Sông Kim Bồng Nha Trang: 12 năm ô nhiễm, hơn 700 hộ dân sống trong lo âu
Rác thải sinh hoạt mắc kẹt trong những đám lục bình dày đặc, cỏ dại phủ kín mặt nước, dòng sông chuyển màu đen đục và bốc mùi hôi thối nồng nặc - đó là cảnh tượng đáng báo động mà người dân sống dọc hai bờ sông Kim Bồng tại thành phố Nha Trang phải đối mặt hàng ngày trong suốt nhiều năm qua. Con sông dài khoảng 3 km này, chảy qua các khu vực Ngọc Hiệp, Phương Sơn, Phương Sài trước khi đổ ra sông Cái, vốn đóng vai trò quan trọng trong việc thoát nước cho toàn khu vực, nhưng giờ đây lại trở thành nỗi lo thường trực của hơn 700 hộ gia đình sinh sống ven bờ.
Ô nhiễm trầm trọng qua từng mùa
Không chỉ làm mất mỹ quan đô thị, tình trạng ô nhiễm tại sông Kim Bồng còn gây ra những hệ lụy nghiêm trọng theo từng mùa. Vào mùa mưa, nước dâng cao cuốn theo rác thải tràn lên bờ, len lỏi vào từng ngõ hẻm nhỏ khiến khu vực ven sông thường xuyên rơi vào cảnh ngập úng. Mặt cắt dòng chảy ngày càng thu hẹp do hiện tượng bồi lắng và tình trạng lấn chiếm lòng sông diễn ra trong nhiều năm. Ngược lại, khi mùa nắng đến, mùi hôi thối bốc lên suốt ngày đêm không chỉ gây khó chịu mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ dịch bệnh cho cộng đồng.
Điều khiến người dân thêm phần bức xúc là vấn đề ô nhiễm này không phải mới xuất hiện. Tình trạng ô nhiễm sông Kim Bồng đã được người dân và các phương tiện truyền thông phản ánh từ năm 2014, nhưng sau hơn 12 năm, vấn đề vẫn chưa được giải quyết triệt để mà thậm chí còn có dấu hiệu trầm trọng hơn. Các hoạt động dựng nhà lấn chiếm lòng sông, đổ rác thải sinh hoạt trực tiếp xuống dòng nước vẫn diễn ra thường xuyên. Cộng thêm việc con sông không được nạo vét, khơi thông trong thời gian dài đã dẫn đến hiện tượng bồi lắng bùn đất gây tắc nghẽn cục bộ ngày càng nghiêm trọng.
Tiếng nói từ những người trong cuộc
Anh Văn Hòa, 37 tuổi, có nhà ngay sát bên bờ sông Kim Bồng, chia sẻ: "Mùa nắng thì mùi hôi không thể chịu được, mùa mưa thì rác tràn vào tận sân nhà. Tôi sống gần con sông này đã hơn chục năm mà chưa năm nào thấy nó sạch sẽ cả." Cùng chung nỗi lo, bà Bích Vân, một cư dân sống lâu năm ven sông, bày tỏ: "Tình trạng ô nhiễm này nếu kéo dài sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người già và các cháu nhỏ. Chúng tôi mong chính quyền sớm có những giải pháp xử lý dứt điểm để cải thiện môi trường sống."
Nguyên nhân và giải pháp tạm thời
Theo thông tin từ Ủy ban Nhân dân phường Tây Nha Trang, địa phương đã tiếp nhận các phản ánh của người dân và tiến hành kiểm tra thực tế. Qua đó, phường xác định nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng ô nhiễm đến từ ba nguồn chính:
- Rác thải sinh hoạt phát sinh từ hoạt động buôn bán tại chợ Phương Sài chưa được thu gom triệt để.
- Một bộ phận người dân vẫn giữ thói quen xả rác trực tiếp xuống sông.
- Lục bình phát triển dày đặc cản trở dòng chảy, gây ứ đọng rác và làm lan rộng ô nhiễm.
Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Tây Nha Trang cho biết đã chỉ đạo các tổ dân phố tăng cường công tác tuyên truyền, vận động người dân không xả rác xuống sông; đồng thời tăng tần suất thu gom rác tại khu vực chợ Phương Sài và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Trung tâm Dịch vụ, Sự nghiệp công cũng được giao nhiệm vụ xác định khối lượng rác và lục bình để xây dựng kế hoạch thu gom, duy trì việc vớt rác thường xuyên nhằm cải thiện môi trường và đảm bảo mỹ quan đô thị.
Giải pháp căn cơ vẫn còn ở phía trước
Tuy nhiên, những biện pháp trước mắt như tuyên truyền hay vớt rác định kỳ chỉ có thể giải quyết phần ngọn của vấn đề. Căn nguyên sâu xa hơn nằm ở hệ thống hạ tầng thoát nước chưa được đầu tư đồng bộ. Đặc biệt, khu vực dân cư Hà Thanh vẫn đang xả nước thải trực tiếp ra sông Kim Bồng do chưa có hệ thống trạm bơm và giếng tách đạt chuẩn. Đây chính là bài toán nan giải không thể giải quyết chỉ bằng các chiến dịch vệ sinh môi trường hay những lời kêu gọi nâng cao ý thức cộng đồng.
Về lâu dài, dự án nạo vét, khơi thông dòng chảy cho sông Kim Bồng và sông Bà Vệ đã được Ủy ban Nhân dân phường Tây Nha Trang đưa vào danh mục đầu tư giai đoạn từ năm 2026 đến 2030. Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Khánh Hòa cũng cho biết sẽ phối hợp chặt chẽ với địa phương để tổ chức thu gom triệt để rác thải sinh hoạt tại các hộ dân hai bên bờ sông, rà soát kỹ lưỡng tình trạng xả nước thải chưa qua xử lý và tiếp tục đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm giảm thiểu ô nhiễm, hướng đến một môi trường sống trong lành hơn cho người dân.
