tuy nhiên, trên thực tế, các xe đưa đi kiểm định đều là xe đã qua sử dụng, có thể gặp nhiều vấn đề do yếu tố khách quan như hỏng hóc, lỗi kỹ thuật hoặc chủ quan như không bảo dưỡng đúng cách. Điều này dẫn đến tình trạng bộ điều tốc không hoạt động đúng thiết kế, khiến số vòng quay tối đa của động cơ vượt quá giá trị quy định hoặc không thể khống chế được.
Hậu quả của việc này có thể rất nghiêm trọng, bao gồm các hư hỏng động cơ như gãy tay biên, vỡ nắp xi lanh, thậm chí phá hủy kết cấu động cơ trong quá trình đo khí thải.
Quy trình xử lý cụ thể khi phát hiện bất thường
Cục ĐKVN đã ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết cho các cơ sở đăng kiểm. Theo đó, trước và trong quá trình đo khí thải, nếu phát hiện các dấu hiệu bất thường như:
- Có tiếng gõ lạ từ động cơ
- Hệ thống xả bị tắc nghẽn hoặc hở ống
- Động cơ giật cục hoặc tăng tốc mất kiểm soát khi đạp ga
- Số vòng quay tối đa vượt quá giá trị thiết kế của nhà sản xuất
thì phải dừng ngay việc đo khí thải và yêu cầu chủ xe đưa phương tiện đi bảo dưỡng, sửa chữa.
Đặc biệt, đối với trường hợp kiểm tra phát hiện số vòng quay lớn nhất của động cơ nằm trong vùng màu đỏ (vùng số vòng quay nguy hiểm), cơ sở đăng kiểm phải xác định hai tình huống:
- Nếu không vượt quá số vòng quay lớn nhất theo thiết kế nhà sản xuất: vẫn tiếp tục thực hiện đo khói bình thường.
- Nếu không có căn cứ xác định số vòng quay lớn nhất theo thiết kế: đăng kiểm viên phải giải thích cho chủ xe hiểu và yêu cầu đưa xe đến cơ sở bảo dưỡng chính hãng để kiểm tra, điều chỉnh bộ điều tốc.
Chỉ trong trường hợp thứ hai, khi chủ xe vẫn muốn thực hiện kiểm định bất chấp cảnh báo, mới phải ký văn bản cam kết. Cục ĐKVN nhấn mạnh đây là trường hợp duy nhất áp dụng biện pháp này.
Giải pháp tạm thời trong giai đoạn chuyển tiếp
Đại diện Cục ĐKVN khẳng định việc ký văn bản cam kết chỉ là giải pháp tạm thời, được áp dụng trong thời gian đầu triển khai quy định mới về đo khí thải theo Quyết định số 43/2025/QĐ-TTg và QCVN 85:2025/BNNMT.
Biện pháp này chỉ sử dụng khi nghi ngờ số vòng quay thực tế của động cơ vượt quá thiết kế nhà sản xuất, đồng thời chủ xe vẫn muốn tiến hành đo khí thải sau khi đã được giải thích đầy đủ về rủi ro.
Cục ĐKVN cũng lưu ý quan trọng: nếu số vòng quay thực tế được xác định chắc chắn vượt quá thiết kế nhà sản xuất, thì dù chủ xe có ký cam kết cũng không được phép đo khí thải do nguy cơ hỏng hóc động cơ quá cao.
Hiện tại, Cục ĐKVN đang tích cực thu thập cơ sở dữ liệu từ các nhà sản xuất ô tô để cung cấp thông tin chính xác về số vòng quay lớn nhất theo thiết kế cho các cơ sở đăng kiểm. Sau khi hoàn thành việc xây dựng cơ sở dữ liệu này, việc sử dụng bản cam kết sẽ không còn cần thiết.
Cục ĐKVN khuyến cáo các chủ xe máy dầu không nên quá hoang mang về thông tin này, đồng thời nhắc nhở các cơ sở đăng kiểm và đăng kiểm viên phải tuân thủ đúng hướng dẫn, không được yêu cầu ký cam kết ngoài những trường hợp đã quy định hoặc không giải thích rõ lý do cho chủ xe.
