Điện Biên tập huấn 100 trưởng bản, già làng phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết
Một khóa bồi dưỡng quan trọng đã được tổ chức tại tỉnh Điện Biên, với sự tham gia của 100 trưởng bản, già làng và những người có uy tín trong cộng đồng các dân tộc thiểu số. Những học viên này đến từ 10 xã vùng cao và biên giới của tỉnh, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của địa phương trong việc giải quyết các vấn đề xã hội nhức nhối.
Nội dung tập huấn và thực trạng đáng báo động
Trong hai ngày diễn ra sự kiện vào 23 và 24/4, các học viên đã được cung cấp thông tin chi tiết về thực trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết tại địa phương. Các giảng viên đến từ Trường Đại học Văn hóa Hà Nội và Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã hướng dẫn phương pháp thu thập số liệu, đồng thời phân tích những hệ lụy nghiêm trọng của các hiện tượng này đối với sức khỏe, đời sống và kinh tế của đồng bào dân tộc thiểu số.
Điện Biên là một tỉnh miền núi có tỷ lệ tảo hôn và hôn nhân cận huyết khá cao, đặc biệt tập trung ở các khu vực vùng sâu, vùng xa và biên giới, nơi có đông đảo đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Theo số liệu thống kê, từ năm 2018 đến 2022, toàn tỉnh ghi nhận 4.965 cặp tảo hôn. Độ tuổi phổ biến cho hiện tượng này thường là 14-17 đối với nữ và 16-19 đối với nam, với tỷ lệ tăng giảm không ổn định qua các năm.
Phân bố và các con số cụ thể
Các trường hợp tảo hôn chủ yếu xảy ra trong bộ phận dân cư là đồng bào dân tộc thiểu số tại những xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Cụ thể, các địa bàn như Na Son, Xa Dung, Pu Nhi thuộc khu vực Điện Biên Đông cũ, cùng với Mường Nhé, Nà Hỳ, Na Sang, Mường Mùn và Pú Nhung là những điểm nóng.
Vào năm 2024, tỷ lệ tảo hôn của tỉnh Điện Biên chiếm hơn 30% tổng số các cặp kết hôn, tương đương với gần 5.000 trường hợp. Các huyện có số lượng tảo hôn cao nhất bao gồm Nậm Pồ với 856 trường hợp, Điện Biên Đông với 433 trường hợp, Mường Nhé với 395 trường hợp, Mường Chà với 350 trường hợp và Tủa Chùa với 325 trường hợp.
Bên cạnh tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống cũng là một vấn đề đáng lo ngại. Trong hai năm 2023 và 2024, tỷ lệ hôn nhân cận huyết thống tại Điện Biên lần lượt là 0,063% và 0,04%, cho thấy sự tồn tại dai dẳng của tập quán này trong cộng đồng.
Chiến lược và vai trò của già làng, trưởng bản
Nhận thức được tầm quan trọng của công tác tuyên truyền và phổ biến pháp luật, tỉnh Điện Biên đã và đang dành sự quan tâm đặc biệt đến các "hạt nhân" là già làng, trưởng bản và người có uy tín. Thông qua các khóa tập huấn như thế này, họ được bồi dưỡng kiến thức, cung cấp thông tin và số liệu thực tế để chủ động tham gia vào công tác vận động tại địa phương.
Cấp ủy và chính quyền các cấp tại Điện Biên luôn thống nhất quan điểm rằng mỗi già làng, trưởng bản phải là một tấm gương sáng, đi đầu trong việc chấp hành pháp luật và vận động gia đình, dòng họ thực hiện nếp sống văn minh. Họ được xem là những nhân tố tích cực, cùng chung sức gìn giữ bản sắc tốt đẹp và xây dựng một tương lai tươi sáng cho thế hệ con cháu.
Khóa tập huấn không chỉ cung cấp kiến thức mà còn trang bị phương pháp thực tiễn, giúp các học viên lựa chọn hình thức tuyên truyền phù hợp với nhận thức và tập quán địa phương, từng bước đẩy lùi tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết. Đây là một nỗ lực quan trọng trong bối cảnh tỉnh Điện Biên đang tập trung giảm nghèo và nâng cao chất lượng cuộc sống cho đồng bào dân tộc thiểu số.
