Mỹ chính thức rút khỏi nỗ lực quốc tế chống biến đổi khí hậu
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã thực hiện bước đi mang tính đảo ngược sâu rộng nhất trong chính sách khí hậu của nước Mỹ cho đến nay. Động thái này diễn ra sau hàng loạt các biện pháp cắt giảm quy định và tháo gỡ rào cản nhằm thúc đẩy phát triển nhiên liệu hóa thạch, đồng thời kìm hãm sự phát triển của năng lượng sạch.
Tuyên bố chấm dứt kết luận khoa học về khí nhà kính
Ngày 12/2, Tổng thống Trump tuyên bố: "Sau quy trình vừa hoàn tất tại Cơ quan Bảo vệ môi trường, chúng tôi chính thức chấm dứt cái gọi là kết luận gây nguy hại, một chính sách tai hại từ thời cựu Tổng thống Barack Obama đã gây tổn hại nghiêm trọng đối với ngành ô tô Mỹ và đẩy giá cả lên cao với người tiêu dùng". Ông gọi đây là việc loại bỏ quy định lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ.
Cơ quan Bảo vệ môi trường (EPA) giải thích trong thông cáo báo chí rằng kết luận khoa học này dựa trên cách diễn giải sai các luật liên bang về không khí sạch. Mục đích của luật là bảo vệ người Mỹ khỏi các chất ô nhiễm gây hại thông qua phơi nhiễm cục bộ hoặc khu vực, chứ không phải thông qua việc làm ấm khí hậu toàn cầu. EPA nhấn mạnh: "Lý thuyết pháp lý sai lầm này đã đẩy cơ quan vượt ra ngoài thẩm quyền theo luật định ở nhiều khía cạnh".
Bối cảnh chính sách khí hậu của Tổng thống Trump
Tổng thống Trump đã công bố quyết định này cùng với lãnh đạo EPA Lee Zeldin và Giám đốc Ngân sách Nhà Trắng Russ Vought - kiến trúc sư chủ chốt của Dự án 2025. Đây không phải là lần đầu tiên ông Trump thể hiện quan điểm hoài nghi về biến đổi khí hậu. Trước đây, ông từng gọi hiện tượng này là một "trò lừa" và đã rút Mỹ khỏi Thoả thuận Paris về biến đổi khí hậu, khiến quốc gia từng là nước phát thải lớn nhất thế giới đứng ngoài nỗ lực quốc tế chống nóng lên toàn cầu.
Ngoài ra, Tổng thống Trump cũng đã ký luật xóa bỏ các ưu đãi thuế từ thời chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden nhằm khuyến khích phát triển xe điện và năng lượng tái tạo. Những động thái này cho thấy một chính sách khí hậu hoàn toàn đối lập với chính quyền tiền nhiệm.
Phản ứng từ cựu Tổng thống Obama và các bên liên quan
Cựu Tổng thống Barack Obama đã chỉ trích quyết định của Tổng thống Trump trong một bài đăng trên mạng xã hội X. Ông Obama cho rằng điều này sẽ khiến "chúng ta sẽ kém an toàn hơn, kém khỏe mạnh hơn và kém khả năng chống biến đổi khí hậu. Tất cả chỉ để ngành nhiên liệu hóa thạch kiếm thêm tiền".
Kết luận khoa học về phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính được Mỹ thông qua lần đầu tiên vào năm 2009. Điều này đã dẫn tới việc EPA hành động theo Đạo luật Không khí sạch 1963 để kiềm chế phát thải CO₂, methane và 4 chất gây giữ nhiệt khác từ các nguồn như xe cộ, nhà máy điện và các ngành công nghiệp.
Tác động của việc bãi bỏ kết luận
Việc bãi bỏ kết luận này sẽ dẫn đến:
- Loại bỏ yêu cầu đo lường, báo cáo, chứng nhận và tuân thủ tiêu chuẩn phát thải khí nhà kính đối với ô tô.
- Ban đầu có thể chưa áp dụng cho các nguồn cố định như nhà máy điện.
Theo số liệu từ EPA, lĩnh vực giao thông và điện mỗi lĩnh vực chiếm khoảng 1/4 tổng phát thải khí nhà kính của Mỹ. Cơ quan này cho biết việc bãi bỏ và chấm dứt tiêu chuẩn khí thải xe cộ sẽ tiết kiệm 1,3 nghìn tỷ USD cho người nộp thuế Mỹ. Tuy nhiên, chính quyền tiền nhiệm lại khẳng định quy định này mang lại lợi ích ròng cho người tiêu dùng nhờ giảm chi phí nhiên liệu và các khoản tiết kiệm khác.
Liên minh Đổi mới ô tô - đại diện cho các hãng xe lớn, không ủng hộ động thái này. Tuy nhiên, họ cũng thừa nhận rằng các quy định khí thải ban hành dưới chính quyền trước rất khó đạt được trong bối cảnh nhu cầu xe điện như hiện nay.
Quyết định của chính quyền Trump đánh dấu một bước ngoặt lớn trong chính sách môi trường và năng lượng của Mỹ, làm dấy lên nhiều tranh cãi về tác động lâu dài đối với nỗ lực toàn cầu trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu.
