Ngày 22/5, tại Cần Thơ, Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững (MSD) - United Way Việt Nam phối hợp cùng Viện Mekong, Đại học Cần Thơ tổ chức Lễ Khởi động chương trình INSPIRE Mekong 2026. Sự kiện có sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, doanh nghiệp, chuyên gia, trường đại học, tổ chức xã hội và đông đảo sinh viên khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Bối cảnh và mục tiêu của chương trình
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên và yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng xanh và bền vững, Đồng bằng sông Cửu Long đang đứng trước nhu cầu cấp thiết về đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ vào giải quyết các thách thức thực tiễn tại địa phương. Từ nông nghiệp, môi trường đến sinh kế cộng đồng, nhiều bài toán của vùng đang cần những giải pháp mới mang tính ứng dụng cao, bền vững và thích ứng dài hạn. Công nghệ và đổi mới sáng tạo đang mở ra những cơ hội thiết thực để giải quyết các vấn đề của địa phương. Đặc biệt, thanh niên với tư duy sáng tạo, khả năng tiếp cận công nghệ và tinh thần dấn thân có tiềm năng trở thành lực lượng tiên phong trong việc kiến tạo các giải pháp đổi mới, góp phần thúc đẩy phát triển bền vững cho Đồng bằng sông Cửu Long trong tương lai.
Xuất phát từ thực trạng trên, chương trình INSPIRE Mekong 2026 được triển khai nhằm thúc đẩy năng lực đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ cho thanh niên khu vực Mekong, với sự tài trợ của Hiệp hội quyên góp phúc lợi xã hội Hàn Quốc (Community Chest of Korea - CCK) và MiTek Việt Nam.
Thiết kế chương trình khác biệt
Khác với các hoạt động đào tạo ngắn hạn hoặc cuộc thi ý tưởng đơn lẻ, chương trình được thiết kế như một hành trình học tập, cố vấn, đồng sáng tạo. Người tham gia không chỉ được trang bị kiến thức và kỹ năng về AI, STEM, đổi mới sáng tạo và phát triển mô hình giải pháp bền vững mà còn được kết nối doanh nghiệp, chuyên gia kỹ thuật và giảng viên để phát triển ý tưởng cho các bài toán thực tế. Đồng thời, INSPIRE Mekong 2026 cũng thúc đẩy hoạt động kết nối nguồn nhân lực trẻ với chuyên gia, doanh nghiệp và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong và ngoài khu vực.
Phát biểu tại lễ khởi động
Phát biểu khai mạc sự kiện, Tiến sĩ Đặng Kiều Nhân, nguyên Viện trưởng Viện Mekong, Đại học Cần Thơ nhấn mạnh vai trò của thanh niên trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời kỳ vọng chương trình sẽ mở ra thêm nhiều cơ hội học tập, kết nối và thực hành cho sinh viên khu vực. Tiến sĩ Nhân hy vọng INSPIRE Mekong 2026 sẽ tiếp tục lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo, tăng cường kết nối giữa các bên liên quan và góp phần xây dựng Đồng bằng sông Cửu Long phát triển bền vững hơn trong tương lai.
Dịp này, đồng chí Trần Việt Tuấn, Phó Bí thư Thành đoàn Cần Thơ cho biết, Đồng bằng sông Cửu Long đang đối mặt với nhiều thách thức như xâm nhập mặn và biến đổi khí hậu, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân. Trong bối cảnh đó, sinh viên và thanh niên được kỳ vọng sẽ trở thành lực lượng tiên phong trong ứng dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo nhằm góp phần giải quyết các vấn đề của địa phương. “Thành đoàn và Hội Sinh viên Việt Nam thành phố Cần Thơ luôn xác định đồng hành cùng thanh niên trong đổi mới sáng tạo là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, đồng thời đánh giá cao vai trò của MSD trong việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo và trao quyền cho thanh niên”, đồng chí Trần Việt Tuấn chia sẻ.
