Cuộc xung đột Mỹ - Iran kéo dài gần ba tháng vẫn chưa có dấu hiệu kết thúc khi các cuộc không kích và đòn trả đũa liên tiếp làm phức tạp thêm tiến trình đàm phán hòa bình. Vào đêm 27/5, quân đội Mỹ đã tiến hành một đợt không kích nhằm vào các mục tiêu quân sự của Iran, với lý do những địa điểm này đe dọa lực lượng Washington và hoạt động hàng hải trong khu vực.
Ngay sau đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố trả đũa bằng cách tập kích vào một căn cứ của Mỹ, nơi được xác định là nguồn gốc của các cuộc không kích. IRGC khẳng định mọi hành vi xâm lược sẽ phải trả giá và cảnh báo Washington sẽ đối mặt với đòn trả đũa quyết liệt hơn nếu tiếp tục leo thang.
Bộ Ngoại giao Iran cáo buộc Washington liên tục vi phạm thỏa thuận ngừng bắn được thiết lập hồi đầu tháng 4. Tehran cho rằng động thái này làm gia tăng sự nghi ngờ đối với mọi cam kết từ phía Mỹ. Các chỉ huy IRGC tuyên bố họ có quyền giáng trả đích đáng nếu Mỹ xé bỏ thỏa thuận.
Vòng xoáy leo thang mới
Vòng xoáy leo thang diễn ra đúng thời điểm hai bên đang nỗ lực hoàn thiện các điều khoản cuối cùng của một Bản ghi nhớ (MoU) sơ bộ, nhằm khơi thông tuyến hàng hải qua Eo biển Hormuz. Dù đàm phán hòa bình vẫn tiếp diễn qua trung gian, viễn cảnh kết thúc chiến tranh vẫn mờ mịt do liên tục bị gián đoạn bởi các đợt không kích và bất đồng sâu sắc. Cả Mỹ và Iran hiện đều chưa tuyên bố lệnh ngừng bắn đã sụp đổ.
Tại Tehran, các biện pháp trừng phạt và phong tỏa hàng hải của Mỹ đang bóp nghẹt nền kinh tế, song người dân vẫn đặt kỳ vọng vào những tín hiệu hạ nhiệt mong manh từ thị trường. Trong khi đó tại Washington, viễn cảnh chấm dứt xung đột của chính quyền Trump đang bị lung lay trước sự phản kháng từ nội bộ các nghị sĩ Cộng hòa, giữa bối cảnh các cuộc thăm dò dư luận cho thấy phần lớn công chúng Mỹ đã mệt mỏi và hoài nghi về kết quả cuộc chiến.
Thị trường tài chính Tehran khởi sắc giữa làn sóng hoài nghi
Kỳ vọng về một bước đột phá trên bàn đàm phán Mỹ - Iran đang phản chiếu lên thị trường tài chính, song tâm lý người dân và giới lãnh đạo tại Tehran vẫn chia rẽ. Đồng nội tệ Iran đã tăng giá hơn 5% trong tuần này, đưa tỷ giá đồng rial đứng ở mức khoảng 1,73 triệu đổi 1 USD, dù vẫn nằm sát đáy lịch sử. Chỉ số chính của Sàn giao dịch chứng khoán Tehran cũng vượt mốc 4 triệu điểm sau đợt mở cửa trở lại.
Nền kinh tế Iran đang chịu áp lực từ chiến tranh và các lệnh trừng phạt, bao gồm phong tỏa đường biển đối với các cảng phía nam. Việc UAE cắt đứt vai trò nguồn cung nhập khẩu chính của Iran sau hàng loạt vụ tập kích tên lửa đã gây tổn thất nặng nề. Một tiểu thương tại Tehran cho biết: "Nguồn cung hàng hóa ít nhất sẽ là một dấu hỏi lớn trong vài tháng tới. Giá cả khiến khách hàng chùn bước, và một chiếc laptop tuần trước có thể không còn tìm thấy tuần sau".
Một kỹ sư xây dựng đã nghỉ hưu bày tỏ lo ngại: "Bất cứ giải pháp nào chấm dứt được cục diện hiện tại đều đáng mừng. Nếu tình trạng này tiếp diễn, hậu quả sẽ vô cùng thảm khốc". Trong khi đó, một giáo viên nghệ thuật 64 tuổi tin rằng Iran và Mỹ sẽ đạt thỏa thuận, giúp Iran có vị thế tốt hơn. Ngược lại, một sinh viên 23 tuổi cho rằng ngay cả khi ký kết biên bản ghi nhớ, điều đó cũng không giải tỏa áp lực cho người dân.
Tại sao ông Trump khó kết thúc chiến tranh với Iran?
Dù Tổng thống Trump tuyên bố đang trên đà đạt thỏa thuận hòa bình với Iran, viễn cảnh này khó được chấp nhận đối với phe cứng rắn trong Đảng Cộng hòa. Một số nghị sĩ cảnh báo thỏa thuận có thể khiến Iran mạnh hơn trước. Theo The New York Times, ông Trump liên tục thay đổi giữa các tuyên bố về đàm phán, ném bom và phong tỏa, đôi khi trong cùng một ngày. Ông từng bóng gió cuộc chiến đã kết thúc, nhưng Mỹ lại tiến hành không kích mới.
CNN nhận định ông Trump đã phạm sai lầm khi không có kế hoạch rõ ràng để kết thúc chiến tranh và không thuyết phục được người dân Mỹ ủng hộ. Các cuộc thăm dò cho thấy người Mỹ mệt mỏi với cuộc chiến: 61% ưu tiên khung thời gian hạn chế, 52% muốn chấm dứt hoạt động quân sự dù không đạt thỏa thuận hạt nhân. Chi phí chiến sự leo thang và giá nhiên liệu tăng vọt đang đè nặng lên nền kinh tế Mỹ trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Nhà phân tích Paul Musgrave cho rằng ông Trump muốn một thỏa thuận hòa bình như một chiến thắng chính trị, nhưng phe cứng rắn ở Washington và Tel Aviv đang nỗ lực định hình lại tiến trình đàm phán, hướng tới một thỏa thuận toàn diện hơn.
