TP.HCM Kiến Nghị Trung Ương Bổ Sung 220.000 Tỷ Đồng Cho Dự Án Metro
Thành phố Hồ Chí Minh đã chính thức kiến nghị ngân sách Trung ương cân đối bổ sung khoảng 220.000 tỷ đồng để đảm bảo triển khai toàn diện hệ thống đường sắt đô thị (metro) với tổng vốn đầu tư dự kiến lên đến 345.000 tỷ đồng. Thông tin này được Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường công bố tại phiên họp Ban chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia trong lĩnh vực đường sắt diễn ra vào sáng ngày 3/3.
Kế Hoạch Đầy Tham Vọng Với 10 Tuyến Metro
Theo kế hoạch, từ nay đến năm 2030, TP.HCM tập trung triển khai 10 tuyến đường sắt đô thị, bao gồm cả các tuyến làm trước và các tuyến chuyển tiếp hoàn thành vào giai đoạn 2030-2035. Tuy nhiên, hiện tại thành phố mới chỉ cân đối được khoảng 40% tổng số vốn, tương đương 125.000 tỷ đồng. Do đó, việc kiến nghị bổ sung 220.000 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương là cần thiết để đảm bảo tiến độ và hoàn thành hệ thống metro theo đúng lộ trình đã đề ra.
Ông Bùi Xuân Cường nhấn mạnh rằng thành phố đang hết sức chủ động trong việc quy hoạch và áp dụng các cơ chế chính sách đặc thù để đầu tư vào đường sắt đô thị. Mục tiêu đến năm 2030 là cơ bản hoàn thành 6 tuyến metro kết nối, với ưu tiên đặc biệt dành cho trục kết nối giữa sân bay Tân Sơn Nhất và sân bay Long Thành. Đây được xem là huyết mạch giao thông quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và giảm tải ùn tắc cho thành phố.
Tiến Độ Triển Khai Các Tuyến Metro Trọng Điểm
Về tiến độ thực hiện, giữa tháng 1, tuyến Metro số 2 đoạn từ Tham Lương về Bến Thành đã chính thức khởi công, với phần liên quan đến kết nối sân bay Tân Sơn Nhất. Thành phố đang đẩy nhanh các công việc để khởi công tiếp đoạn từ Bến Thành đi Thủ Thiêm trong tháng 4 và đến tháng 6 sẽ khởi công tuyến từ Thủ Thiêm đến sân bay Long Thành. Ngoài ra, Metro số 6 cũng dự kiến khởi công trong năm 2026, đảm nhận nhiệm vụ kết nối trực tiếp giữa hai sân bay này.
Để đẩy nhanh tiến độ, TP.HCM đang vận dụng cơ chế đặc thù và tập trung tối đa các cơ chế hiện có, bao gồm quy định về hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT) và sử dụng nguồn vốn chủ động của thành phố. Thành phố cũng đang phối hợp chặt chẽ với Cục Đường sắt để nghiên cứu, rà soát và đề xuất khung tiêu chuẩn áp dụng riêng cho đường sắt TP.HCM, hướng tới việc từng bước hình thành ngành công nghiệp đường sắt trong nước.
Sự Tham Gia Của Các Tập Đoàn Lớn
Theo báo cáo của Sở Xây dựng TP.HCM, nhiều doanh nghiệp lớn đã đề xuất đầu tư vào các tuyến đường sắt theo hình thức đối tác công tư (PPP) hoặc đầu tư trực tiếp. Các tập đoàn nổi bật bao gồm Vingroup, Becamex, Sovico, THACO và Masterise. Cụ thể, Vingroup đã khởi công tuyến Bến Thành - Cần Giờ, kết nối trung tâm thành phố với Khu đô thị lấn biển Cần Giờ.
Becamex được giao nghiên cứu phương án đầu tư tuyến đường sắt quốc gia Bàu Bàng - Cái Mép. Sovico Group nghiên cứu và đề xuất đầu tư tuyến Metro số 4 (Đông Thạnh - Khu công nghiệp Hiệp Phước). THACO Group đề xuất đầu tư Metro số 2 đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm và tuyến Thủ Thiêm - Long Thành theo hình thức PPP, loại hợp đồng BT, với kế hoạch khởi công ngay trong quý 2. Masterise Group đề xuất nghiên cứu tuyến Metro số 3 đoạn Hiệp Bình Phước - An Hạ.
Quy Hoạch Mở Rộng Và Mục Tiêu Dài Hạn
Mạng lưới đường sắt đô thị toàn vùng TP.HCM theo quy hoạch có tổng chiều dài khoảng 1.012 km, trong đó TP.HCM cũ có 12 tuyến dài 582 km, Bình Dương 12 tuyến dài 305 km và Bà Rịa - Vũng Tàu có 3 tuyến dài 125 km. Hiện thành phố đang rà soát điều chỉnh quy hoạch chung đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2060, tập trung xác định lại toàn bộ hệ thống metro, depot, nhà ga, không gian TOD và không gian ngầm phù hợp với mô hình vùng đô thị mở rộng.
Theo ông Phan Công Bằng, Trưởng ban Quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM (MAUR), Nghị quyết về cơ chế đặc thù phát triển hệ thống đường sắt đô thị tại TP.HCM của Quốc hội đặt mục tiêu đến năm 2035 phát triển khoảng 355 km metro và tiếp tục mở rộng mạng lưới đến năm 2045. Trong đó, đến năm 2030, thành phố sẽ hoàn thành 187 km metro. Giai đoạn 2030-2035, TP.HCM sẽ triển khai nhiều tuyến metro trọng điểm như Bến Thành – Thủ Thiêm, Thủ Thiêm – Long Thành, Suối Tiên – Thành phố mới Bình Dương và các tuyến liên kết vùng.
Thành phố cũng dự kiến khởi công Trung tâm Chính trị - Hành chính tại Thủ Thiêm vào quý II, với hai tuyến metro số 2 và 7 đi qua khu vực này, đồng thời kết nối ga Thủ Thiêm với sân bay Long Thành. Với kinh nghiệm tích lũy từ Metro số 1, TP.HCM kỳ vọng sẽ thực hiện các dự án tiếp theo hiệu quả hơn, góp phần hiện đại hóa hạ tầng giao thông và thúc đẩy phát triển bền vững cho toàn vùng.