Tại sự kiện, ông Sangik Lee, Quyền Tổng Thư ký Hiệp hội quyên góp phúc lợi xã hội Hàn Quốc (Community Chest of Korea-CCK), đơn vị tài trợ nhấn mạnh, Đồng bằng sông Cửu Long đang đối mặt với nhiều thách thức do biến đổi khí hậu, vì vậy việc trang bị cho thanh niên kiến thức và kỹ năng về AI, công nghệ và đổi mới sáng tạo để phát triển các giải pháp nông nghiệp bền vững là rất cần thiết.
Theo bà Trần Vân Anh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững (MSD) - United Way Việt Nam, chương trình INSPIRE Mekong 2026 là một hành trình trao quyền để thanh niên Đồng bằng sông Cửu Long nhận diện vấn đề của chính địa phương mình, tiếp cận công nghệ mới như AI và STEM, cùng doanh nghiệp, chuyên gia biến ý tưởng thành các giải pháp có khả năng thử nghiệm trong thực tế. Bà Trần Vân Anh tin rằng khi người trẻ được trang bị những năng lực cần thiết, được kết nối với đúng hệ sinh thái và được tin tưởng để hành động, các bạn có thể trở thành lực lượng tiên phong kiến tạo những mô hình phát triển bền vững, thích ứng và bao trùm cho vùng Mekong.
Các hoạt động tập huấn và tuyển chọn
Trước thềm lễ khởi động, chương trình đã tổ chức thành công hai khóa tập huấn nền tảng dành cho các bạn trẻ tham gia dự án, tập trung vào các nội dung về AI và Robotics, cũng như phát triển mô hình kinh doanh gắn với các Mục tiêu Phát triển bền vững (SDGs) và khung môi trường-xã hội-quản trị (ESG). Các hoạt động tập huấn góp phần trang bị kiến thức, kỹ năng công nghệ và tư duy đổi mới sáng tạo cho thanh niên, hướng tới phát triển các giải pháp có tính ứng dụng thực tiễn và tạo tác động tích cực cho cộng đồng địa phương.
INSPIRE Mekong 2026 đã tuyển chọn hơn 200 sinh viên từ 18-25 tuổi đang theo học tại các trường đại học và cao đẳng khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, có mong muốn ứng dụng công nghệ để giải quyết các vấn đề phát triển bền vững tại địa phương. Chương trình đặc biệt khuyến khích sự tham gia của các bạn sinh viên nữ hay sinh viên có hoàn cảnh khó khăn; quan tâm tới AI, STEM và các vấn đề môi trường, nông nghiệp, khí hậu.
Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức đã chính thức công bố 15 đội xuất sắc tiếp tục bước vào giai đoạn phát triển giải pháp và đồng sáng tạo của chương trình. Các đội sẽ được kết nối với chuyên gia, doanh nghiệp và cố vấn kỹ thuật nhằm hoàn thiện đề xuất ý tưởng, phát triển sản phẩm mẫu (prototype) và đánh giá tiềm năng tác động xã hội, môi trường của giải pháp. Các đội cũng sẽ tiếp tục tham gia chuỗi hoạt động Hackathon & Demo Day của chương trình để trình bày giải pháp trước hội đồng chuyên gia và doanh nghiệp, hướng tới cơ hội triển khai thử nghiệm Proof of Concept (PoC) trong thực tế.
Tọa đàm Khơi nguồn sáng tạo Mekong
Cũng tại sự kiện, tọa đàm “Khơi nguồn sáng tạo Mekong” với sự tham gia của đại diện Viện Mekong, Viện MSD - United Way Việt Nam, doanh nghiệp, chuyên gia, chính quyền địa phương và đại diện thanh niên đã mang đến nhiều góc nhìn về vai trò của công nghệ, đổi mới sáng tạo và sự kết nối đa bên trong việc thúc đẩy các sáng kiến thanh niên vì phát triển bền vững. Đồng thời, qua đó góp phần hình thành một thế hệ thanh niên Mekong chủ động, sáng tạo và có năng lực thích ứng trước những thay đổi của tương lai; đồng thời thúc đẩy sự kết nối giữa thanh niên, trường đại học, doanh nghiệp và các tổ chức đồng hành nhằm xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững cho khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
