Ngành hàng không Việt Nam đối mặt với cuộc khủng hoảng nhiên liệu chưa từng có
Theo báo cáo mới nhất từ Cục Hàng không Việt Nam gửi Bộ Xây dựng, tình hình cung ứng nhiên liệu hàng không đang trở nên cực kỳ căng thẳng. Hiện tại, Việt Nam có 5 đơn vị cung cấp nhiên liệu chính, bao gồm Skypec, Petrolimex Aviation, TAPETCO, NAFSC và Tập đoàn Nhiên liệu hàng không Đông Dương. Trong đó, Skypec và Petrolimex Aviation đóng vai trò chủ lực, đảm nhiệm phần lớn nguồn cung cho các hãng hàng không trong nước và quốc tế khai thác tại Việt Nam.
Nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu từ đầu tháng 4 là hiện hữu
Skypec và Petrolimex Aviation đã thông báo rằng họ chỉ có thể đảm bảo cung cấp nhiên liệu đến hết ngày 31/3 theo kế hoạch và hợp đồng hiện có. Mặc dù các đơn vị này đã triển khai việc mua hàng cho tháng 4, nhưng các đối tác cung cấp từ Singapore, Thái Lan và Trung Quốc đang trì hoãn giao hàng vì nhiều lý do. Thậm chí, họ có thể áp dụng điều khoản Bất khả kháng (Force Majeure) để chấm dứt hợp đồng ngay lập tức.
Cục Hàng không đánh giá nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu hàng không cung cấp cho các hãng hàng không Việt Nam ngay từ đầu tháng 4 và các tháng tiếp theo là hoàn toàn có thật. Để ứng phó, Skypec, Petrolimex Aviation và Tapetco đang nỗ lực tìm kiếm các nguồn cung cấp thay thế, sẵn sàng chấp nhận mức giá cao để duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện tại, việc tìm được nhà cung cấp mới là rất khó khăn.
Chi phí vận hành tăng vọt, lên tới hàng nghìn tỷ đồng mỗi tháng
Đối với các hãng hàng không Việt Nam, nhiên liệu luôn chiếm tỷ trọng lớn trong chi phí vận hành, thường dao động từ 35% đến 40% tổng chi phí. Tuy nhiên, do ảnh hưởng từ chiến sự Trung Đông và đứt gãy chuỗi cung ứng, giá nhiên liệu đã tăng mạnh, kéo theo chi phí khai thác tăng đột biến.
Theo báo cáo tổng hợp từ Cục Hàng không, với mức giá dầu Jet A-1 khoảng 200 - 230 USD/thùng như hiện nay, chi phí khai thác của Vietnam Airlines sẽ tăng thêm 50 - 60% mỗi tháng so với thời điểm trước xung đột. Sun PhuQuoc cũng ghi nhận mức tăng 30%, trong khi VietJet Air phải đối mặt với khoản chi phí tăng thêm lên tới 2.000 tỷ đồng mỗi tháng.
Ngoài ra, việc phải điều chỉnh lộ trình bay để tránh các khu vực không phận đóng cửa cũng làm tăng thời gian bay, tiêu hao nhiên liệu và chi phí nhân công. Các chi phí gián tiếp như phí bay qua hành lang thay thế và phụ phí bảo hiểm rủi ro cũng tăng vọt, gây áp lực nặng nề lên lợi nhuận của ngành.
Đề xuất loạt chính sách đặc biệt để hỗ trợ ngành hàng không
Trước tình hình phức tạp, Cục Hàng không Việt Nam đã kiến nghị Bộ Xây dựng sớm đề xuất với các Bộ ngành liên quan và báo cáo Chính phủ, Quốc hội xem xét ban hành các biện pháp hỗ trợ khẩn cấp. Các đề xuất bao gồm:
- Sửa đổi thuế xuất nhập khẩu ưu đãi (MFN) đối với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào.
- Miễn 100% thuế bảo vệ môi trường đến hết tháng 5.
- Bổ sung nhiên liệu bay vào danh mục hàng hóa được giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) từ 10% xuống mức phù hợp.
- Cho phép áp dụng phụ thu nhiên liệu hàng không đối với vé máy bay nội địa với cơ chế điều chỉnh linh hoạt theo giá thực tế.
- Điều chỉnh giá trần trên các đường bay nội địa trong trường hợp cần thiết để duy trì hoạt động khai thác.
- Giảm 50% các loại phí hàng không như phí cất hạ cánh và điều hành bay, tương tự như giai đoạn Covid-19.
- Ngân hàng Nhà nước Việt Nam hỗ trợ tài chính, tăng giới hạn tín dụng và bảo lãnh L/C cho các doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu và vận tải hàng không.
Cục Hàng không nhấn mạnh rằng nếu không có các biện pháp hỗ trợ kịp thời, nhiều đường bay sẽ rơi vào tình trạng càng bay càng lỗ, dẫn đến nguy cơ hủy chuyến và gián đoạn nghiêm trọng trong hoạt động khai thác. Các cảng hàng không và đơn vị dịch vụ mặt đất cũng sẽ chịu tác động lớn do số chuyến bay sụt giảm và chi phí vận hành tăng cao.
