Nhiều người có thói quen hạ điều hòa xuống mức rất thấp ngay khi về nhà hoặc đến văn phòng để hạ nhiệt nhanh. Tuy nhiên, các bác sĩ cảnh báo việc lạm dụng điều hòa ở nhiệt độ thấp có thể âm thầm làm suy giảm sức khỏe của bạn và gia đình.
Hội chứng điều hòa - nguy cơ tiềm ẩn
Khi nhiệt độ ngoài trời tăng cao, nhiều người thường xuyên làm việc trong môi trường điều hòa khoảng 19°C suốt 8 tiếng mỗi ngày. Sau một thời gian, cơ thể bắt đầu xuất hiện các triệu chứng như khô họng, đau rát, khô mắt, chóng mặt, mệt mỏi. Thậm chí có người nhầm tưởng bị cảm cúm, dùng thuốc nhưng không cải thiện.
Các bác sĩ chuyên khoa hô hấp cho biết, việc sử dụng điều hòa trong thời gian dài không chỉ gây khô và khó chịu mà còn có thể dẫn đến “hội chứng điều hòa”. Thực tế, những biểu hiện trên có thể liên quan đến “hội chứng nhà kín” (Sick Building Syndrome - SBS), một khái niệm đã được Tổ chức Y tế Thế giới đưa ra từ năm 1983.
Nguyên nhân từ không khí khô và chênh lệch nhiệt độ
Điều hòa không chỉ làm mát mà còn hút ẩm mạnh. Khi phòng kín và thiết bị hoạt động liên tục, độ ẩm có thể giảm từ mức dễ chịu khoảng 60% xuống dưới 30%. Điều này khiến lớp niêm mạc ở mũi, họng và mắt bị khô, thậm chí nứt nẻ, làm suy giảm khả năng chống lại vi khuẩn và virus. Khi độ ẩm xuống dưới 40%, khả năng làm sạch của đường hô hấp giảm đáng kể, đồng thời virus dễ lây lan hơn.
Ngoài ra, sự chênh lệch nhiệt độ lớn giữa trong phòng (khoảng 22°C) và ngoài trời (trên 30°C) cũng gây áp lực lên cơ thể. Khi ở lâu trong môi trường lạnh, mạch máu co lại, nhịp tim chậm, giảm tiết mồ hôi. Nếu đột ngột ra ngoài trời nóng, huyết áp và nhịp tim có thể tăng nhanh, làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc có bệnh nền như tăng huyết áp, bệnh tim.
Lưới lọc bẩn - tác nhân gây dị ứng
Một yếu tố khác thường bị bỏ qua là lưới lọc điều hòa. Nếu không được vệ sinh định kỳ, bộ phận này có thể tích tụ bụi, mạt bụi và nấm mốc. Không khí tái tuần hoàn qua bộ lọc bẩn có thể làm tăng nồng độ bụi mịn PM2.5 trong phòng, từ đó làm tăng nguy cơ viêm mũi dị ứng và hen suyễn.
Cách sử dụng điều hòa an toàn cho sức khỏe
Để hạn chế tác động tiêu cực của điều hòa, bác sĩ khuyến nghị:
- Cài đặt nhiệt độ khoảng 26°C, không nên để quá thấp: Theo Tổ chức Y tế Thế giới và nhiều cơ quan năng lượng quốc tế, mức nhiệt điều hòa từ 24 - 26°C được xem là phù hợp để vừa đảm bảo sức khỏe, vừa tiết kiệm điện năng.
- Kết hợp quạt để tăng lưu thông không khí, tránh tình trạng khí lạnh tập trung một chỗ gây khó chịu và khô da.
- Mở cửa thông gió vài phút sau mỗi vài giờ sử dụng giúp trao đổi không khí, giảm tích tụ khí tù đọng và các tác nhân gây hại trong không gian kín.
- Sử dụng nước muối sinh lý hoặc máy tạo ẩm nếu bị khô mũi, họng. Việc này giúp bảo vệ niêm mạc hô hấp, giảm nguy cơ kích ứng và tăng khả năng chống lại vi khuẩn, virus.
- Vệ sinh lưới lọc điều hòa ít nhất mỗi tháng một lần giúp loại bỏ bụi bẩn, nấm mốc tích tụ, từ đó cải thiện chất lượng không khí trong phòng.
- Tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột khi ra ngoài, nên để cơ thể thích nghi dần với môi trường bên ngoài để hạn chế tình trạng choáng, mệt hoặc tăng nguy cơ ảnh hưởng tim mạch.
Các bác sĩ nhấn mạnh, điều hòa không phải nguyên nhân gây bệnh. Vấn đề nằm ở cách sử dụng của mỗi người. Chỉ cần điều chỉnh thói quen như tăng nhiệt độ lên vài độ, vệ sinh thiết bị định kỳ và đảm bảo không khí lưu thông, người dùng hoàn toàn có thể tận hưởng sự mát mẻ mà vẫn bảo vệ được sức khỏe.
