Cuốn sách mới của tác giả Esther Perel, do Sài Gòn Books và NXB Văn hóa-Văn nghệ phát hành, mang đến một góc nhìn sâu sắc về ngoại tình dưới lăng kính tâm lý học. Tác phẩm không chỉ phân tích thế giới nội tâm của những người sa chân vào ngoại tình mà còn hé lộ những bí quyết để giữ lửa hạnh phúc gia đình.
Cách người Mỹ nhìn nhận về ngoại tình
Nhiều người Mỹ cho rằng, để hàn gắn sau biến cố ngoại tình, người trong cuộc phải thành thật thừa nhận lỗi lầm và trao cho đối phương quyền quyết định tha thứ hay không. Người Mỹ thường phản ứng gay gắt với việc che đậy hành vi ngoại tình, coi đó là sự xúc phạm nghiêm trọng.
Evan Imber-Black, trong cuốn The Secret Life of Families, viết: "Nếu những lề thói văn hóa trước đây từng cố tình cách ly các bí mật nhục nhã khỏi nhiều sự kiện trong đời sống con người thì ngày nay, chúng ta đang đánh vật với điều ngược lại: Chúng ta giả định rằng việc kể ra bí mật, bất kể là kể như thế nào, kể khi nào, kể với ai, thì đó là cách tự động chữa lành những tổn thương và vẫn luôn hoàn toàn cao đạo hơn là giấu giếm".
Khái niệm thân thuộc trong văn hóa Mỹ
Để hiểu quan điểm về giấu giếm và kể ra sự thật tại Mỹ, cần khảo sát khái niệm hiện nay về sự thân thuộc. Sự thân thuộc thời nay gắn liền với sự tin tưởng chia sẻ những cảm xúc cá nhân riêng tư nhất. Khi còn nhỏ, ta chia sẻ bí mật với bạn thân. Khi trưởng thành, ta xem người bạn đời như bạn thân, và tin rằng có thể kể mọi chuyện. Quyền được biết và giả định rằng biết tất cả mọi chuyện của người kia là dấu hiệu của sự gần gũi, thân thiết trong tình yêu hiện đại.
Sự khác biệt văn hóa trong giao tiếp
Văn hóa Mỹ tôn sùng sự thành thật tuyệt đối, nâng việc nói thật lên tầm hoàn thiện đạo đức. Tuy nhiên, một số nền văn hóa khác lại tin rằng sự minh bạch tuyệt đối có thể khiến mọi người xa cách thay vì gần gũi hơn. Các thân chủ của tác giả đến từ nhiều nền văn hóa khác nhau: người Mỹ thường nói thẳng vào vấn đề, trong khi người từ Tây Phi, Philippines và Bỉ lại thích cách giao tiếp mập mờ, bóng gió.
Riêng tư và bí mật
Khi xem xét sự khác biệt trong giao tiếp, cần phân biệt giữa quyền riêng tư và bí mật. Nhà trị liệu Stephen Levine giải thích: riêng tư là ranh giới chúng ta đồng thuận dựa trên tục lệ xã hội, như các vấn đề về kinh nguyệt, thủ dâm, tơ tưởng tình dục. Bí mật là những vấn đề ta cố tình đánh lừa người khác. Một số cặp đôi xem khao khát tình dục là chuyện riêng tư, số khác xem đó là bí mật.
Ở một số nền văn hóa, ngoại tình được xem là vấn đề riêng tư (ít nhất là đàn ông nghĩ vậy), nhưng ở Mỹ, ngoại tình thường là một bí mật. Người Mỹ ít khoan dung với ngoại tình và càng gay gắt hơn với hành vi che đậy, coi đó là sự sỉ nhục, thiếu tự trọng. Vì vậy, nhiều người chỉ nói dối với những người "thấp bé" hơn như trẻ con, cử tri, nhân viên cấp dưới. Câu nói thường thấy: "Vấn đề không phải là em đã ngoại tình mà vấn đề là em đã nói dối tôi!"
Ngoại tình như thước đo bình đẳng
Nhiều người vẫn cho rằng đàn ông ngoại tình là bình thường và nếu xin tha thứ, họ có thể hàn gắn. Trong khi đó, nhiều phụ nữ xem ngoại tình như cách "ăn miếng trả miếng". Cuốn sách đặt ra câu hỏi: liệu chúng ta có thực sự cảm thấy tốt hơn khi người kia sớm báo cho ta biết chuyện họ đang vụng trộm không?
