Diễn Đàn Phổ Biến Quy Định EPR Tại Đắk Lắk: Bước Tiến Quan Trọng Trong Bảo Vệ Môi Trường
Sáng ngày 14 tháng 4, tại tỉnh Đắk Lắk, một diễn đàn quan trọng đã được tổ chức với chủ đề “Phổ biến quy định EPR đối với sản phẩm thuốc bảo vệ thực vật, phân bón và cơ chế hỗ trợ hoạt động xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật tại các địa phương”. Sự kiện này do Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Cục Môi trường, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk thực hiện, thu hút đông đảo đại biểu từ các cơ quan quản lý nhà nước ở Trung ương, địa phương, các nhà khoa học, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp tham dự cả trực tiếp lẫn trực tuyến.
EPR: Trách Nhiệm Mở Rộng Của Nhà Sản Xuất Và Nhập Khẩu
EPR, viết tắt của “Extended Producer Responsibility”, tạm hiểu là “Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhập khẩu”. Đây là một cách tiếp cận chính sách môi trường tiến bộ, trong đó trách nhiệm của doanh nghiệp được mở rộng tới toàn bộ vòng đời sản phẩm, bao gồm cả giai đoạn sau sử dụng. Cơ chế này không chỉ góp phần hiện thực hóa nguyên tắc “người gây ô nhiễm phải trả tiền” mà còn thúc đẩy cách tiếp cận quản lý theo vòng đời sản phẩm, nền tảng của kinh tế tuần hoàn.
Ông Nguyễn Thanh Yên, Phó Trưởng phòng Chính sách pháp chế, Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cho biết: “Tại Việt Nam, EPR đã được luật hóa trong Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, tạo cơ sở pháp lý để chuyển đổi từ mô hình quản lý chất thải truyền thống sang mô hình bền vững, trong đó doanh nghiệp đóng vai trò chủ động và có trách nhiệm hơn trong chuỗi giá trị sau tiêu dùng.”
Hoàn Thiện Khung Pháp Lý Với Nghị Định Mới
Sau khi cơ chế EPR được thể chế hóa trong Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 08/2022/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 05/2025/NĐ-CP) nhằm quy định chi tiết một số điều của Luật. Tuy nhiên, trong giai đoạn này, các quy định liên quan đến việc quản lý, sử dụng nguồn kinh phí đóng góp và cơ chế hỗ trợ cụ thể cho các hoạt động thu gom, tái chế và xử lý chất thải vẫn chưa được quy định đầy đủ và chi tiết, dẫn đến những hạn chế nhất định trong quá trình triển khai.
Để khắc phục khoảng trống về chính sách này, ngày 1 tháng 4 năm 2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 110/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường về trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì và trách nhiệm xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu. Theo ông Nguyễn Thanh Yên, việc ban hành Nghị định này đánh dấu một bước hoàn thiện quan trọng trong khuôn khổ pháp lý về EPR, cụ thể hóa đầy đủ cơ chế thực hiện trách nhiệm tái chế và xử lý chất thải, đồng thời thiết lập rõ ràng quy trình quản lý, sử dụng nguồn đóng góp tài chính và cơ chế hỗ trợ cho các hoạt động xử lý chất thải.
Đặc Thù Của Bao Bì Thuốc Bảo Vệ Thực Vật
Đối với lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt là bao bì thuốc bảo vệ thực vật – một loại chất thải có tính đặc thù và khó xử lý, Nghị định 110/2026/NĐ-CP tạo nền tảng quan trọng để xây dựng hệ thống thu gom và xử lý bền vững trên phạm vi toàn quốc. Nghị định đã quy định và đưa ra các hướng dẫn chi tiết như:
- Cụ thể hóa cơ chế đóng góp tài chính và sử dụng quỹ để hỗ trợ hoạt động tái chế và xử lý chất thải, trong đó có thu gom và xử lý bao gói thuốc bảo vệ thực vật.
- Thiết lập nguyên tắc phân bổ kinh phí quỹ đóng góp rõ ràng hơn, bảo đảm tính minh bạch và hiệu quả của việc sử dụng quỹ.
- Tách riêng nguồn kinh phí cho bao gói thuốc bảo vệ thực vật, bảo đảm nguồn lực đóng góp chỉ được sử dụng cho việc thu gom xử lý loại bao bì này.
- Đơn giản hóa quy trình tiếp cận nguồn hỗ trợ cho địa phương, tạo điều kiện thúc đẩy triển khai trên thực tế.
Mục Tiêu Và Tầm Quan Trọng Của Diễn Đàn
Phát biểu tại diễn đàn, Phó Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường Trần Cao nhấn mạnh: “Diễn đàn không chỉ dừng lại ở việc phổ biến chính sách, mà quan trọng hơn là tăng cường sự hiểu biết và đồng thuận giữa các bên liên quan; thúc đẩy việc áp dụng thực tế cơ chế EPR tại các địa phương, đặc biệt tại khu vực Tây Nguyên; từng bước hình thành hệ thống thu gom, xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật bền vững, hiệu quả trên phạm vi toàn quốc.”
Tại diễn đàn, các đại biểu tập trung thảo luận, làm rõ một số nội dung liên quan đến quy định EPR đối với sản phẩm thuốc bảo vệ thực vật, phân bón như cơ chế đóng góp và kê khai của doanh nghiệp. Bao bì thuốc bảo vệ thực vật được xem là một loại bao bì khó tái chế và đặc thù, và hiện được quy định là rác thải phải tiêu huỷ theo Luật Bảo vệ Môi trường. Do đó, các nhà sản xuất, nhập khẩu thuốc bảo vệ thực vật có trách nhiệm đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam để hỗ trợ hoạt động thu gom, vận chuyển và xử lý bao bì sau sử dụng.
Kỳ Vọng Và Triển Vọng Tương Lai
Việc triển khai cơ chế EPR, đặc biệt đối với bao bì thuốc bảo vệ thực vật, được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý chất thải nông nghiệp, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe cộng đồng, đồng thời thúc đẩy sự tham gia chủ động và trách nhiệm của doanh nghiệp trong quá trình phát triển bền vững. Diễn đàn này là một bước đi thiết thực trong việc đưa quy định pháp luật vào cuộc sống, hướng tới một nền nông nghiệp xanh và bảo vệ môi trường hiệu quả hơn.
