TP.HCM: Tình trạng ùn tắc tại các trung tâm đăng kiểm do quy trình mới
Trong những ngày gần đây, nhiều trung tâm đăng kiểm (TTĐK) tại Thành phố Hồ Chí Minh đã ghi nhận hiện tượng lượng xe đến kiểm định tăng cao, dẫn đến tình trạng ùn tắc cục bộ. Sự việc này xảy ra ngay sau khi quy trình kiểm định mới được áp dụng từ đầu tháng 3, gây không ít khó khăn cho người dân.
Xếp hàng dài và thời gian chờ kéo dài
Sáng ngày 4 tháng 3, tại TTĐK 50-04V ở phường Cát Lái, hàng trăm chiếc xe đã xếp thành hàng dài, tạo nên cảnh tượng ùn tắc bất thường. Điều này trái ngược với tình hình thông thoáng thường thấy trong khoảng hai năm qua. Tương tự, tại cơ sở kiểm định 50-03S thuộc TTĐK TP.HCM ở phường Hiệp Bình, ngay từ sáng sớm đã có đông đảo phương tiện đến chờ đợi.
Ông T., chủ một chiếc xe mang biển số 51F-882.xx, chia sẻ rằng ông đã xếp hàng từ hơn 8 giờ sáng nhưng đến 16 giờ vẫn chưa được gọi đóng tiền. Nhiều chủ xe khác, dù đã hoàn tất khâu kiểm định, vẫn phải chờ đợi xuyên buổi trưa để dán tem. Anh Cao Vĩnh Lộc, một chủ phương tiện khác, suýt trễ giờ đón con đi học về do phải chờ đến cuối giờ chiều mà vẫn chưa xong thủ tục. Tại TTĐK 50-01S, tình trạng chờ đợi kéo dài khiến trung tâm không thể tiếp nhận thêm xe ngay từ đầu giờ chiều.
Nguyên nhân từ quy trình mới và sự cố kỹ thuật
Theo một lãnh đạo TTĐK TP.HCM, những ngày đầu triển khai quy trình kiểm định mới đã xảy ra sự cố về đường truyền hệ thống, gây nghẽn mạng và kéo dài thời gian chờ đợi. Thực tế, lượng xe đến kiểm định không tăng cao đột biến. Ví dụ, trong các ngày 3 và 4 tháng 3, các cơ sở 50-02S và 50-03S chỉ tiếp nhận khoảng 120 đến 130 xe, trong khi năng lực dây chuyền lên đến 250 xe mỗi ngày.
"Bên cạnh nguyên nhân do đường truyền và hệ thống máy tính, quy trình kiểm định mới đòi hỏi kiểm định viên thực hiện những kỹ thuật mới, cần thời gian làm quen. Điều này khiến thời gian kiểm định từng xe kéo dài hơn", vị lãnh đạo này cho biết. Tuy nhiên, đến ngày 5 tháng 3, khi máy móc và hệ thống mạng đã thông suốt, lượng xe đến kiểm định lại thưa vắng, và đến đầu giờ chiều, hầu hết các xe đã được xử lý xong.
Phản ứng từ Cục Đăng kiểm và khuyến cáo
Cục Đăng kiểm Việt Nam nhìn nhận rằng trong những ngày đầu triển khai quy định mới, lượng phương tiện đến kiểm định tăng đột biến do tâm lý người dân muốn thực hiện sớm, dẫn đến quá tải cục bộ. Hệ thống phần mềm cấp giấy chứng nhận điện tử đôi lúc phát sinh lỗi kỹ thuật, gây nghẽn kết nối và chậm đồng bộ. Các chức năng như ký số, xác thực mã QR và tích hợp nội dung tem kiểm định cũng gặp trục trặc.
Sau khi Cục Đăng kiểm khuyến cáo người dân không đưa xe đi kiểm định quá sớm nếu chưa đến hạn và theo dõi thông tin từ các trạm đăng kiểm để sắp xếp lịch phù hợp, tình trạng xếp hàng chờ đợi kéo dài đã được khắc phục phần nào.
Kiểm định khí thải và lo ngại của chủ xe
Với việc áp dụng quy trình kiểm định mới, trong đó siết chặt kiểm định khí thải, nhiều chủ xe, đặc biệt là những người sở hữu xe máy dầu đời cũ, tỏ ra bất an về khả năng rớt đăng kiểm. Tuy nhiên, theo đại diện TTĐK 50-03V, tỷ lệ xe không đạt chuẩn khí thải vẫn ở mức khoảng 20%, tương đương với trước đây và không có biến động đáng kể.
