UBND TP.HCM vừa có chỉ đạo mới nhằm tháo gỡ tình trạng ách tắc trong cấp giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ trên địa bàn. Theo đó, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường đã yêu cầu các sở, ngành liên quan tổ chức họp trực tuyến với 168 phường, xã, đặc khu trong tháng 5/2026 để rà soát và giải quyết các khó khăn, vướng mắc.
Nguyên nhân gây ách tắc hồ sơ
Theo Sở Xây dựng TP.HCM, thời gian qua đơn vị nhận được nhiều phản ánh về việc một số địa phương không tiếp nhận hoặc chậm giải quyết hồ sơ xin cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ. Nguyên nhân chính là do việc cấp phép hiện nay phải căn cứ vào quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 và các quy định của Luật Xây dựng. Đối với nhà ở riêng lẻ tại đô thị, cần phải phù hợp với quy hoạch chi tiết, thiết kế đô thị hoặc quy chế quản lý kiến trúc đã được phê duyệt.
Tuy nhiên, thực tế nhiều khu vực trên địa bàn TP.HCM chưa có quy hoạch chi tiết 1/500, chưa ban hành quy chế quản lý kiến trúc, hoặc các quy định này đã hết hiệu lực từ cuối năm 2021. Điều này dẫn đến sự không thống nhất trong xử lý hồ sơ giữa các địa phương. Một số nơi vẫn dựa vào quy hoạch cũ để cấp phép, trong khi nhiều xã, phường khác lại tạm dừng tiếp nhận hồ sơ vì cho rằng chưa đủ cơ sở pháp lý.
Quyết định 56/2021 bộc lộ bất cập
Quyết định 56/2021 của UBND TP.HCM về quy chế quản lý kiến trúc có hiệu lực từ tháng 1/2022. Tuy nhiên, khi áp dụng thực tế, một số quy định trong quyết định này bộc lộ sự bất cập, khiến cơ quan chức năng lúng túng trong cách hiểu và vận dụng. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người dân và mỹ quan đô thị. Đặc biệt, quy định về khoảng lùi xây dựng gây nhiều thiệt thòi cho người dân.
Trước đó, từ tháng 6/2023, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường đã chỉ đạo rà soát, lấy ý kiến các sở, ban ngành và địa phương để tổng hợp khó khăn, đề xuất điều chỉnh. Sau hơn một năm, Sở Quy hoạch Kiến trúc TP.HCM nhận được 18 văn bản từ các đơn vị với gần 120 nội dung đề nghị bổ sung, điều chỉnh về mật độ xây dựng, khoảng lùi, tầng cao...
Giải pháp tháo gỡ
UBND TP.HCM giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Quy hoạch Kiến trúc cùng các đơn vị liên quan tổ chức họp trực tuyến trong tháng 5/2026 với lãnh đạo 168 UBND phường, xã và đặc khu để rà soát, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong công tác cấp phép xây dựng. Đồng thời, Sở Xây dựng được giao tiếp tục nghiên cứu, đề xuất đơn giản hóa thủ tục cấp giấy phép xây dựng, miễn giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ trên địa bàn căn cứ theo đặc thù của TP.HCM, để tham mưu, đề xuất UBND TP.HCM chỉ đạo thực hiện trong thời gian tới. Sở Xây dựng phải báo cáo UBND TP.HCM trong tháng 5/2026.
UBND TP.HCM cũng yêu cầu Sở Xây dựng ban hành sổ tay hướng dẫn về thành phần hồ sơ, quy trình tiếp nhận, giải quyết cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ, bao gồm cấp giấy phép xây dựng, điều chỉnh nội dung giấy phép đã cấp, quy trình chi tiết các bước tiếp nhận thông tin, kiểm tra, nghiệm thu sau cấp phép.
