Hệ thống thu phí cao tốc Bắc-Nam chính thức vận hành, đánh dấu bước tiến chuyển đổi số
Vào lúc 22 giờ ngày 2/3, hệ thống thu phí trên 5 tuyến cao tốc Bắc-Nam phía Đông đã chính thức đi vào hoạt động. Sự kiện này không chỉ là một cột mốc kỹ thuật mà còn thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của ngành giao thông trong việc đẩy mạnh chuyển đổi số, hướng tới một cơ chế quản lý và khai thác tài sản hạ tầng giao thông quốc gia theo hướng hiện đại, minh bạch và hiệu quả hơn.
Nỗ lực xuyên đêm để hoàn thành nhiệm vụ quan trọng
Sau một thời gian dài chuẩn bị với sự nỗ lực không ngừng của tập thể lãnh đạo và nhân viên Cục Đường bộ Việt Nam, hệ thống giao thông thông minh (ITS) đã chính thức được đưa vào vận hành. Ông Bùi Quang Thái, Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam, chia sẻ rằng đây là nhiệm vụ quan trọng, đánh dấu việc nhà nước bắt đầu thực hiện thu phí sử dụng đường cao tốc do nhà nước đại diện chủ sở hữu và trực tiếp quản lý theo quy định pháp luật.
Trong giai đoạn chuẩn bị, nhiều cán bộ, công chức, người lao động từ Cục Đường bộ Việt Nam, các Ban Quản lý dự án, nhà thầu thi công và đơn vị vận hành thu phí đã làm việc xuyên đêm, xuyên lễ để xử lý khối lượng công việc lớn. Họ phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng như Vụ Kế hoạch-Tài chính (Bộ Xây dựng) để rà soát hồ sơ, tháo gỡ vướng mắc và bảo đảm tiến độ theo yêu cầu.
Hệ thống thu phí liên thông và những cải tiến công nghệ
Hệ thống thu phí mới được kết nối liên thông với mạng lưới của Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam và các nhà đầu tư BOT, tạo thành một hệ thống thu phí kín trên nhiều đoạn tuyến cao tốc. Sự liên thông này không chỉ bảo đảm tính đồng bộ mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho người tham gia giao thông khi di chuyển qua nhiều tuyến khác nhau.
Một trong những điểm nổi bật là việc áp dụng mô hình thu phí “đầu vào ETC đa làn tự do (không có barrier), đầu ra ETC đơn làn (có barrier), không có làn MTC”. Đây là lần đầu tiên mô hình này được mở rộng trên nhiều đoạn tuyến liên thông, và trong giai đoạn đầu, không tránh khỏi các lỗi kỹ thuật phát sinh. Tuy nhiên, Cục Đường bộ Việt Nam đã thành lập Ban chỉ đạo và Tổ chỉ đạo ứng trực 24/7 để kịp thời xử lý mọi vấn đề, bảo đảm hoạt động thu phí diễn ra an toàn và thông suốt.
Chuyển đổi số trong quản lý giao thông
Hệ thống ITS mang lại sự thay đổi căn bản từ mô hình quản lý thụ động sang chủ động. Thay vì chỉ phản ứng khi sự cố xảy ra, hệ thống cho phép phát hiện sớm các nguy cơ, tối ưu hóa năng lực khai thác và rút ngắn “thời gian vàng” trong xử lý sự cố. Điều này giúp lực lượng cứu hộ tiếp cận hiện trường nhanh hơn, giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản, đồng thời hạn chế ùn tắc giao thông.
Tại các trạm thu phí, thay vì cần một đội ngũ nhân viên đông đảo như trước đây, giờ đây chỉ cần một nhân viên điều hành toàn bộ hoạt động. Việc ghi nhận và điều hành bằng máy móc bảo đảm tính chính xác và khách quan tuyệt đối, loại bỏ những sai sót có thể xảy ra trong quá trình thủ công.
Tầm nhìn dài hạn và triết lý “công nghệ vị nhân sinh”
Ông Bùi Quang Thái nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt là “công nghệ vị nhân sinh”. Công nghệ không phải để giám sát một cách áp đặt mà để phục vụ người dân, giúp mỗi chuyến đi trở nên an toàn hơn, đúng nghĩa “đi đến nơi, về đến chốn”. Việc triển khai đồng bộ hệ thống này trên phạm vi toàn quốc chính là hiện thực hóa Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia trong quản lý hạ tầng giao thông.
Khi hạ tầng được hoàn thiện và ứng dụng công nghệ số ngày càng sâu rộng, kết hợp với ý thức người tham gia giao thông được nâng cao nhờ sự hỗ trợ của công nghệ, chúng ta sẽ từng bước giảm thiểu rủi ro và thiệt hại, hướng tới một môi trường giao thông văn minh, hiện đại và an toàn hơn cho tất cả mọi người.
