Đại biểu Quốc hội Đỗ Đức Hồng Hà (Đoàn thành phố Hà Nội) chỉ ra thực trạng: Sau quá trình sáp nhập các cơ quan và địa phương, đội ngũ cán bộ làm công tác bình đẳng giới biến động mạnh, phần lớn là người mới kiêm nhiệm, thường xuyên luân chuyển, thiếu ổn định và kinh nghiệm thực tiễn. Điều này dẫn đến vòng luẩn quẩn: bổ nhiệm cán bộ kiêm nhiệm, đào tạo, tập huấn, luân chuyển, sáp nhập rồi lại đào tạo người mới từ đầu. Sự đứt gãy này khiến các chính sách từ Trung ương xuống cơ sở bị rơi rụng hoặc thực hiện hình thức.
Kiêm nhiệm làm mờ nhạt trách nhiệm
Việc lồng ghép nhiệm vụ cho cán bộ kiêm nhiệm vô hình làm mờ nhạt trách nhiệm chuyên trách. Đại biểu Chamaléa Thị Thủy (Đoàn Khánh Hòa) phản ánh, bạo lực gia đình, bạo lực giới và nạn buôn người vẫn nhức nhối. Nhiều nạn nhân không dám lên tiếng, chịu đựng trong im lặng hoặc không biết tìm kiếm sự giúp đỡ. Các dịch vụ hỗ trợ như tư vấn tâm lý, pháp lý, y tế khó tiếp cận người dân, nhất là vùng xa xôi.
Hôn nhân sớm còn phổ biến
Tại một số tỉnh miền núi, tỷ lệ trẻ em gái kết hôn sớm, sinh con khi chưa đủ tuổi vẫn còn. Điều này làm gián đoạn học tập, tìm việc làm, đẩy các em vào nguy cơ nghèo và bất bình đẳng thế hệ.
Kiến nghị sửa Luật Bình đẳng giới
Các đại biểu kiến nghị sửa đổi, bổ sung Luật Bình đẳng giới ngay trong năm 2026 để khắc phục bất cập và phù hợp mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Trước mắt, Bộ Nội vụ cần rà soát, quy định rõ vị trí việc làm chuyên trách hoặc mô tả công việc với trọng số thời gian bắt buộc cho công tác bình đẳng giới, đồng thời xây dựng cơ chế giữ chân cán bộ.
Phân cấp quản lý còn bất cập
Đại biểu Lê Thị Thanh Xuân (Đoàn Đắk Lắk) nêu thực tế: Quản lý trường dân tộc nội trú THCS và trường phổ thông nội trú liên cấp đã phân cấp cho xã, nhưng phòng văn hóa xã hội chỉ có một chuyên viên phải kiêm nhiệm bảy sở, ngành, dẫn đến tham mưu, quản lý không đạt yêu cầu.
Sắp xếp nhân sự không chuyên trách
Nghị quyết số 122 yêu cầu khẩn trương sắp xếp tổ dân phố, thôn, bản và đơn vị sự nghiệp công lập. Đại biểu Nguyễn Đặng Ân (Đoàn Lạng Sơn) cho biết: Tại Lạng Sơn, khối phố rộng tới 6,44 km2 nhưng chỉ 75 hộ dân; nếu sáp nhập tiếp, diện tích có thể lên hơn 10 km2. Trong khi hạ tầng giao thông và công nghệ thông tin chưa đáp ứng, bí thư, trưởng thôn, tổ trưởng rất khó bao quát công việc.
Chưa có khung hướng dẫn cho 60.000 người
Các tỉnh đã phê duyệt danh sách người hoạt động không chuyên trách nghỉ theo Nghị định 154/2025/NĐ-CP từ gần một năm trước, nhưng đến nay vẫn chưa có khung hướng dẫn bố trí gần 60.000 người này trong bối cảnh vị trí việc làm hạn chế, chức danh không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố đã đầy. Nếu địa phương triển khai không nhất quán có thể nảy sinh bất cập, tiêu cực.
Nhiều đại biểu đề nghị khẩn trương ban hành quy định về cơ chế tuyển dụng linh hoạt nhưng thống nhất, đồng thời gấp rút xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng để đội ngũ này hoạt động hiệu quả, bắt nhịp giai đoạn phát triển mới.
