Greenland Trải Qua Tháng Giêng Nóng Nhất Lịch Sử, Tốc Độ Ấm Lên Gấp 4 Lần Toàn Cầu
Greenland, hòn đảo Bắc Cực từng thu hút sự chú ý của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump với mong muốn kiểm soát, vừa trải qua tháng Giêng nóng nhất trong lịch sử được ghi nhận. Theo số liệu sơ bộ từ Viện Khí tượng Đan Mạch, tốc độ ấm lên tại đây nhanh gấp 4 lần so với mức trung bình toàn cầu, một dấu hiệu rõ ràng của biến đổi khí hậu đang diễn ra mạnh mẽ.
Nhiệt Độ Cao Kỷ Lục Và Tác Động Môi Trường
Tại thủ phủ Nuuk của Greenland, nhiệt độ trung bình trong tháng 1/2026 đạt +0,2 độ C (32,4 độ F), mức cao nhất từng được ghi nhận và cao hơn đáng kể so với mức trung bình lịch sử là -7,7 độ C trong giai đoạn 1991-2020. Ông Jacob Hoyer, người đứng đầu Trung tâm Nghiên cứu Khí hậu Quốc gia thuộc Viện Khí tượng Đan Mạch, nhấn mạnh: "Biến đổi khí hậu đã thể hiện rõ ràng ở Greenland. Từ các số liệu, chúng ta có thể thấy rằng nhiệt độ đang tăng nhanh gấp 4 lần so với mức tăng nhiệt độ trung bình trên thế giới."
Thời tiết ấm áp này dẫn đến băng biển mỏng hơn và phạm vi băng thu hẹp về phía Nam, gây khó khăn cho giao thông vận tải dựa trên băng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường tự nhiên. Những thay đổi này không chỉ tác động đến hệ sinh thái mà còn làm thay đổi sâu sắc triển vọng kinh tế của hòn đảo lớn nhất thế giới.
Thách Thức Và Cơ Hội Kinh Tế
Ngành đánh bắt cá, trụ cột chính của nền kinh tế Greenland, đang đối mặt với thách thức lớn do nước biển ấm lên. Ông Hoyer cảnh báo: "Nước xung quanh Greenland cũng đang ấm lên, điều này có thể thay đổi hệ sinh thái và ngành ngư nghiệp. Rất có khả năng sẽ có tác động," dù chưa thể dự đoán chính xác mức độ. Sự dịch chuyển của đàn cá hoặc giảm sản lượng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh kế của cộng đồng địa phương.
Ngược lại, việc Greenland "nóng" lên mở ra cơ hội mới cho khai thác khoáng sản. Hòn đảo này sở hữu nhiều khoáng sản chiến lược, với khảo sát năm 2023 cho thấy 25 trong 34 nguyên liệu thô quan trọng của Liên minh châu Âu (EU) có mặt tại đây. Băng tan giúp giảm chi phí khai thác và vận chuyển, khiến các dự án khai khoáng trở nên hấp dẫn hơn, dù vẫn phải đối mặt với thủ tục hành chính phức tạp, điều kiện khắc nghiệt và phản đối từ cộng đồng bản địa.
Ý Nghĩa Địa Chính Trị Và Hoạt Động Quân Sự
Ngoài khía cạnh môi trường và kinh tế, Greenland còn thu hút sự chú ý địa chính trị. Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump từng bày tỏ mong muốn kiểm soát hòn đảo, viện dẫn an ninh quốc gia, dù sau đó tình hình đã giảm nhiệt. Gần đây, NATO đã khởi động sứ mệnh "Arctic Sentry", một hoạt động mang tính biểu tượng nhằm tái cấu trúc các cuộc tập trận hiện có để tăng cường hiện diện của liên minh quân sự này ở Bắc Cực.
Sứ mệnh này nhấn mạnh vai trò chiến lược của Greenland khi băng tan mở ra các tuyến hàng hải mới và làm lộ ra các khoáng sản chiến lược – những yếu tố đang trở thành tâm điểm trong các động thái địa chính trị quốc tế. Việc này nhằm xoa dịu Mỹ và ngăn chặn bất kỳ ảnh hưởng nào từ các đối thủ như Nga, phản ánh tầm quan trọng ngày càng tăng của khu vực Bắc Cực trong bối cảnh biến đổi khí hậu.
Sự chuyển dịch từ đánh bắt cá sang khai thác khoáng sản có thể dần định hình lại nền kinh tế của Greenland, trong khi các yếu tố môi trường và địa chính trị tiếp tục đan xen, tạo nên một bức tranh phức tạp về tương lai của hòn đảo này.
