Thủ tướng chỉ đạo khẩn trương triển khai dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam
Sáng ngày 3/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính, với vai trò Trưởng Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia trong lĩnh vực đường sắt, đã chủ trì phiên họp thứ 7 của Ban Chỉ đạo. Phiên họp tập trung vào việc đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án đường sắt trọng điểm, đặc biệt là tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.
Tiến độ triển khai dự án đường sắt tốc độ cao
Đối với dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam, đến thời điểm hiện tại, nhiều bước quan trọng đã được hoàn thành. Cụ thể, nhiệm vụ lập hồ sơ chuyển mục đích sử dụng rừng và đánh giá tác động môi trường đã được phê duyệt. Đơn vị tư vấn đang tích cực xây dựng kế hoạch đấu thầu, bao gồm các nhiệm vụ, dự toán và hồ sơ mời thầu cho các gói thầu quan trọng như:
- Tư vấn khảo sát
- Lập Báo cáo nghiên cứu khả thi
- Tư vấn thẩm tra
- Tư vấn giám sát khảo sát
Đồng thời, công tác hoàn thiện Báo cáo lựa chọn công nghệ và đối tác cũng đang được đẩy mạnh để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của dự án.
Chỉ đạo cụ thể từ Thủ tướng
Tại phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đưa ra những chỉ đạo cụ thể và khẩn trương. Ông giao nhiệm vụ cho Bộ Xây dựng phải hoàn thành hồ sơ mời thầu gói thầu tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi trong tháng 3/2026 và tổ chức lựa chọn tư vấn trong quý II/2026. Việc lựa chọn đối tác phải đảm bảo các tiêu chí:
- Có kinh nghiệm và năng lực trong lập Báo cáo dự án
- Tối ưu hóa hiệu quả đầu tư
- Lựa chọn công nghệ phù hợp, vì lợi ích quốc gia và dân tộc
Thủ tướng cũng yêu cầu khẩn trương hoàn thiện dự thảo Nghị quyết của Chính phủ để triển khai Nghị quyết số 265 của Quốc hội, với thời hạn trình trước ngày 15/3.
Phối hợp giữa các địa phương và đơn vị liên quan
Để đảm bảo tiến độ tổng thể, Thủ tướng yêu cầu 15 tỉnh, thành phố nơi dự án đi qua và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng. Các bên cần khẩn trương rà soát nhu cầu vốn, công nghệ và kế hoạch giải phóng mặt bằng cho năm 2026, đồng thời báo cáo chính xác để Bộ Xây dựng phân bổ kế hoạch trước ngày 15/3.
Các địa phương được yêu cầu chủ động triển khai ngay công tác kiểm đếm và xây dựng phương án tái định cư dựa trên Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi. Mục tiêu là tránh mọi sự chậm trễ khi dự án bước vào giai đoạn giải phóng mặt bằng và tái định cư, đảm bảo sự đồng thuận và ổn định xã hội.
Đánh giá bối cảnh và định hướng chiến lược
Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá cao sự quan tâm và chỉ đạo quyết liệt từ Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đặc biệt là Tổng Bí thư, trong việc phát triển công nghiệp đường sắt. Nhờ đó, lĩnh vực này đã có những chuyển biến tích cực về nhận thức, tư duy và cách làm, đồng thời mạnh dạn thu hút khu vực tư nhân tham gia để huy động mọi nguồn lực, phù hợp với tinh thần Nghị quyết 68.
Tuy nhiên, Thủ tướng cũng lưu ý rằng các công trình, dự án đường sắt có quy mô lớn, yêu cầu kỹ thuật cao và đi qua địa hình, địa chất phức tạp. So với yêu cầu đặt ra, các bộ, ngành và địa phương cần nỗ lực hơn nữa, đồng thời tăng cường công tác phòng, chống tham nhũng và tiêu cực trong quá trình triển khai để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả.
Phương châm "5 hóa" và nguyên tắc "4 không"
Về định hướng chiến lược, Thủ tướng nhấn mạnh việc lựa chọn công nghệ phù hợp và yêu cầu đối tác nước ngoài phải chuyển giao công nghệ, nhằm tìm ra con đường phát triển đường sắt hiệu quả với tinh thần tự lực, tự cường. Ông khẳng định lấy nguồn lực bên trong làm cơ bản, chiến lược và lâu dài, trong khi nguồn lực bên ngoài đóng vai trò quan trọng, thường xuyên và mang tính đột phá.
Đáng chú ý, Thủ tướng yêu cầu việc triển khai các dự án đường sắt phải tuân thủ phương châm "5 hóa":
- Số hóa: Ứng dụng công nghệ số trong quản lý và vận hành
- Xanh hóa: Đảm bảo thân thiện với môi trường
- Tối ưu hóa hiệu quả: Nâng cao hiệu quả đầu tư và vận hành
- Thông minh hóa quản trị: Áp dụng công nghệ thông minh trong quản lý
- Hài hòa hóa lợi ích: Cân bằng lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp
Đồng thời, dự án phải đảm bảo nguyên tắc "4 không": không lãng phí một ngày, không chậm trễ một tuần, không bỏ lỡ cơ hội trong một tháng, và không để bị động trong một năm. Những chỉ đạo này nhằm đảm bảo dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được triển khai nhanh chóng, hiệu quả và bền vững, góp phần phát triển hạ tầng giao thông quốc gia.
