Nhiều lao động có ý định nghỉ việc ngay trước tuổi hưu để nhận tối đa trợ cấp thất nghiệp rồi mới làm thủ tục hưởng lương hưu. Tuy nhiên, theo quy định mới có hiệu lực từ năm 2026, trợ cấp thất nghiệp sẽ chấm dứt ngay khi người lao động đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Quy định mới về trợ cấp thất nghiệp
Theo Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam, Luật Việc làm 2025 có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 quy định người lao động nghỉ việc khi đã đủ điều kiện hưởng lương hưu sẽ không được hưởng trợ cấp thất nghiệp. Trường hợp người lao động nghỉ việc trước thời điểm đủ điều kiện nghỉ hưu vẫn có thể đăng ký hưởng trợ cấp thất nghiệp. Tuy nhiên, khi đến thời điểm đáp ứng đủ điều kiện về tuổi và thời gian đóng bảo hiểm xã hội để hưởng lương hưu, chế độ trợ cấp thất nghiệp sẽ phải chấm dứt.
Ví dụ minh họa
Ví dụ, bà A sẽ đủ điều kiện hưởng lương hưu từ tháng 9/2026 và dự định xin nghỉ việc từ tháng 8/2026 để hưởng đủ 12 tháng trợ cấp thất nghiệp trước khi nhận lương hưu. Theo giải đáp của BHXH TP.HCM, Luật Việc làm 2025 quy định người lao động nghỉ việc khi đã đủ điều kiện hưởng lương hưu sẽ không được hưởng trợ cấp thất nghiệp.
Đối với bà A, khi nghỉ việc vào tháng 8/2026, bà chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu nên vẫn có thể đăng ký hưởng trợ cấp thất nghiệp. Tuy nhiên, đến tháng 9/2026, khi đủ điều kiện về tuổi và thời gian đóng bảo hiểm xã hội để hưởng lương hưu, việc hưởng trợ cấp thất nghiệp sẽ phải chấm dứt. Điều này đồng nghĩa với việc bà A không thể nhận đủ 12 tháng trợ cấp thất nghiệp rồi mới làm thủ tục hưởng lương hưu. Từ thời điểm đủ điều kiện nghỉ hưu, bà phải chuyển sang hưởng chế độ hưu trí.
Hậu quả nếu vi phạm
Nếu tiếp tục nhận trợ cấp thất nghiệp trong thời gian đã đủ điều kiện hưởng lương hưu, người lao động sẽ phải hoàn trả khoản trợ cấp nhận trùng quy định. Theo cơ quan BHXH, việc nghỉ việc trước tuổi hưu một thời gian chỉ giúp người lao động được hưởng trợ cấp thất nghiệp trong giai đoạn chưa đủ điều kiện nghỉ hưu, chứ không làm kéo dài thời gian hưởng đến hết mức tối đa theo số năm đóng bảo hiểm thất nghiệp.
Mức hưởng trợ cấp thất nghiệp
Về mức hưởng, Luật Việc làm 2025 tiếp tục kế thừa quy định hiện hành khi xác định trợ cấp thất nghiệp hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương của 6 tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp trước khi thất nghiệp. Theo các chuyên gia, luật đã điều chỉnh cách xác định tiền lương làm căn cứ tính trợ cấp thất nghiệp theo hướng phù hợp hơn với thực tế tham gia bảo hiểm của người lao động. Thay vì dựa trên bình quân tiền lương của 6 tháng liền kề trước khi thất nghiệp như quy định hiện hành, mức hưởng trợ cấp thất nghiệp sẽ được tính trên cơ sở 6 tháng cuối cùng có đóng bảo hiểm thất nghiệp trước khi chấm dứt hợp đồng lao động, không phụ thuộc quá trình tham gia có bị gián đoạn hay không. Cách tính này được đánh giá vừa bảo đảm nguyên tắc đóng - hưởng, vừa phù hợp với đặc thù của bảo hiểm thất nghiệp, khi thời gian đã đóng nhưng chưa hưởng vẫn được bảo lưu và cộng dồn cho các lần hưởng sau.
