Mùa Mưa Bão: Thời Điểm Thử Thách Cho Hệ Thống Thoát Nước Đô Thị
Mùa mưa bão năm nay được dự báo sẽ là dịp "thử lửa" quan trọng, đánh giá hiệu quả thực tế của các công trình thoát nước quy mô lớn đã được đầu tư. Tuy nhiên, thực trạng thời gian qua đang đặt ra nhiều câu hỏi cấp thiết về việc giải quyết các bất cập trong xây dựng hạ tầng, đặc biệt là hệ thống đường sá và cầu cống tại các khu vực đô thị có không gian hạn chế.
Những Điểm Ngập Cục Bộ "Không Đáng Có"
Một cơn mưa lớn bất ngờ nhưng ngớt nhanh vào sáng sớm gần đây đã kịp khiến một đoạn đường phố Kim Ngưu bị "ứng nước" nghiêm trọng. Điều đáng nói là mặt đường tại đây cao hơn nhiều so với mặt sông Kim Ngưu, và dưới vỉa hè giữa đường và sông có lắp đặt hệ thống ống cống thoát nước. Quan sát bằng mắt thường có thể thấy miệng nhiều ống cống được thiết kế cao hơn mặt đường, điều này hạn chế đáng kể luồng nước chảy xuống. Hậu quả là nước thoát chậm, dẫn đến tình trạng ngập cục bộ một cách "không đáng có".
Cách đây không lâu, người đi đường trên tuyến Đê La Thành – một con đường được xây dựng cao hơn hẳn so với các đường phố song song hoặc cắt ngang – cũng không khỏi ngạc nhiên khi mưa lớn gây ra những vũng nước ngập kéo dài. Nguyên nhân chính là do hệ thống nhà cửa và vỉa hè hai bên đường gần như dựng thành vách ngăn, khiến nước thoát xuống rất chậm.
Bất Cập Từ Thiết Kế Đến Thi Công
Không ít khu vực khác, dù được đầu tư đường mới và hệ thống cống rãnh hiện đại, vẫn thường xuyên chìm trong biển nước mỗi khi mưa to. Điển hình như khu vực đường Dương Đình Nghệ, nơi tình trạng ngập sâu vẫn lặp lại. Thậm chí, trên một đoạn tầng 2 của đường cao tốc dẫn từ cầu Thăng Long vào đường Phạm Văn Đồng, mưa lớn thường xuyên gây ngập kéo dài đến nửa hoặc hơn nửa mặt đường. Điều này xảy ra bất chấp việc mặt đường tầng 2 cao hơn mặt dưới hàng chục mét và được trang bị hệ thống cống thoát nước.
Những ví dụ trên cho thấy, bên cạnh mục tiêu quan trọng là mở rộng và kết nối hệ thống thoát nước quy mô lớn để tiêu thoát nước ra sông, hồ, đồng ruộng, vẫn còn nhiều việc cần làm ngay. Cần nhận rõ nhiều nguyên nhân bắt nguồn từ bất cập trong xây dựng các bộ phận khác của không gian đô thị.
Nguyên Nhân Sâu Xa Và Giải Pháp Cấp Thiết
Sự chen chúc, cơi nới nhà cửa bất hợp lý dọc các tuyến đường, trong các ngõ ngách, cùng với thiết kế và thi công hệ thống thoát nước tại chỗ thiếu khoa học, đã góp phần tạo nên nhiều điểm úng ngập cục bộ. Tình trạng này xảy ra trước khi nước có thể thoát ra những khu vực rộng lớn hơn. Do đó, trong khi tại các không gian rộng, nước mưa có thể được tiêu thoát hiệu quả nhờ hệ thống quy mô, thì ở nhiều vị trí và địa bàn nhỏ, nguy cơ úng ngập cục bộ vẫn thường trực.
Hiện nay, nhiều hoạt động làm đường lớn, xây cầu mới, cải tạo và chỉnh trang đô thị đang được triển khai rộng rãi. Đây là thời điểm thích hợp để sớm sửa chữa những "lỗi" trong thiết kế và vận hành hệ thống tiêu thoát nước. Quan trọng hơn, cần đảm bảo không lặp lại những sai sót và bất cập tương tự trong tương lai, nhằm nâng cao khả năng chống chịu của đô thị trước các hiện tượng thời tiết cực đoan.
