Trong bối cảnh tỉnh Quảng Ninh đang tập trung cao độ tháo gỡ cảnh báo "thẻ vàng" IUU của Ủy ban châu Âu (EC), việc đầu tư cảng cá và các hạ tầng hậu cần gắn với cảng cá (đặc biệt là cảng chỉ định) đã được triển khai trong suốt thời gian qua. Mục tiêu là tạo ra "cửa ngõ" cốt lõi để kiểm soát tàu cá ra vào, bốc dỡ thủy sản, giúp minh bạch hóa chuỗi cung ứng, ngăn chặn việc tiêu thụ hải sản khai thác trái phép.
Cảng cá Cái Rồng chính thức được công bố
UBND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Quyết định số 1532/QĐ-UBND về việc công bố mở cảng cá Cái Rồng tại khu 9, đặc khu Vân Đồn. Cảng có vai trò quan trọng trong phát triển dịch vụ hậu cần nghề cá, đáp ứng nhu cầu neo đậu, bốc dỡ hàng hóa thủy sản và tránh trú bão cho tàu cá trên địa bàn.
Quy mô và hạ tầng kỹ thuật
Cảng cá Cái Rồng được đầu tư đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật với chiều dài cầu cảng 170,08m; độ sâu vùng nước trước cầu cảng đạt -3,6m; vùng nước đậu tàu từ -3,8 đến -4,9m. Luồng vào cảng có chiều rộng 50m, độ sâu -3,8m, đáp ứng khả năng tiếp nhận tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên. Tổng diện tích vùng đất cảng là 2,2ha, trong đó khu dịch vụ hậu cần sau bến rộng 0,85ha. Tổng diện tích vùng nước cảng đạt 96,44ha, bao gồm toàn bộ khu neo đậu tránh trú bão cho tàu thuyền.
Đơn vị quản lý và dịch vụ
Đơn vị quản lý cảng là Ban Quản lý Dịch vụ công ích đặc khu Vân Đồn, vận hành cảng với năng lực bốc dỡ hàng hóa trên 15.000 tấn/năm. Các dịch vụ nghề cá tại cảng gồm: điều độ, hướng dẫn tàu cập cảng; tổ chức bốc dỡ sản phẩm; trung chuyển hàng hóa thủy, hải sản; cung cấp dịch vụ tại khu neo đậu tránh trú bão; xác nhận nguồn gốc thủy sản khai thác.
Đồng loạt công bố ba cảng cá
Cùng với cảng cá Cái Rồng, hai cảng cá khác của Quảng Ninh là Tiến Tới (xã Đường Hoa) và Phúc Tiến (xã Đầm Hà) cũng vừa được công bố. Sau công bố, cả ba cảng đều kiện toàn bộ máy ban quản lý, hoàn thiện cơ chế vận hành, đang trình định mức kỹ thuật theo quy định. Riêng cảng cá Cái Rồng đang thực hiện thủ tục để trình công bố cảng cá chỉ định và khởi động đầu tư giai đoạn II, mục tiêu trở thành cảng cá cấp vùng; cảng cá Tiến Tới đang xúc tiến đầu tư, thu hút doanh nghiệp đầu tư các hạng mục hậu cần nghề cá.
Định hướng phát triển hệ thống cảng cá
Trước đó, thực hiện Quyết định số 582/QĐ-TTg ngày 03/7/2024 của Thủ tướng Chính phủ về quy hoạch hệ thống khu neo đậu tránh trú bão và cảng cá đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, tỉnh Quảng Ninh có 11 khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá, bao gồm 2 khu neo đậu kết hợp cảng cá cấp vùng và 9 khu neo đậu tránh trú bão cấp tỉnh.
Thu hút đầu tư xã hội hóa
Quá trình triển khai đầu tư cảng cá, các đơn vị chức năng tích cực thu hút đầu tư từ các nguồn lực xã hội hóa. Tỉnh Quảng Ninh định hướng xã hội hóa 100% hạ tầng bến cá Tân An (phường Hà An) trong dự án Khu đô thị Hạ Long Xanh, đề xuất huy động vốn ngoài ngân sách cho các hạng mục hậu cần giai đoạn 2 tại cảng cá – khu neo đậu Tiến Tới (xã Đường Hoa) thông qua đấu giá thuê tài sản công; rà soát quỹ đất hậu cần 8ha sau bến tại cảng cá Cái Rồng (đặc khu Vân Đồn) để kêu gọi đầu tư dịch vụ sau bến. Tuy nhiên, các hạng mục này đến nay chưa có nhà đầu tư tham gia.
Ngoài ra, trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đang có bến cá Hương Anh tại phường Móng Cái 1 do doanh nghiệp đầu tư 100% vốn, hiện đang trong giai đoạn hoàn thiện thủ tục pháp lý và chuẩn bị đầu tư xây dựng hạ tầng chính. Tuy nhiên, công trình này chưa nằm trong quy hoạch theo Quyết định số 582/QĐ-TTg và Quyết định số 80/QĐ-TTg ngày 11/02/2023 phê duyệt Quy hoạch tỉnh Quảng Ninh.
Ý nghĩa trong chống khai thác IUU
Việc tỉnh Quảng Ninh đầu tư cảng cá và thực hiện các quy định công bố cảng cá chỉ định sẽ đảm bảo hệ thống xác nhận nguồn gốc thủy sản từ khai thác, chỉ định cho tàu cá hoạt động ở vùng khơi trở ra cập cảng, qua đó đáp ứng yêu cầu chống khai thác IUU mà tỉnh đặt ra.
