Hà Nội chuẩn bị triển khai vùng phát thải thấp tại Vành đai 1 từ năm 2026
UBND Thành phố Hà Nội hiện đang trong quá trình hoàn thiện dự thảo tờ trình trình Hội đồng nhân dân thành phố, đề xuất ban hành Nghị quyết thông qua Đề án "Vùng phát thải thấp trong Vành đai 1". Đối tượng áp dụng của đề án này bao gồm tất cả các tổ chức và cá nhân sử dụng phương tiện giao thông trong khu vực được quy định.
Phạm vi và lộ trình triển khai chi tiết
Theo dự thảo, phạm vi thực hiện vùng phát thải thấp sẽ nằm tại 9 phường thuộc khu vực Vành đai 1, bao gồm: Hoàn Kiếm, Cửa Nam, Ba Đình, Giảng Võ, Ngọc Hà, Hai Bà Trưng, Ô Chợ Dừa, Tây Hồ, và Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Thành phố dự kiến sẽ chia lộ trình triển khai thành 3 giai đoạn cụ thể, bắt đầu từ giữa năm 2026.
Giai đoạn 1 (từ 1/7/2026 đến 31/12/2026): Thành phố sẽ tiến hành thí điểm tại phường Hoàn Kiếm. Khu vực này được chia thành vùng đệm và vùng lõi. Vùng đệm có diện tích khoảng 1,65 km² với chu vi 5,5 km, bao quanh các tuyến phố Hàng Đậu, Phùng Hưng, Tràng Thi, Hàng Khay, Tràng Tiền, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật trở vào khu vực phố cổ. Vùng lõi thuộc phường Hoàn Kiếm gồm 11 tuyến phố: Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân, Lý Thái Tổ, với diện tích 0,5 km², chu vi 3,5 km và khoảng 20.000 người sinh sống.
Quy định hạn chế phương tiện giao thông
Trong vùng phát thải thấp, các quy định hạn chế sẽ được áp dụng nghiêm ngặt:
- Xe máy xăng bị cấm lưu thông từ 18h đến 24h thứ Sáu, và từ 6h đến 24h thứ Bảy, Chủ nhật.
- Xe máy xăng hoạt động kinh doanh trên nền tảng phần mềm ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải cũng bị cấm hoàn toàn.
- Ô tô tải dưới 2 tấn, đáp ứng quy chuẩn khí thải mức 4, chỉ được phép hoạt động ngoài giờ cao điểm.
- Ô tô tải từ 2 đến dưới 3,5 tấn, đáp ứng quy chuẩn khí thải mức 4, được phép chạy từ 21h đến 6h hôm sau và phải có văn bản chấp thuận từ Công an thành phố.
- Ô tô tải trên 3,5 tấn bị cấm hoạt động trong khu vực.
- Ô tô từ 16 chỗ trở lên (trừ xe buýt và xe đưa đón học sinh) tại các tuyến phố trong khu vực phố cổ và xung quanh hồ Hoàn Kiếm ở phường Hoàn Kiếm, phường Cửa Nam bị cấm lưu thông từ 6h-9h và từ 16h-19h30 hàng ngày, và phải đạt mức 4 theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải.
Xe buýt, xe đưa đón học sinh, và xe dưới 16 chỗ sử dụng nhiên liệu hóa thạch đều phải đạt mức 4 theo quy chuẩn khí thải.
Mở rộng toàn bộ Vành đai 1 vào năm 2028
Giai đoạn 2 (từ 1/1/2027 đến 31/12/2027): Thành phố sẽ mở rộng thí điểm sang phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam, với diện tích khoảng 3,6 km², chu vi 8,3 km, và dân số khoảng 136.000 người. Vùng lõi trong giai đoạn này sẽ bao gồm 14 tuyến phố như Nguyễn Du, Hàn Thuyên, Trần Hưng Đạo, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Hàng Đậu, Cửa Đông, Lý Nam Đế, Tôn Thất Thiệp, Điện Biên Phủ, Hàng Bông, Cửa Nam, Lê Duẩn.
Giai đoạn 3 (từ 1/1/2028 đến 31/12/2029): Hà Nội sẽ mở rộng vùng phát thải thấp ra toàn bộ khu vực trong Vành đai 1, với diện tích 26,07 km², chu vi 25 km, và dân số khoảng 625.000 người. Khu vực này được bao quanh bởi các tuyến phố: Hoàng Cầu, Đê La Thành, Ô Chợ Dừa, Xã Đàn, Đại Cồ Việt, Trần Khát Chân, Nguyễn Khoái, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Yên Phụ, Nghi Tàm, Âu Cơ, An Dương Vương, Lạc Long Quân, Bưởi, Cầu Giấy.
Giải pháp hỗ trợ và mục tiêu dài hạn
Để triển khai hiệu quả vùng phát thải thấp, TP Hà Nội sẽ tập trung phát triển hạ tầng giao thông xanh và giao thông công cộng, bao gồm:
- Hệ thống xe buýt điện, đường sắt đô thị, xe đạp, xe đạp điện, xe máy điện công cộng và trạm đổi pin.
- Thiết lập hệ thống giám sát, kiểm soát phương tiện ra vào khu vực thông qua camera nhận diện biển số, biển báo, hạ tầng giám sát giao thông và hệ thống quản lý dữ liệu.
Bên cạnh đó, thành phố sẽ đưa ra các giải pháp khuyến khích người dân chuyển đổi sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch, đồng thời nâng cao tỷ lệ sử dụng giao thông công cộng. Các chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện cũng sẽ được nghiên cứu và triển khai trong thời gian tới.
Mục tiêu chính của việc xây dựng vùng phát thải thấp là nhằm kiểm soát và từng bước giảm lượng khí thải từ phương tiện giao thông cơ giới vào khu vực trung tâm thành phố. Qua đó, đề án này kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện chất lượng không khí, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và nâng cao chất lượng sống của người dân Thủ đô trong tương lai.
