Xe bán tải sẽ 'đắt đỏ' thế nào nếu được đăng ký như ôtô con?
Hiện nay, xe bán tải (pickup) tại Việt Nam chủ yếu được đăng ký và đăng kiểm theo kiểu loại ôtô tải pickup, dựa trên các hướng dẫn tại Phụ lục IV của Thông tư 53 do Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) ban hành ngày 15/11/2024. Việc này mang lại lợi thế về giảm phí trước bạ, phí đăng ký biển số và hưởng mức thuế Tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) thấp hơn. Tuy nhiên, nó cũng đi kèm với những hạn chế như niên hạn sử dụng ngắn hơn và các quy định lưu thông tương tự xe tải.
Tác động lớn đến giá bán và chi phí lăn bánh
Nếu một mẫu bán tải được đăng ký như ôtô con, giá xe và tổng chi phí sở hữu sẽ thay đổi đáng kể. Lấy ví dụ từ Ford Ranger Raptor thế hệ đang bán tại Việt Nam, với giá niêm yết hiện tại là 1,299 tỷ đồng khi đăng ký như ôtô tải pickup. Giả định xe này được Cục Đăng kiểm phân loại vào nhóm ôtô con pickup, mức thuế TTĐB sẽ tăng từ 15% lên 40%, tương ứng với ôtô pickup chở người có động cơ dung tích xy-lanh từ trên 1.5L đến 2.0L.
Sự thay đổi này đẩy giá bán của Ranger Raptor lên 1,581 tỷ đồng, cao hơn khoảng 282 triệu đồng so với giá thực tế. Bên cạnh đó, lệ phí trước bạ tại các thành phố lớn sẽ tăng từ 7,2% lên 12%, và phí cấp biển số tăng từ 350.000 đồng lên 14 triệu đồng, theo quy định tại Thông tư 155/2025/TT-BTC.
So sánh chi tiết các khoản phí
Dưới đây là bảng so sánh các hạng mục chi phí cho Ford Ranger Raptor trong hai trường hợp đăng ký:
- Thuế TTĐB: 15% (ôtô tải pickup) so với 40% (ôtô con pickup).
- Giá niêm yết: 1,299 tỷ đồng so với 1,581 tỷ đồng.
- Lệ phí trước bạ: 93,528 triệu đồng so với 189,767 triệu đồng.
- Phí cấp biển số: 350.000 đồng so với 14 triệu đồng.
- Phí bảo trì đường bộ một năm: 2,16 triệu đồng so với 1,56 triệu đồng.
- Bảo hiểm TNDS bắt buộc: 480.700 đồng (không đổi).
- Phí đăng kiểm: 340.000 đồng (không đổi).
Tổng cộng, chi phí lăn bánh của Ford Ranger Raptor sẽ tăng từ 1,395 tỷ đồng lên 1,787 tỷ đồng, tức cao hơn khoảng 392 triệu đồng nếu đăng ký như ôtô con pickup.
Ảnh hưởng đến các mẫu bán tải phổ biến khác
Không chỉ Ford Ranger, các mẫu bán tải khác như Toyota Hilux và Mitsubishi Triton cũng sẽ chịu tác động mạnh. Ví dụ, Toyota Hilux thế hệ mới với động cơ 2.8L hiện chịu thuế TTĐB 20% khi đăng ký như ôtô tải pickup, dẫn đến giá niêm yết dao động từ 632 đến 903 triệu đồng. Nếu chuyển sang ôtô con pickup, thuế TTĐB tăng lên 60%, đẩy giá khởi điểm lên 842 triệu đồng và cao nhất là 1,2 tỷ đồng, đồng thời chi phí lăn bánh tăng thêm 279-393 triệu đồng tùy phiên bản.
Tương tự, Mitsubishi Triton sẽ tăng giá từ mức hiện tại 655-924 triệu đồng lên 854 triệu đến 1,2 tỷ đồng, với chi phí lăn bánh tăng thêm 267-372 triệu đồng.
Đánh đổi giữa lợi ích và hạn chế
Việc đăng ký như ôtô con pickup mang lại lợi thế là không bị giới hạn niên hạn sử dụng, trái ngược với ôtô tải pickup chỉ được sử dụng trong vòng 25 năm. Tuy nhiên, điều này đi kèm với các khoản thuế và phí cao hơn, khiến giá bán của bán tải tiến sát hoặc thậm chí vượt qua các mẫu SUV cùng phân khúc. Chẳng hạn, Toyota Hilux Trailhunter có giá giả định 1,2 tỷ đồng, gần bằng Toyota Fortuner Legender 2.8AT 4x4 (1,35 tỷ đồng), trong khi Ford Ranger Raptor sẽ đắt hơn phiên bản SUV cao cấp nhất của cùng thương hiệu.
Sự chênh lệch giá bán thấp hơn so với SUV hiện tại là lý do chính khiến bán tải trở nên phổ biến tại Việt Nam, dù phải chấp nhận những hạn chế như niên hạn sử dụng ngắn và không gian hàng ghế thứ hai chật hẹp hơn. Nếu giá bán tăng lên do thay đổi phân loại, nhiều người dùng có thể chuyển sang lựa chọn SUV để có không gian rộng rãi hơn và ít hạn chế lưu thông hơn.
Hơn nữa, các quy định lưu thông như cấm hoặc hạn chế xe tải trong nội đô thành phố lớn cũng ảnh hưởng đến sự hấp dẫn của bán tải. Khi được đăng ký như ôtô con, xe có thể lưu thông tự do hơn, nhưng với mức giá cao, lợi thế này có thể không đủ để thu hút người mua.
Nhìn chung, việc thay đổi phân loại từ ôtô tải pickup sang ôtô con pickup sẽ làm tăng đáng kể chi phí sở hữu xe bán tải, từ đó thay đổi cán cân cạnh tranh trên thị trường ôtô Việt Nam.
