Hai tuyến đường sắt kết nối Việt Nam - Trung Quốc được đẩy nhanh quy hoạch, hoàn thành trong năm 2025
Theo báo cáo mới nhất gửi Chính phủ từ Bộ Xây dựng, công tác lập quy hoạch cho hai tuyến đường sắt quan trọng kết nối với Trung Quốc đang có những bước tiến đáng kể. Cụ thể, hai tuyến này bao gồm Hà Nội - Đồng Đăng (dài 156 km) và Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái (dài 187 km), với mục tiêu hoàn thiện toàn bộ hồ sơ quy hoạch ngay trong năm nay.
Thiết kế và tiến độ thực hiện
Về thiết kế, cả hai tuyến đường sắt này sẽ được xây dựng theo tiêu chuẩn hiện đại với các đặc điểm nổi bật:
- Là đường đôi, khổ 1.435 mm, phù hợp với hệ thống đường sắt tiêu chuẩn quốc tế.
- Đầu tư thực hiện trước năm 2030, đảm bảo đáp ứng nhu cầu giao thương ngày càng tăng.
- Từ tháng 9/2025, các chuyên gia từ đơn vị tư vấn đường sắt hàng đầu của Trung Quốc đã có mặt tại Việt Nam để phối hợp khảo sát trực tiếp các khu vực tuyến đi qua.
Mục tiêu cụ thể được đặt ra là hoàn thiện báo cáo đầu kỳ vào tháng 4 tới và chốt toàn bộ hồ sơ quy hoạch trong năm 2025. Điều này cho thấy sự khẩn trương và quyết tâm cao từ phía các cơ quan chức năng.
Bối cảnh hiện tại và các dự án liên quan
Hiện nay, Việt Nam đã có hai tuyến đường sắt liên vận quốc tế kết nối trực tiếp với Trung Quốc qua các cửa khẩu chính:
- Tuyến Hà Nội - Đồng Đăng: Kết nối với ga Bằng Tường (Quảng Tây, Trung Quốc) qua cửa khẩu quốc tế Đồng Đăng. Đây là tuyến đường sắt khổ lồng, cho phép tàu khách và tàu hàng chạy thẳng từ Hà Nội (ga Gia Lâm) sang các thành phố lớn của Trung Quốc như Nam Ninh.
- Tuyến Hà Nội - Lào Cai: Kết nối với ga Hà Khẩu Bắc (Vân Nam, Trung Quốc) qua cửa khẩu quốc tế Lào Cai. Tuyến này chủ yếu sử dụng khổ đường 1.000 mm, và hàng hóa thường được chuyển tải tại ga Hà Khẩu Bắc để tiếp nối vào mạng lưới đường sắt khổ tiêu chuẩn (1.435 mm) của Trung Quốc.
Để tăng cường năng lực giao thương, hai nước đang thúc đẩy dự án đường sắt khổ tiêu chuẩn hiện đại, tiêu biểu là tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh dài gần 420 km, với tổng vốn đầu tư hơn 203.000 tỷ đồng. Dự án này đã khởi công cuối năm 2025 và dự kiến hoàn thành chậm nhất vào năm 2030, với tốc độ thiết kế tối đa 160 km/h trên trục chính và giảm xuống 80-120 km/h ở các đoạn nhánh và khu vực đô thị.
Ý nghĩa và tác động kinh tế
Phát biểu tại cuộc làm việc tại ga Đồng Đăng, tỉnh Lạng Sơn ngày 19/3, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh tầm quan trọng của các tuyến đường sắt kết nối Việt Nam - Trung Quốc. Ông cho rằng, những dự án này sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực:
- Giảm chi phí logistics và rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa.
- Nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam trong khu vực.
- Là giải pháp quan trọng để giảm ùn tắc tại các cửa khẩu đường bộ, thúc đẩy thương mại biên giới và phát triển các trung tâm logistics hiệu quả.
Xa hơn, mạng lưới đường sắt này còn giúp Việt Nam kết nối sâu hơn với tuyến vận tải Á - Âu, đa dạng hóa phương thức vận chuyển quốc tế và giảm sự phụ thuộc vào đường biển. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, đòi hỏi sự linh hoạt và hiệu quả trong giao thông vận tải.
Như vậy, với những bước tiến tích cực trong quy hoạch và đầu tư, hai tuyến đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng và Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái hứa hẹn sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế của Việt Nam trong thời gian tới.