Theo TTKĐ TP.HCM, phương tiện ô tô trượt kiểm định do khí thải không đạt chiếm tỷ lệ khá thấp. Nguyên nhân chính là nhờ kỹ thuật viên đã tư vấn trước cho chủ xe về việc kiểm tra bảo dưỡng đối với các phương tiện quá cũ. Trong ngày 4 tháng 3, tại TTĐK 50-03S chỉ có một trường hợp rớt kiểm định vì khí thải và đã được cho về khắc phục để kiểm định lại vào hôm sau.
Anh Lê Hữu Phước, ngụ tại phường Thạnh Mỹ Tây, chia sẻ rằng chiếc xe máy dầu đời 2017 của anh đã kiểm định rất trơn tru, không gặp trục trặc gì và được cấp giấy kiểm định điện tử ngay trong ngày. Trước đó, anh đã chủ động bảo trì và vệ sinh các bộ phận ống xả. Trên các diễn đàn đăng kiểm, nhiều chủ phương tiện cũng chia sẻ rằng việc kiểm định diễn ra thuận lợi, trừ các phương tiện quá cũ và xuống cấp.
Phương pháp kiểm tra khí thải mới và an toàn động cơ
Cục Đăng kiểm thông tin rằng điểm mới trong quy trình hiện nay là kiểm tra độ khói theo phương pháp "gia tốc tự do" với chu trình bốn bước dứt khoát. Thay vì đo ở trạng thái tĩnh, đăng kiểm viên sẽ thực hiện đạp bàn đạp ga nhanh, hết hành trình trong thời gian không quá một giây để đưa động cơ lên tốc độ không tải lớn nhất.
Theo Cục Đăng kiểm, động cơ diesel phát thải chủ yếu là bụi mịn và các hạt carbon (muội than). Độ khói là chỉ số phản ánh trực tiếp lượng hạt ô nhiễm này. Tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM, muội than từ xe diesel là tác nhân hàng đầu gây mù quang hóa và các bệnh về hô hấp. Việc siết chặt chỉ số độ khói theo các mức từ 1 đến 5 giúp loại bỏ các xe xả khói đen, đảm bảo hệ thống nhiên liệu và bộ tăng áp của xe vận hành tối ưu.
Trước băn khoăn của nhiều chủ xe rằng việc đạp hết ga khi kiểm tra khí thải có thể gây hư hỏng động cơ, lãnh đạo Cục Đăng kiểm khuyến cáo chủ xe chủ động bảo dưỡng và sửa chữa ô tô trong quá trình sử dụng và trước khi đưa xe đi đăng kiểm. Đồng thời, việc kiểm tra chỉ kéo dài vài giây, động cơ không chịu tải, và tốc độ cực đại thực chất là tốc độ giới hạn do nhà sản xuất thiết kế sẵn. Khi thực hiện đúng quy trình, việc kiểm định khí thải không gây hư hỏng động cơ.
Giấy cam kết và tư vấn từ đăng kiểm viên
Đối với giấy cam kết được chuẩn bị cho các chủ xe tự chịu trách nhiệm nếu xảy ra hỏng hóc, lãnh đạo TTĐK TP.HCM nhấn mạnh rằng trong mấy ngày qua, mẫu giấy này chưa được triển khai thực hiện và chỉ là phương án dự phòng cho những trường hợp chủ xe vẫn quyết định đưa xe vào kiểm định sau khi nghe tư vấn của đăng kiểm viên.
"Thực tế, sau khi các đăng kiểm viên quan sát và kiểm tra sơ bộ, nếu cảm thấy xe nào không thể kiểm định khí thải, họ lập tức thông báo và tư vấn ngay cho tài xế hoặc chủ phương tiện để mang xe về bảo dưỡng, bảo trì rồi quay lại. Vì thế, mẫu giấy cam kết đã được chuẩn bị sẵn nhưng chưa ghi nhận trường hợp nào quyết tâm kiểm định cho bằng được sau khi đã nhận tư vấn", lãnh đạo TTĐK TP.HCM cho biết.
Phương pháp kiểm tra khí thải gia tốc tự do hiện đang được hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ áp dụng, bao gồm toàn bộ Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc và phần lớn các nước ASEAN. Đây là phương pháp khoa học đã được quốc tế công nhận để kiểm soát khí thải động cơ diesel, góp phần bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.
