Sau nhiều ngày người dân phản ánh tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng tại kênh Chìm Sơn Tịnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi đã có báo cáo bước đầu về nguyên nhân vụ việc. Theo đó, tuyến kênh bị bồi lắng kéo dài, dòng nước thiếu lưu thông và tiếp nhận nhiều nguồn thải đan xen là những yếu tố chính gây ra ô nhiễm.
Nguyên nhân ô nhiễm: Bồi lắng và thiếu nước
Theo Báo cáo số 545/BC-SNNMT gửi UBND tỉnh, từ ngày 7 đến 8/5, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp cùng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về môi trường (Bộ Công an) tổ chức kiểm tra, xác minh thực tế tại tuyến kênh. Kết quả ban đầu cho thấy, tuyến kênh bị bồi lắng nghiêm trọng, lượng lớn bùn thải tích tụ trong thời gian dài nhưng chưa được bố trí kinh phí để nạo vét. Đây được xác định là một trong những nguyên nhân chính khiến dòng nước chuyển màu đen, bốc mùi hôi thối và xuất hiện tình trạng cá chết hàng loạt.
Ngoài ra, trong thời gian kênh Thạch Nham cắt nước tưới, tuyến kênh Chìm Sơn Tịnh không có nguồn nước bổ sung khiến mực nước xuống thấp. Cùng với thời tiết nắng nóng kéo dài, các chất ô nhiễm tích tụ lâu ngày phát sinh mùi hôi và gây ô nhiễm nghiêm trọng hơn.
Tiếp nhận nhiều nguồn thải đan xen
Cơ quan chức năng xác định, kênh Chìm Sơn Tịnh hiện tiếp nhận nhiều nguồn thải đan xen, bao gồm nước thải sinh hoạt của người dân, nước tháo nội đồng và nước thải từ một số cơ sở sản xuất thuộc Cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây. Đáng chú ý, tuyến kênh này còn hợp lưu với Suối Bản Thuyền - nơi tiếp nhận nguồn nước thải từ Khu công nghiệp Tịnh Phong, Khu công nghiệp VSIP Quảng Ngãi và Nhà máy mỳ Tịnh Phong.
Để đánh giá toàn diện mức độ ô nhiễm cũng như xác định trách nhiệm các nguồn thải liên quan, từ ngày 6 đến 13/5, các đoàn công tác liên ngành của tỉnh phối hợp Chi cục Bảo vệ môi trường miền Trung - Tây Nguyên tiến hành lấy 17 mẫu nước mặt, nước thải và 6 mẫu bùn để phân tích các chỉ số môi trường. Dự kiến đến ngày 25/5 sẽ có kết quả phân tích đầy đủ. Trên cơ sở đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ tham mưu phương án xử lý dứt điểm và báo cáo UBND tỉnh trước ngày 30/5.
Phản ứng của chính quyền và người dân
Sau phản ánh của báo chí và người dân, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã ban hành công văn hỏa tốc yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương kiểm tra, làm rõ nguyên nhân. Chính quyền địa phương, lực lượng công an cùng các cơ quan chức năng cũng vào cuộc lấy mẫu tại các khu vực xả thải để phục vụ công tác xác minh, truy nguồn.
Nhiều năm qua, người dân tại xã Thọ Phong và phường Trương Quang Trọng liên tục phản ánh tình trạng ô nhiễm nguồn nước mặt, nước ngầm, nghi liên quan hoạt động xả thải từ Cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây, gây bức xúc trong dư luận. Dọc tuyến kênh chìm Sơn Tịnh đoạn qua phường Trương Quang Trọng, xã Thọ Phong đến khu vực cầu Lệ Thủy (xã Tịnh Khê), dòng nước chuyển màu đen đặc, nổi bọt trắng lềnh bềnh và bốc mùi hôi khó chịu.
Đoạn kênh dài khoảng 2,5 km qua thôn Phong Niên Hạ hiện ô nhiễm nghiêm trọng, trong khi đây từng là tuyến dẫn nước tưới cho cánh đồng Đồng Kê Trên. Ông Bùi Văn Nho, Trưởng thôn Phong Niên Hạ, cho biết, tuyến kênh đi qua nhiều khu vực trước khi chảy về địa bàn xã, đồng thời tiếp nhận lượng lớn nước thải từ các cơ sở sản xuất và khu công nghiệp dọc tuyến. "Người dân kiến nghị nhiều lần qua các buổi tiếp xúc cử tri nhưng tình trạng ô nhiễm vẫn kéo dài", ông Nho nói.
Ông Trương Công Hòa, Chủ tịch UBND xã Thọ Phong, xác nhận tình trạng ô nhiễm tại kênh chìm Sơn Tịnh tái diễn nhiều năm nay, đặc biệt vào mùa hè thường xuất hiện hiện tượng cá chết, nước đen và mùi hôi thối. Theo ông Hòa, địa phương đã nhiều lần kiến nghị cơ quan chức năng kiểm tra, xử lý để chấm dứt tình trạng ô nhiễm kéo dài này.
