UBND TP Hà Nội vừa trình HĐND thành phố đề nghị ban hành Nghị quyết thông qua Đề án “Vùng phát thải thấp trong vành đai 1, thành phố Hà Nội”. Đáng chú ý, thay vì cấm hoàn toàn xe máy xăng tại khu vực lõi Hoàn Kiếm từ ngày 1/7/2026, thành phố đã điều chỉnh theo hướng khuyến khích hạn chế hoạt động đối với loại phương tiện này, đặc biệt là xe máy chạy xăng kinh doanh trên các nền tảng công nghệ.
Lý do thay đổi chính sách
Theo UBND thành phố, việc thay đổi từ “cấm” sang “khuyến khích hạn chế hoạt động” xuất phát từ tác động xã hội lớn nếu áp dụng cấm ngay. Cụ thể, gần 4.000 tài xế công nghệ thường xuyên hoạt động trong khu vực sẽ bị ảnh hưởng, cùng với hơn 1.000.000 giao dịch mỗi tháng, trên 350.000 người dùng và hơn 1.000 đối tác nhà hàng, thương nhân. Khảo sát 1.759 tài xế cho thấy 61% chưa từng trải nghiệm xe điện, và nhiều người còn lo ngại về quãng đường di chuyển, tuổi thọ pin, thời gian sạc, giá xe điện cũng như số lượng trạm sạc.
Phạm vi và lộ trình thí điểm
Đề án được chia làm ba giai đoạn. Giai đoạn 1 từ ngày 1/7 đến 31/12/2026, thí điểm tại phường Hoàn Kiếm, chia hai khu vực. Khu vực 1 rộng khoảng 0,5km², chu vi 3,5 km, dân số khoảng 20.000 người, được bao quanh bởi các tuyến phố Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân và Lý Thái Tổ. Khu vực 2 rộng khoảng 1,65km², chu vi 5,5 km, nằm trong phạm vi các tuyến phố Tràng Thi, Phùng Hưng, Hàng Đậu, Trần Nhật Duật, Trần Quang Khải, Tràng Tiền và Hàng Khay, bao gồm phần lớn khu phố cổ.
Biện pháp tại khu vực 1 và 2
Tại khu vực 1, Hà Nội đề xuất cấm toàn bộ phương tiện giao thông đường bộ (ô tô, xe máy, xe gắn máy) lưu thông từ 19h đến 24h các ngày thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ nhật hằng tuần. Đây là khu vực không gian đi bộ Hồ Gươm và vùng phụ cận đã được triển khai từ năm 2016. Thành phố dự kiến mở rộng không gian đi bộ từ 1/7, đưa hai tuyến phố Lý Thái Tổ và Nguyễn Hữu Huân vào khu vực này.
Tại khu vực 2, xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch hoạt động trên các nền tảng gọi xe công nghệ được khuyến khích hạn chế hoạt động và từng bước chuyển đổi sang phương tiện năng lượng sạch. Các đơn vị cung cấp nền tảng ứng dụng được khuyến khích điều chỉnh hệ thống quản lý, điều hướng phương tiện để hỗ trợ lộ trình chuyển đổi. Xe máy xăng không kinh doanh vận tải qua ứng dụng được khuyến khích chuyển đổi sang phương tiện thân thiện môi trường hoặc đáp ứng tiêu chuẩn khí thải theo lộ trình.
Quy định với ô tô và xe tải
Ô tô sử dụng nhiên liệu hóa thạch, gồm xe chở học sinh, xe buýt và xe đưa đón cán bộ, công nhân viên, được khuyến khích chuyển đổi sang năng lượng sạch hoặc đạt tiêu chuẩn khí thải mức 4 trở lên. Xe ô tô trên 16 chỗ bị cấm lưu thông trong giờ cao điểm (6h-9h và 16h-19h30 hằng ngày), trừ trường hợp được Công an TP Hà Nội chấp thuận bằng văn bản. Người sử dụng ô tô dưới 16 chỗ và xe bán tải được khuyến khích chuyển sang giao thông công cộng, phương tiện phi cơ giới hoặc xe năng lượng sạch, đạt tiêu chuẩn khí thải mức 4 trở lên.
Xe tải thông dụng dưới 2 tấn chỉ được lưu thông ngoài giờ cao điểm; nếu hoạt động trong giờ cao điểm phải có văn bản chấp thuận. Xe tải từ 2 tấn đến 3,5 tấn chỉ được hoạt động từ 21h đến 6h hôm sau; ngoài thời gian này cũng cần được phép. Xe tải trên 3,5 tấn bị cấm hoàn toàn trong vùng phát thải thấp.
Giai đoạn tiếp theo
Giai đoạn 2 từ ngày 1/1 đến 31/12/2027, mở rộng thí điểm sang các phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam, giới hạn bởi các tuyến Nguyễn Du - Hàn Thuyên - Trần Hưng Đạo - Trần Khánh Dư - Trần Quang Khải - Trần Nhật Duật - Hàng Đậu - Cửa Đông - Lý Nam Đế - Tôn Thất Thiệp - Điện Biên Phủ - Hàng Bông - Cửa Nam - Lê Duẩn. Trong giai đoạn này, Hà Nội tiếp tục áp dụng các biện pháp hạn chế của giai đoạn 1, đồng thời không cho phép lưu thông ô tô không đạt tiêu chuẩn khí thải mức 4 và xe máy xăng kinh doanh trên nền tảng kết nối vận tải.
Giai đoạn 3 từ ngày 1/1/2028 đến 31/12/2029, vùng phát thải thấp mở rộng ra toàn bộ khu vực bên trong vành đai 1, gồm 9 phường, giới hạn bởi các tuyến Hoàng Cầu - Đê La Thành - Ô Chợ Dừa - Xã Đàn - Đại Cồ Việt - Trần Khát Chân - Nguyễn Khoái - Trần Khánh Dư - Trần Quang Khải - Trần Nhật Duật - Yên Phụ - Nghi Tàm - Âu Cơ - An Dương Vương - Lạc Long Quân - Bưởi - Cầu Giấy.
