TP.HCM: Phát thải khí nhà kính vượt 60 triệu tấn, đô thị cần chuyển đổi xanh
Theo nghiên cứu mới nhất từ Viện Môi trường và Tài nguyên thuộc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, lượng phát thải khí nhà kính của thành phố trong năm 2022 đã chạm mốc đáng báo động, vượt quá 60 triệu tấn CO2. Đáng chú ý, nồng độ bụi mịn PM2.5 và các khí độc hại như NO2, SO2, CO đều cao hơn từ 4 đến 5 lần so với ngưỡng khuyến nghị về sức khỏe do Tổ chức Y tế Thế giới thiết lập.
Mục tiêu giảm phát thải 10% vào năm 2030 đứng trước nguy cơ khó thực hiện
Nếu thành phố tiếp tục duy trì mức khí thải hiện tại, hậu quả môi trường sẽ ngày càng trầm trọng, đồng thời mục tiêu giảm 10% phát thải vào năm 2030 có thể trở nên khó khăn hơn bao giờ hết. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng, dưới tác động của xu hướng quốc tế hướng tới phát triển gắn liền với bảo vệ môi trường, việc chuyển dịch mô hình tăng trưởng của Thành phố Hồ Chí Minh theo hướng kinh tế xanh là yếu tố then chốt để tạo lợi thế cạnh tranh.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Hoàng Nghiêm, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh, chia sẻ: "Thế giới đang bước vào kỷ nguyên hội tụ công nghệ chưa từng có với sự phát triển của AI, IoT, blockchain, điện toán đám mây và vật liệu tiên tiến. Theo Diễn đàn Kinh tế Thế giới, hơn 70% dân số toàn cầu sẽ sống ở đô thị vào năm 2050, đòi hỏi các thành phố phải trở nên thông minh, bền vững và thích ứng hơn."
Thách thức từ biến đổi khí hậu và quy mô đô thị mở rộng
Sau khi sáp nhập với tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu và Bình Dương, Thành phố Hồ Chí Minh mới có quy mô dân số hơn 14 triệu người, trở thành một siêu đô thị với diện tích vượt trội, sánh ngang các đô thị lớn tại châu Á như Bangkok hay Thượng Hải. Quy mô mới và không gian quản trị mở rộng đặt ra yêu cầu cấp thiết về quản trị đô thị hiệu quả, hạ tầng liên vùng và khả năng chống chịu khí hậu.
Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Kim Lợi, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Biến đổi Khí hậu tại Trường Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh, cảnh báo: "Thành phố đang đối mặt với nhiều thách thức do biến đổi khí hậu, bao gồm mưa cực đoan, nước biển dâng và hiệu ứng đảo nhiệt đô thị. Những yếu tố này gây áp lực lớn lên hệ thống hạ tầng, giao thông, kinh tế-xã hội và môi trường."
Thành phố Hồ Chí Minh được xếp vào nhóm mười thành phố dễ tổn thương nhất thế giới do biến đổi khí hậu và nước biển dâng. Tốc độ đô thị hóa 3,5% mỗi năm gây áp lực nặng nề lên hạ tầng giao thông, năng lượng, nước sạch và quản lý chất thải.
Giải pháp: Chuyển đổi xanh và ứng dụng công nghệ đột phá
Định hướng của Thành phố Hồ Chí Minh là chuyển đổi mô hình kinh tế theo hướng xanh và bền vững, nhằm nâng cao tính cạnh tranh và kết nối với các địa phương cũng như thế giới. "Xanh hóa" nền kinh tế gắn liền với mục tiêu thúc đẩy các ngành nghề trọng điểm trở nên thân thiện với môi trường, tạo điều kiện cho các lĩnh vực kinh tế mới phát triển.
Phó Giáo sư Lê Hoàng Nghiêm nhấn mạnh: "Trong giai đoạn 2026-2030, thành phố cần chuyển sang mô hình quản trị tích hợp dựa trên dữ liệu, mô phỏng số, trí tuệ nhân tạo, hạ tầng xanh và thể chế linh hoạt. Các giải pháp công nghệ đột phá như AI dự báo rủi ro khí hậu, hạ tầng xanh, logistics thông minh, và kinh tế tuần hoàn số cần được ưu tiên thực hiện."
Giáo sư Nguyễn Kim Lợi kết luận: "Một đô thị hiện đại ngày nay không chỉ được xây dựng bằng bêtông và thép, mà còn bằng dữ liệu, tri thức và công nghệ. Khoa học và công nghệ chính là 'chìa khóa' giúp Thành phố Hồ Chí Minh vận hành hiệu quả, bền vững và thích ứng tốt hơn với những thách thức của biến đổi khí hậu."
Như vậy, việc chuyển đổi sang kinh tế xanh và ứng dụng công nghệ tiên tiến không chỉ là lựa chọn tất yếu mà còn là cơ hội để Thành phố Hồ Chí Minh đạt được các mục tiêu phát triển bền vững trong tương lai.
