Thái Lan đối mặt nguy cơ nhiệt độ tương đương sa mạc Sahara vào năm 2070
Theo một loạt nghiên cứu khí hậu mới đây, Thái Lan có thể phải trải qua điều kiện nắng nóng cực độ, tương tự như khí hậu sa mạc Sahara, vào năm 2070. Điều này cho thấy sự nóng lên toàn cầu đang dần đẩy nhiều khu vực trên thế giới vượt qua ngưỡng nhiệt độ mà xã hội loài người từng phát triển thịnh vượng trong suốt lịch sử.
Cảnh báo từ các chuyên gia khí hậu
Giám đốc chương trình Climate Connectors, bà Tara Buakamsri, đã nhấn mạnh cảnh báo này khi thảo luận về bài viết năm 2020 của ông Owen Mulhern có tiêu đề "Quá nóng để sinh tồn: Biến đổi khí hậu tại Thái Lan" và nghiên cứu có sức ảnh hưởng lớn năm 2020 "Tương lai của khí hậu nhân loại". Các nghiên cứu này lập luận rằng nhiệt độ tăng cao có thể thách thức giới hạn khả năng sinh tồn của con người, đặc biệt khi 19 trong số 20 năm nóng nhất được ghi nhận đã xảy ra kể từ năm 2001.
Xu hướng nhiệt độ đáng báo động
Bài báo chỉ ra rằng phần lớn dân số loài người trong lịch sử tập trung xung quanh vùng có nhiệt độ trung bình hàng năm khoảng 11 đến 15 độ C. Hiện nay, nhiều người đã sống ở những nơi có khí hậu ấm hơn phạm vi nhiệt độ lịch sử, nhưng vẫn nằm trong điều kiện mà xã hội có thể thích nghi một cách rộng rãi. Tuy nhiên, đối với Thái Lan, nhiệt độ trung bình hàng năm hiện tại của quốc gia này đã ở mức khoảng 26°C, đủ cao để đặt người dân vào sát "vùng nguy hiểm".
Các dự báo khí hậu được đưa ra trong cuộc thảo luận cho thấy vào cuối thế kỷ này, Thái Lan có thể vượt qua ngưỡng 29°C, đẩy các điều kiện trung bình tiến tới mức nhiệt đang gắn liền với khí hậu sa mạc. Điều này không chỉ đơn thuần là những ngày nắng nóng hơn, mà hàm ý một sự chuyển dịch cấu trúc sang một chế độ khí hậu kém tương thích hơn nhiều với các điều kiện mà đời sống con người và hoạt động kinh tế vốn đã hưng thịnh từ trước tới nay.
Dấu hiệu rõ ràng từ thực tế
Những dấu hiệu đáng lo ngại đã bắt đầu hiện rõ. Từ tháng 3 đến tháng 5 hàng năm, Thái Lan thường xuyên phải chịu đựng nhiệt độ trên 40 độ C. Trong đợt nắng nóng gay gắt năm 2016, hình ảnh từ Đài quan sát Trái đất của NASA cho thấy nhiệt độ bề mặt đất ở một số khu vực của Thái Lan cao hơn mức trung bình tới 12 độ C.
Bài báo năm 2020 cũng lưu ý rằng hơn 50 thị trấn và thành phố đã đạt hoặc phá kỷ lục nhiệt độ hàng ngày, trong đó Mae Hong Son ghi nhận nhiệt độ 44,6 độ C vào ngày 28 tháng 4 năm 2016, mức nhiệt độ không khí cao nhất từng được ghi nhận ở Thái Lan vào thời điểm đó.
Tác động sâu rộng đến xã hội và kinh tế
Đáng báo động hơn nữa là viễn cảnh những đợt nắng nóng "vừa phải" của ngày mai có thể dữ dội như những đợt nguy hiểm nhất của ngày hôm nay. Trong tương lai đó, nắng nóng cực đoan sẽ không còn được coi là một sự kiện bất thường, mà trở thành một phần của cuộc sống hàng ngày. Nhiệt độ tăng trực tiếp ảnh hưởng đến:
- Sức khỏe: Tăng nguy cơ mắc bệnh tim, bệnh hô hấp và bệnh truyền nhiễm, đặc biệt ảnh hưởng nặng nề đến các nhóm dễ bị tổn thương như hộ gia đình thu nhập thấp, người già và lao động ngoài trời.
- Năng suất lao động: Nắng nóng quá mức làm giảm hiệu quả làm việc ngoài trời.
- Nông nghiệp và an ninh lương thực: Giảm năng suất cây trồng và tăng nhu cầu điện cho việc làm mát, có thể làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng khí hậu nếu sản xuất điện vẫn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Thách thức trong việc thích ứng
Máy điều hòa nhiệt độ thường được coi là một chiến lược sinh tồn, nhưng chỉ riêng nó thì khó có thể giải quyết được vấn đề. Việc mở rộng khả năng tiếp cận làm mát trên toàn quốc sẽ đòi hỏi cơ sở hạ tầng năng lượng khổng lồ mới, trong khi việc quá phụ thuộc vào máy điều hòa có thể làm trầm trọng thêm lượng khí thải nếu nguồn năng lượng cơ bản không được làm sạch.
Tại Thái Lan, nắng nóng cực độ đang đi kèm với tình trạng hạn hán ngày càng trầm trọng, lũ lụt thường xuyên hơn và gây thiệt hại nặng nề hơn, cùng với mực nước biển dâng cao đe dọa các cộng đồng ven biển và các khu kinh tế trọng điểm. Đây không phải là những áp lực riêng lẻ mà là những rủi ro khí hậu chồng chéo, khiến việc thích ứng trở nên khó khăn và tốn kém hơn.
Con đường phía trước
Vấn đề đặt ra là liệu Thái Lan có thể tái cấu trúc các thành phố, hệ thống năng lượng, năng lực y tế công cộng và mô hình kinh tế của mình đủ nhanh để duy trì khả năng chống chịu trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt hơn nhiều hay không. Quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế ít phát thải carbon sẽ đòi hỏi đầu tư lớn, kế hoạch dài hạn và quyết tâm chính trị.
Tuy nhiên, tương lai không phải là điều đã được định sẵn. Viễn cảnh Thái Lan trở nên nóng như sa mạc Sahara không phải là một số phận không thể tránh khỏi, mà là một lời cảnh báo về hậu quả của những quyết định được đưa ra ngày hôm nay. Nếu lượng khí thải nhà kính vẫn ở mức cao, không gian mà con người có thể sinh sống và làm việc an toàn sẽ tiếp tục thu hẹp, và các quốc gia nhiệt đới như Thái Lan sẽ là những nước chịu ảnh hưởng trực tiếp nhất.
